Günlük yaşamda diyabet çoğunlukla kan şekeriyle ilişkilendiriliyor. Oysa tip 2 diyabet ile beyin sağlığı arasında da dikkat çekici bir ilişki var. Dünyada en sık görülen demans nedenlerinden biri olan Alzheimer’ın ortaya çıkış sürecinin tip 2 diyabetle benzerlikler gösterdiğini açıklayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Cihan Top, “İnsülin direnci ve iltihaplanma her iki hastalıkta da rol oynuyor. Hücrelerin proteinleri işleme, hasarlı parçalarını temizleme ve enerji üretme süreçlerinde yaşanan aksaklıklar da ortak noktalar arasında. Kısacası, iki hastalığın gelişiminde benzer süreçler görüyoruz” dedi.
Tip 2 diyabetin beyin sağlığı üzerindeki etkileri, Alzheimer açısından da önem taşıyor. Alzheimer’ın demansa yol açan hastalıkların en yaygını olduğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Cihan Top, “Demans ise hafıza, düşünme ve günlük yaşam becerilerindeki bozulmayı tanımlayan genel bir kavram. Kan şekeri kontrolü iyi sağlanamayan diyabetli kişilerde beyin yaşlanması hızlanıyor, beyin damar hastalığı ve demans gelişme riski artıyor. Araştırmalar, tip 2 diyabetli kişilerde Alzheimer gelişme riskinin daha yüksek olabileceğine, etkili tedaviyle kan şekerinin kontrol altına alınmasının ise demans gelişme riskini azaltabileceğine işaret ediyor” dedi.
İleri yaşta kas kaybı, kan şekeri kontrolünü zorlaştırabiliyor
Alzheimer ve tip 2 diyabet arasındaki ortak mekanizmalardan birinin insülin direnci olduğunun altını çizen Prof. Dr. Cihan Top, “İleri yaşta görülen kas kaybında kasların şekeri kullanma kapasitesi azalıyor. Bu da kan şekeri dengesini bozup insülin direncini artırabiliyor. Dolayısıyla Alzheimer ile diyabet arasındaki ilişkiyi konuşurken, yaşlı diyabetli kişilerin kan şekeri kontrolünü de göz ardı etmemek gerekiyor. Bu kişilerde metabolik değerlerin düzenli takibi, kronik komplikasyonların önlenmesi açısından önemli. Glukoz sensörleri gibi cihazlar, özellikle tedavinin yoğunlaştırıldığı dönemlerde yakın takibe yardımcı olabiliyor. Hareket kısıtlılığı yaşayan kişilerde ise tedavinin ve beslenmenin daha yakından düzenlenmesi gerekebiliyor” dedi.
Diyabet ilaçlarının biyolojik yaşlanmaya etkisi araştırılıyor
Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçların yaşlanma üzerindeki etkilerinin de araştırıldığını dile getiren Prof. Dr. Cihan Top, “Metformin, kan şekerini kontrol etmek için kullanılan bir ilaç. GLP-1 analogları ise kan şekerinin düzenlenmesinde rol oynayan bir hormonun etkisini taklit ediyor. Klinik çalışmalar, bu ilaçların diyabetli kişilerde biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabildiğine işaret ediyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde semaglutid ve tirzepatidin beyindeki yaşlanma süreçlerini yavaşlattığı, hatta geriye çevirdiği görülüyor. Metforminle ilgili klinik çalışmalarda da yaşam süresinin uzadığı yönünde sonuçlar bulunuyor” şeklinde konuştu.