KAYSERİSPOR VAN’DA RAHAT TURLADI:0-1

KAYSERİSPOR VAN’DA RAHAT TURLADI:0-1

KAYSERİ HEYETİNDEN MUSTAFA YALÇIN’A ZİYARET

KAYSERİ HEYETİNDEN MUSTAFA YALÇIN’A ZİYARET

56 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ, 3 POLİSİN ŞEHİT OLDUĞU GAZİANTEP DEAŞ SALDIRISI DAVASI ERTELENDİ

56 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ, 3 POLİSİN ŞEHİT OLDUĞU GAZİANTEP DEAŞ SALDIRISI DAVASI ERTELENDİ

KOCASİNAN AKADEMİ’DE KURS KAYITLAR BAŞLADI

KOCASİNAN AKADEMİ’DE KURS KAYITLAR BAŞLADI

KANKA BÜYÜKŞEHİR’DE

KANKA BÜYÜKŞEHİR’DE

FELSEFE VE FİLOZOFLAR İLE HİKMET VE HAKÎMLER
  • BEYHANASMA
    • BEYHAN ASMA
    • BEYHANASMA@kayserihakimiyet2000.com
    • 1 Temmuz 2015 - 15:44:11

Mevlâna”nın yaşadığı 13. Asrın felsefe, hikmet ve ilim anlayışını çok iyi bilmekte olduğunu eserlerindeki ifadelerinden anlamaktayız. Gerçekten o, Meşşaî İşrakî ve Tasavvuf felsefelerine hâkim olduğu gibi, tarihî materyalizmin görüşlerini de yakından tanımaktadır. Hikmet ve felsefe konusunda İbn Sina”cı tasnifi kabul eder, İşrak ekolünün hukema anlayışını benimser ve bu görüşlerle aşk odaklı bir tasavvuf felsefesini temellendirir.
Evrensel bir diğer ifadeyle Külli bilginin adı hikmettir. Amelî ve nazarî olmak üzere iki türlüdür.
Amelî hikmet de üçe ayrılır: İnsanlar arası münasebetleri düzenleyen medenî hikmet, hane halkının fertleri arasındaki münasebetleri düzenleyen menzilî hikmet, nefsin arıtılması ve faziletlerle donatılmasını düzenleyen hulkî hikmet. Amelî hikmetin hedefi hayr yani en yüce iyilik ve güzelliği elde etmektir.
Nazarî Hikmet de üç türlüdür: Madde, cisimler , kainatın yapısı, botanik, zooloji, tıp, tılsım, fizik kimya gibi, hareket eden ve değişen şeylere taalluk eden tabiî hikmet(=hikmet-i tabiiye); Geometri, astronomi, Musiki, cebir, takvim, vezin vs. gibi değişen şeylere tabi ama zihinde soyut kalanın bilgisin eriyazî hikmet; değişmeyen ve varlık âlemiyle ilgisi araz yoluyla olanın bilgisine de ilahî hikmet denir. Nazarî hikmetin hedefi Hakk”tır. Yani gerçeğin kendisidir ve onu elde etmektir.
Hikmetin bu şekilde tasnif ve tanımından düşünce tarihi boyunca farklı disiplinler oluşmuşsa da, 12. ve 13. yüzyıllarda hakim perspektif bu idi. Tabiî ilimlerle yani “hikmet-i tabiiyye” ile uğraşanlar, bir diğer ifadeyle değişen varlığın bilgisi yani müspet bilimlerle uğraşanlara tabiatçı veya filozof deniyordu, onlar da akıl ve istidlal yolunu tercih ediyorlardı. Hikmet-i riyaziye ile meşgul olanlar da matematikçilerdi. Hikmet-i ilahîye ile meşgul olanlar, başta mutasavvıflar, kelamcılar, işraki filozoflar ve ilahîyatçılardı. (Felsefe ve tıp kitapları Grekçe”den Arapça”ya tercüme edilince, “hikmet sevgisi” anlamında olan felsefe, “tabiî hikmetin” adı olarak kaldı. Tabiatla yani fizikî bilimlerle meşgul olanlara filozof; ilahî hikmetle meşgul olanlara ve Hakk”a ulaşmak için sevgi ve ilham yolunu tercih edenlere de “hakîm”denmeye başlandı. İslam düşünce tarihi, işte bu lojik ve irfanî bilgi arasındaki diyalektik yapının serüveninden ibarettir. Zaman zaman ifrat ve tefritler oluşsa da araya köprüler kuranlar da vardı. İşte bu diyalektik yapının en yoğun olduğu bir asırda yaşamış olan Mevlâna, yaşadığı asrın zihniyetini yansıtmakla beraber, konuya açıklık getiren ve aradaki köprüyü iyi kuranlardan biri olmuştur. O, eserlerinde felsefenin, filozofun ve kendisinin de içinde yer aldığı “hukemâ-i ilahîye”nin görev ve yetkilerini yerine göre, anekdotlarla, temsillerle dile getirir. O, felsefeyi inkar etmemekte ancak, fizikle, maddî âlemle uğraşan felsefeyle metafizik âlemin sırlarının bilinemeyeceği kanaatindedir. Onun karşı çıktığı felsefi ekoller ve filozoflar, inkarcı kategoride yer alan ekoller ve filozoflardır. Nitekim, felsefenin bir nevi temeli olan hikmet”in Kur”an”da övüldüğünü söyleyerek, onun “kendi cevherinden hareketle tanrı”yı bilme ilmi diye” tanımlar. Bunun için sokratik bir söylem olan, “nefsini bilen Tanrı”yı bilir” prensibiyle hareket eder. Bu konuda:

“Nefs ile şeytan ikisi de bir bedendir; fakat kendilerini iki gösterdiler.
Nitekim melekle akıl da birdir; hikmetler yüzünden iki şekle büründüler”
(Mesnevî, III, 4054-4055) demektedir.

  • Etiketler

The comments are closed.

Üye Girişi
  • Kullanıcı Adınız
  • Şifreniz