DEVELİ OVASINDAN, DOĞAL SABUN
ÇÖVEN OTU SABUNU
UNUTULAN HİJYEN BİTKİSİ
1960 ve 1970 lı yıllara kadar Develi Ovası civarındaki Türkmen obaları, Yaylacılar ve Ova kenarında yaşayanlar
Çamaşır yıkamak için Doğal bitki Çöven otu toplayıp, ufalayıp kuruttuktan sonra Çamaşır üzerine serperek tokaç ile vurarak Çamaşır yıkarlardı.
Nezir Ötegen'in verdiği bilgilere göre henüz deterjan ve kimyasalların olmadığı yıllarda orak denilen aletle çölden çöven biçilip güneşde kurutularak nacakla doğranıp ufaltılarak çamaşırları yıkamak için sabun veya deterjan yerine kullanılırdı.
ÇUVAN veya Çöven denilen ot genellikle temizlik amaçlı kullanılır dı.
Kaynak kişi: Aşık Mahmut Özdemir Çayırözü.
“ÇÖVEN OTU"
Diğer adları Çöven otunun diğer isimleri; Karga sabunu, Köpürgen, Saponaria officinalis Cins adı Latince “ sabun ” anlamına gelir.
Kök ve dalları köpürdüğü için sabun otu, sabun çiçeği ve köpürgen gibi isimler verilen Çöven otu,
Doğal köpürme özelliğine sahip bitkisel bir sabundur.
Köpürmesinde etkili olan bir madde vardır ki, bu madde saponindir . Saponin, bitkiyi bakterilerden korur ve besler .
Sabun otu kronik cilt problemlerinin tedavisi için doğrudan cilde uygulanabilir, ciltteki kuruluk, kaşıntılı tahrişler, sivilceler, sedef, egzema ve su kabarcıkları için yardımcı olabilir.
İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da yetişen bitkinin kökü, büyük ve kalın, dışı hafif kırmızımtırak, çiçekleri ise; pembe, beyaz ve salkım şeklindedir. Türkiye'de 50 çeşit çöven otu yetişir.
Çuvan biçdim sabun yapdım
Taş üzerinde pırtı depdim
Kahlıklarda yosun yutdum
Şimdi bunları hiç bilen varmı
Ekmeklik duz kara topraklı
Yemeklik duz birazda çoraklı
Boduk otları biçilirdi oraklı
Şimdi bunları hiç bilen varmı
Güneşde etlik kemigi kurutmak
Kavurma sızgıdı teker yapmak
Aşırma ile göllerden su çekmek
Şimdi bunları hiç bilen varmı
Yeşillik olarak çırtlık sömürtlek
Kazayagı salata gursalık yemek
Turşularda pancar cüllük kelek
Şimdi bunları hiç bilen varmı
Aşık Mahmut Özdemir
