DEVELİ ŞAHMELİK KÖYÜ’NDE HEDİK-BULGUR KAYNATMA GÜNLERİ BAŞLADI
Yüzyıllardır sürdürülen geleneksel yöntemle buğday, odun ateşinde büyük kazanlarda kaynatılıyor.
Develi’nin merkez ve köylerinde yüzlerce yıldır sürdürülen geleneksel buğday kaynatma geleneği, hasat mevsiminin ardından Şahmelik Köyü’nde yeniden başladı.
Buğday hasadının tamamlanması ve kış hazırlıklarının başlamasıyla birlikte, tarladan toplanan buğdaylar büyük kazanlarda odun ateşiyle kaynatılıyor.
Anadolu’nun köklü kış hazırlıklarından biri olan bu gelenek, Şahmelik’te imece kültürüyle birlikte yaşatılmaya devam ediyor.
BUĞDAYDAN HEDİĞE, HEDİKTEN BULGURA
Şahmelik Köyü çiftçilerinden Recep Çiftçi, ata tohumu olarak korunan iri ve sert taneli Sulak Buğday çeşidinden bulgura uzanan geleneksel hazırlık sürecini şöyle anlatıyor:
Öncelikle protein oranı yüksek, kaliteli buğdaylar elenip temizleniyor. Taneler sabahın erken saatlerinde bol suyla iyice yıkanıyor.
Daha sonra büyük kazanlara alınan buğdayın üzerine su ilave edilerek odun ateşinde kaynatılmaya başlanıyor.
Haşlama sırasında buğday sürekli karıştırılıyor. Böylece tanelerin eşit şekilde pişmesi sağlanıyor. Geleneksel yöntemde amaç, buğdayın pişme suyuyla birlikte özünün ve lezzetinin taneye iyice işlemesi.
Buğday taneleri iyice pişip kabukları yarılmaya ve içindeki lezzet dışarıdan da belli olmaya başladığında, yaklaşık iki saatlik kaynatma işleminin ardından haşlanmış hale geliyor.
İşte bu aşamada buğday artık “hedik” olarak adlandırılıyor.
KAZANDAN KİLİME, KİLİMDEN DEĞİRMENE
Kaynatılan hedik süzüldükten sonra büyük kilim ve çarşafların üzerine serilerek kurumaya bırakılıyor.
İyice kuruyan buğdaylar daha sonra değirmenlerde öğütülüyor ve kabuklarından ayrıştırılıyor.
Geleneksel üretim sürecinin sonunda ise bulgur, düğülcük, ince bulgur ve köftelik bulgur gibi farklı ürünler elde ediliyor.
Böylece tarlada başlayan buğdayın yolculuğu; kazan, odun ateşi, hedik, kurutma ve değirmen aşamalarından geçerek sofralara ulaşan geleneksel bir lezzete dönüşüyor.
BİR GELENEK, BİR KÜLTÜR, BİR YAŞAM BİÇİMİ
Şahmelik Köyü’nde sürdürülen bu gelenek yalnızca bulgur hazırlamakla sınırlı değil. Aynı zamanda Anadolu köy yaşamının emeğini, dayanışmasını, üretim kültürünü ve geçmişten geleceğe aktarılan ata tohumlarını yaşatıyor.
Bulgur kaynatma sezonunun eylül ayının sonlarına kadar devam etmesi bekleniyor.
Geçmişten geleceğe uzanan bu gelenek, Şahmelik’te odun ateşinin başında kaynayan kazanlarla yaşamaya devam ediyor.
Derleyen: Nezir Ötegen
22.08.2026 – Develi