Sayın Başkan, Değerli Meclis Üyeleri,
2025 yılı, Bütçe gelir, gider ile finansman sınıflandırmasına ilişkin kesin hesap cetvellerini incelediğimizde; gerçekten denetim mi? yapıyoruz, yoksa geçmiş harcamaları sadece tasdik mi ! ediyoruz.
Görülen o ki! Tasdik ediyoruz.
Bütçe dediğimiz şey sadece gelir-gider tablosu değildir. Bütçe; bir belediyenin önceliğini, samimiyetini ve halka verdiği sözlerin ciddiyetini gösterir. Planlama zayıf, kaynak kullanımı öngörüsüz. Hizmet alımları, temsil ve ağırlama ile danışmanlık giderleri detaysız ve denetime kapalı. Performans yok, sadece rakam var. Paranın nereye gittiği belirtilmiş, lakin paranın ne tür bir fayda ürettiği açık değil. Kısaca Kocasinan Belediyesi kâğıt üzerinde plan yapmakta usta, ancak sahada bu bütçeyi yönetmekte ve tahsil etmekte maalesef sınıfta kalmıştır.
Şöyle ki;
1-Tahsil Edilemeyen Vergi, Vergi Değildir!
Raporlara göre vergi gelirlerinde tahsilat oranımız %71’de kalmış. Bu ne demektir biliyor musunuz? Belediyenin hak ettiği her 100 liranın 29 lirası havada asılı kalmış. 2025 yılından 2026 yılına tam 121 milyon TL vergi alacağı devredilmiştir. Tahsil edilemeyen alacak bir maliyet değil, bir kayıptır.
2-Reklam Var, İcraat Yok!
Daha vahim bir tabloya dikkat çekmek istiyorum: İlan ve Reklam Vergileri. Bütçede devirle birlikte tahakkuk eden vergi alacağı 10.554.628.TL. iken net tahsilat sadece 2 milyon 105 bin TL. Tahsilat oranı sadece %19! Sokaklardaki tabelaları, ilanları herkes görüyor ama belediye görmüyor! Her 5 reklamdan 4’ünün vergisi neden alınamıyor? Bu bir yönetim zafiyeti değil de nedir?
3-Kendi Mülkümüze Sahip Çıkamıyoruz! Belediyenin taşınmaz kira gelirlerine bakalım. Tahsilat oranı %52. Yani belediyeye ait dükkanlarda, mülklerde oturanların yarısından kirasını alamayan bir yönetimle karşı karşıyız. Diğer taşınmaz kira gelirleri ile birlikte 40 milyon paramız kasamızda yok. Hele bir de Ecrimisil yani işgaliye gelirleri var ki tam bir fiyasko! 9 milyon TL’lik alacağın sadece 969 bin TL’sini toplayabilmişsiniz. Tahsilat oranı %10,6! Kocasinan’ın malı, mülkü adeta sahipsiz bırakılmış, işgal edenlerin yanına kar kalmış.
4-Çevre Temiz! Ama Kasamız Boş!
Çevre Temizlik Vergisi’nde (ÇTV) bile oranlar %54-59 seviyelerinde. Belediye temizlik hizmetini %100 kapasiteyle veriyor ama ücretini toplamaya gelince %50’lerde kalıyor. 73 milyon kasamızda yok. Bu sürdürülebilir bir mali yapı değildir. Bu açıklar, yarın borçlanma olarak, ek bütçe talebi olarak yine halkımızın sırtına yüklenecektir.
5-Kaynaklarımızı satarak günü kurtarıyoruz. Gelir bütçesi kaleminde, belediyenin ayakta kalmak için ilçenin mevcut kaynaklarını sattığını görüyoruz. 2025 yılında 682 milyon TL’lik arsa satışı gerçekleştirilmiştir. Üretmeyen, öz gelir yaratamayan, sadece elindekini satan bir yönetim mantığıyla karşı karşıyayız.
Gider kalemlerine gelince;
Hukuk İşleri Müdürlüğü için yıl başında yaklaşık 56 milyon lira ödenek ön görülmüşken, yıl sonunda harcama 182 milyon lirayı aşmıştır.
Yaklaşık 126 milyon liralık sapmadan bahsediyoruz. Bir başka ifadeyle; başlangıç bütçesinin üç katından fazla harcama yapılmıştır. Bu kadar büyük bir harcamanın sebebi nedir?
Şahlanan Faiz Giderlerine gelince, yıl başında 2,5 milyon TL öngörülmüşken, bu rakam %341 oranında bir sapma ile 8,5 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Vatandaşın vergileri hizmete değil, bankalara faiz olarak akmaktadır.
Daha da dikkat çekici olan ise yatırım kalemleridir. Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nde yatırım için ayrılan yaklaşık 15 milyon liralık sermaye giderinin yıl boyunca sıfır harcama ile kapandığını görüyoruz.
Fen İşleri Müdürlüğü’nde 5 milyon liralık mamul mal alımı ödeneği yine sıfır harcama ile kapanmıştır. Şimdi buradan açıkça sormak gerekiyor: Vatandaşa yatırım diye anlatılan bütçeler neden hayata geçirilmedi?
Madem bu yatırımlar yapılmayacaktı, neden bu meclisten o ödenekler talep edildi?
Bir diğer önemli konu da yedek ödenek meselesidir.
278 milyon lirayı aşan yedek ödenek tutulmuş, ancak bu kaynakların önemli kısmı yıl içerisinde farklı alanlardaki bütçe açıklarını kapatmak için kullanılmıştır.
Bu teknik olarak mevzuata uygun olabilir.
Ancak siyasi olarak şu soruyu doğurur:
Bu belediye bütçeyi gerçekten hizmet üretmek için mi planlıyor, yoksa yıl içinde ihtiyaç oldukça dağıtılacak bir kaynak havuzu gibi mi yönetiyor?
Çünkü ortada şöyle bir çelişki var:
Yatırım kalemleri boş kalıyor…
Ama hukuk giderleri, faiz giderleri ve çeşitli cari harcamalar hızla büyüyor.
Bu tablo bize şunu göstermektedir:
Sorun sadece fazla harcama değildir.
Sorun, yıl başında bu meclise sunulan bütçenin gerçek yönetim iradesini yansıtmamasıdır.
Biz muhalefet olarak, elbette hizmete karşı değiliz. Kocasinan’a yapılan her doğru yatırımın destekçisiyiz.
Sonuç Olarak;
Biz CHP grubu olarak, sadece rakamları değil, bu rakamların arkasındaki adaletsizliği ve yönetim yetersizliğini eleştiriyoruz. Bütçe yapmak sadece rakamları alt alta yazmak değildir; o bütçeyi hakkaniyetle toplamak ve halkın yararına kuruşu kuruşuna harcamaktır.
Kocasinan Belediyesi’nin bu "açık veren", "alacağını toplayamayan" ve "mülküne sahip çıkamayan" bütçe yönetimini halkımızın takdirine sunuyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.