AGÜSPOR AVRUPA’DA “DALYA” DEDİĞİ MAÇTA KAYBETTİ…

AGÜSPOR AVRUPA’DA “DALYA” DEDİĞİ MAÇTA KAYBETTİ…

KAYMOK’TAN VALİ KAMÇI’YA ZİYARET

KAYMOK’TAN VALİ KAMÇI’YA ZİYARET

KAYSERİ VE ZHENGZHOU’DAN İYİ NİYET

KAYSERİ VE ZHENGZHOU’DAN İYİ NİYET

MELİKGAZİ İLDEM BÖLGESİNE BİR PARK DAHA KAZANDIRDI

MELİKGAZİ İLDEM BÖLGESİNE BİR PARK DAHA KAZANDIRDI

PAŞAYEVA:MUSUL VE KERKÜK BİZİMDİ.SENARYOLARLA ELİMİZDEN ALDILAR

PAŞAYEVA:MUSUL VE KERKÜK BİZİMDİ.SENARYOLARLA ELİMİZDEN ALDILAR

EDEBİYAT VE FELSEFE İLİŞKİSİ-III
  • BEYHANASMA
    • BEYHAN ASMA
    • BEYHANASMA@kayserihakimiyet2000.com
    • 14 Aralık 2016 - 12:01:02

Bir milletin tefekkür tarihi, o milletin tefekkür hayatını oluşturur. Tefekkür tarihi, medeniyet tarihinin en önemli kısmıdır.
O adeta medeniyetin ruhudur. Bir taraftan bilim olmak itibariyle teknik medeniyetin tarihine, bir taraftan da felsefe olmak itibariyle bütün medenî hayata aittir. Fakat o yalnızca bilim ve felsefeden ibaret değildir. Aslında bilim ve felsefe tarihleri, tefekkür tarihinin birer parçasıdır. Türk tefekkür hayatını sorgulayan Mehmet Emin Erişirgil, “Bizde Filozof Niye Yetişmedi?” sorusunun cevabını arar. Ona göre İslâmiyet‟in ilk yıllarından sonra kuvvetli bir tefekkür ihtiyacı ortaya çıkar, felsefi düşnüş kabiliyeti artar. Yunan kadim eserlerinin Arapçaya tercüme edilmesi zihinleri uyandırır, birden çok mezhep tesis edilir, İslam felsefesi vücuda gelir. Farabi, İbn-i Sina gibi derin mutasavvıfların ve filozofların kâinat hakkındaki görüşleri önem kazanır. O devir eserlerinin Arapça yazılması bu eserlerin Arap malı olduğu anlamına gelmez.
Yine o devirde yetişen mütefekkirlerin büyük bir kısmı Türk‟tür. Ne yazık ki, bu mütefekkirlerin eserlerine gerekli önem verilmez. Hegel, İslam‟ın gelişme ve ilerlemesini “Doğu‟nun devrimi” olarak tanımlar. Hegel‟e göre felsefenin ve bilgeliğin kökenleri Doğu‟dadır. Fakat onu geliştiren Batı‟dır. Hegel‟in Doğu‟su ve durağandır . Erişirgil, Batılı filozofların ve entelektüellerin bakış açısını çok iyi analiz eder, onların gerçekleri tam olarak değerlendiremediklerini düşünür. Ona göre, Batılılar her Arapça eseri Şarp dehasının mahsulü zannederler. Bu işi zahiri görenler ise Türklerde felsefi düşünüş kabiliyeti ve nazariyat melekesi olmadığı zehabına düşerler.
Hatta bu fikirde olanlar bir faraziye de uydururlar. Bazı milletlerde nazari düşünüş kabiliyeti olmazmış, Türk ırkı da aslen böyleymiş. Bu bir hatadır. Türk‟ün mazi-i irfanı vardır. Türkler, İslam medeniyetinde çok önemli düşünceler ortaya koydular. Son asırlarda felsefî düşünüşte hiçbir kabiliyet gösteremeyişimizin sebebi toleransı kaybetmiş olmamızdır. Her fikir cereyanının bir mesnedi vardır. bu da felsefi düşünüşe yol açar. Mevlâna”nın yaşadığı 13. Asrın felsefe, hikmet ve ilim anlayışını çok iyi bilmekte olduğunu eserlerindeki ifadelerinden anlamaktayız. Gerçekten o, Meşşaî İşrakî ve Tasavvuf felsefelerine hâkim olduğu gibi, tarihî materyalizmin görüşlerini de yakından tanımaktadır. Hikmet ve felsefe konusunda İbn Sina”cı tasnifi kabul eder, İşrak ekolünün hukema anlayışını benimser ve bu görüşlerle aşk odaklı bir tasavvuf felsefesini temellendirir.
Evrensel bir diğer ifadeyle Külli bilginin adı hikmettir. Amelî ve nazarî olmak üzere iki türlüdür.
Amelî hikmet de üçe ayrılır: İnsanlar arası münasebetleri düzenleyen medenî hikmet, hane halkının fertleri arasındaki münasebetleri düzenleyen menzilî hikmet, nefsin arıtılması ve faziletlerle donatılmasını düzenleyen hulkî hikmet. Amelî hikmetin hedefi hayr yani en yüce iyilik ve güzelliği elde etmektir.
Nazarî Hikmet de üç türlüdür: Madde, cisimler , kainatın yapısı, botanik, zooloji, tıp, tılsım, fizik kimya gibi, hareket eden ve değişen şeylere taalluk eden tabiî hikmet(=hikmet-i tabiiye); Geometri, astronomi, Musiki, cebir, takvim, vezin vs. gibi değişen şeylere tabi ama zihinde soyut kalanın bilgisin eriyazî hikmet; değişmeyen ve varlık âlemiyle ilgisi araz yoluyla olanın bilgisine de ilahî hikmet denir. Nazarî hikmetin hedefi Hakk”tır. Yani gerçeğin kendisidir ve onu elde etmektir.

  • Etiketler

The comments are closed.

Üye Girişi
  • Kullanıcı Adınız
  • Şifreniz