DEVELİ KAZASI HAKKINDA
1941 YILINDA YAYINLANAN RAPOR
"Ziraat Teknik Ve Ilim Adamlarının Köy Tetkiklerine Dayanan Bir Plân Dahilinde, Çiftçi İle İş Birliği Yapmasından Sür'atli Ve Feyizli Neticeler Umuyoruz."
İsmet İnönü Cumhurbaşkanı İsmet İnönü
DEVELİ ARŞİV
Ziraat Vekaleti Fasikül no 29 Sahife 291
DEVELİ NAKİL VASITALARI ENVANTERİ
NOT:
1-Henüz kağnı bu kazanın en hakim nakil vasıtasını teşkil eylemektedir.
2- bu iptidal nakil vasıtasının bile işlemesine imkân bırakmayacak kadar arızalı ve sarp mıntıkalarda kurulmuş köyler bile bulunmaktadır.
3-Yalnız hayvan sırtında gidilip gelinebilen, mahsulatını harmana veya pazara ancak bu vasıta ile taşıyabilen bu köylerde kızak bile kullanılamamaktadır
4-Bu şartlar altında bu köylere
tekerlekli nakil vasıtalarının gidip gelebilmesine müsait birer geçit temini çok masraflı, külfetli olduğu kadar faydalı bir netice vermekten uzaktır.
5-Kazanın 109 köyünde 108 adet araba bulunması; köy başına bir tane araba isabet ettiğini göstermektedir.
RAPORUN TAM METNİ
Develi; ayni zamanda düz ovalar üzerinde, yayla veya plátolarda kurulmuş köylere malik olduğu gibi çok sarp ve arızalı, dağlık havalinin hücra köşelerine sığınmış köyleri
bulunan bir kazadır. Bu itibarla nakil vasıtaları bakımından kazanın muhtelif nahiyelerindeki durum; bir birlerinden çok ehemmiyetli farklarla ayrılmaktadır.
Henüz kağnı bu kazanın en hakim nakil vasıtasını teşkil eylemektedir.
Bununla beraber bu iptidal nakil vasıtasının bile işlemesine imkân bırakmayacak kadar arızalı ve sarp mıntıkalarda kurulmuş köyler bile bulunmakta ve bu köylerin sayısı sekize balig olmaktadır.
Yalnız hayvan sırtında gidilip gelinebilen, mahsulatını harmana veya pazara ancak bu vasıta ile taşıyabilen bu köylerde; kızak bile kullanılamamaktadır.
Her ne kadar bu imkânsızlık; daha fazla, arazinin topografik durumunun gayri müsait oluşundan ileri gelmekte ise de yine aynı faktörün tesiri altında; bir çok köylerin çok hücra mıntıkalara serpilmiş bulunması da bu hususta kuvvetle kendini his ettiren bir âmildir.
Bu şartlar altında bu köylere
tekerlekli nakil vasıtalarının gidip gelebilmesine müsait birer geçit temini çok masraflı, külfetli olduğu kadar faydalı bir netice vermekten uzaktır.
Esasen bu kabil köylerde tarla ziraati ve alel'umum zírai istihsalát oldukça mahdud miktarlardan ibaret kalmakta ve halkın geçimi daha fazla hayvani mahsulát sayesinde temin olunabilmektedir.
Muhtelif nakil vasıtaları bakımından kazanın dört nahiyesi arasındaki münasebetler tetkik edildiğini zaman; araba bakımından nahiyeler arasında hiç bir fark olmadığı görülür.
Kazanın 109 köyünde 108 adet araba bulunması; köy başına bir tane araba isabet ettiğini göstermektedir.
Buna mukabil merkez nahiyesinin 2, Yahyalı nahiyesinin de 6 köyünde tek bir araba ve kağnı bulunmamakta ve Bakırdağ ile Tomarza nahiyelerinin her köyünde kağnı bulunmaktadır. Tomarza nahiyesinin yalnız iki köyünde ise; 23 dane de kızak mevcuttur.
Derleyen Nezir Ötegen 7.9.2026 Develi