Mustafa Cengiz CENK MEYDANI

Giriş Tarihi : 03-06-2026 12:49

20 OKUNMA

MAKARNADAN BAŞKA BİRŞEY YİYEMEZSEN OBEZ OLURSUN!

Haftaya iki TÜİK yazısı ile giriş yapmıştık.

Araya bir başka yazı girdi.

Yine TÜİK verileri ile devam edelim mi?

Bu kez TÜİK’ten Türkiye Sağlık Araştırması, 2025 rakamları.

İşte size acı gerçek.

Türkiye’de Obez bireylerin oranı %21,8 oldu

Peki bu nasıl mı oldu?

ÖNCE HAMUR İŞLERİNE DAİR…

Malum Türk mutfağı epey zengin ve ünlü.

Ama keseniz yetiyorsa.

Paranız varsa.

Yoksa işiniz zor demektir.

Nerede ise kuru ekmek ve soğana talim.

Katık mı?

Malum…

Türk insanının gıda alışkanlıkları geniş aile bağları, köklü Orta Asya ve Osmanlı mirasları ile bölgeden bölgeye değişen yerel tarım ürünlerinin şekillendirdiği zengin bir yapıya sahiptir.

Bu beslenme kültürü temel olarak beş ana dinamik üzerinde şekillenmekte. Temel Besin Kaynakları insanımızın hali ile de Tahıllar.

Ekmek, Türk sofrasının vazgeçilmezi.

Kahvaltıdan akşam yemeğine kadar her öğünde tüketilir ve bunun yanı sıra bulgur, unlu mamuller (börekler, pideler) çok sık tercih edilir.

Et ve Süt ürünleri paranız varsa.

Sebze ve bakliyatta son dönemde aynı kulvara girdi bile.

Temel öğün yapısı kahvaltıydı bir zamanlar.

Ana Öğünlerimiz ve Değişen Alışkanlıklar ve Modern Trendler Hazır ve Pratik Gıdalar girdi birden hayatımıza.

Ne olduğunu anlayamadan daha Dışarıda Yeme alışkanlığı hortladı birden.

Sosyal ve Kültürel Faktörler Misafirperverliğimize paralel olarak ekonomik duruma göre de Gıda alışkanlıkları ve harcamaları, dönemsel enflasyon dinamiklerine ve bireylerin sosyo-ekonomik alım güçlerine göre de esneklik göstermeye vatandaş nerede ise günü kurtarmak için mücadeleye başladı.

Eskiden insanımız yemekten, içmekten keyif alırdı.

Bugün ise sadece hayatta kalmak için yiyor, içiyor.

ARAŞTIRMA DİYOR Kİ;

Şimdi araştırmanın satır başları.

Finalde sorunun cevabını da bulacaksınız…

Boy ve kilo değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kütle indeksi incelendiğinde; 15 yaş ve üzeri obez bireylerin oranı 2022 yılında %20,2 iken, 2025 yılında %21,8 oldu.

Cinsiyet ayrımında bakıldığında; 2025 yılında kadınların %24,8'inin obez ve %32,2'sinin obez öncesi, erkeklerin ise %18,7'sinin obez ve %43,1'inin obez öncesi olduğu görüldü.

RESMEN YATIYORUZ…

İşte size araştırmanın bir başka boyutu.

Protein yoksa aksiyon da yok.

Fiziksel aktivite yapmayanların oranı %86,6 oldu

Yani resmen yatıyoruz.

Ya da uyuyoruz.

Çoğunun zaten işi yok.

Belli bir kesim emekli olduğu için hali ile ağır çekimde yaşıyor ve hayatı ağırdan alıyor.

Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında %85,3 iken, 2025 yılında %83,5 oldu. Kadınlarda ise bu oran %92,7'den %89,7'ye geriledi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapması önerilmektedir.

Buna göre, haftada 150 ile 300 dakika arası fiziksel aktivite yapanların oranı 2025 yılında erkeklerde %4,1, kadınlarda %2,7 oldu.

MERDİVEN BİLE ÇIKMIYORUZ!

Bakar mısınız?

Teknolojinin en kötü yanı da bu.

Eğer Asansör korkunuz ya da fobiniz yoksa yürümeye devam.

Biraz işi biliyorsanız, hem yürümeye, hem de yürütmeye devam.

Sanırım sin anladınız onu…

Aksi halde kimsenin merdiveni bile kullandığı yok.

Basıyorsunuz düğmeye hop asansör geliyor.

Kim yürüyecek?

Nasıl yürüyecek?

Neden yürüyecek?

Yürüyenler zaten yürüyor.

Onlara “Allah yürü ya kolum!” demişlerdi yo..

Sanırım onlar onun için yürüyorlar.

Kimsenin de “Dur” diyeceği yok zaten.

Merdiven inip çıkarken zorluk yaşayanların oranı %6,0 oldu

Fiziksel işlev açısından zorluk yaşama durumları değerlendirildiğinde, merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %8,3, erkeklerde ise %3,7 ile ilk sırada yer aldı.

Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %5,4, erkeklerde %2,8 olurken; yürümede zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %5,6, erkeklerde %2,8 oldu.

SOLUNUM YOLLARI SORUNLU…

Araştırmadan bir başka başlık daha.

Üst solunum yolu enfeksiyonu 0-14 yaş grubundaki çocuklarda en fazla görülen hastalık oldu

Çocuklarda son 6 ay içerisinde görülen hastalık türleri incelendiğinde, 2025 yılında 0-6 yaş grubunda en çok %28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü.

Bunu sırasıyla, %24,0 ile ishal ve %5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi.

2025 yılında 7-14 yaş grubunda da %24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı.

Bunu sırasıyla; %16,4 ile ishal, %8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları izledi.

BEL BÖLGESİ YAĞ KÜTLESİ…

Koşmayı, spor yapmayı bir kenara bırakın yürümediğiniz zaman doğal olarak her türlü hastalığa davetiye çıkarttığınız bir yana bir de fiziksel görünümünüz de kayboluyor.

Yoğurtlu, etli olarak yapılan “Mantı” en sevilen hamur işi yiyecekler arasında yer almaktadır. Mantı daha çok evlerde yapılmakta ancak son dönemlerde ev yemeği yapan Restoranlarda da ev yapımı mantının yapıldığını görmekteyiz.

Buğday unundan yapılmış olan hamurun ince olarak açılması sonucu değişik börek türleri de Türk Mutfak kültüründe önemli bir yer tutmaktadır.

Mesele bel bölgesi en sorunlu bölge.

Hep boyu kısa, hem de beller yağlı.

Hamur işine de devam aynen.

Hamur bulamazsan en kolayı makarna.

Hem bedava.

Hem pişirmesi kolay.

Hem de ekmekle yersen daha çok tok tutuyor.

Finalde mi?...

Bel bölgesi problemleri 15 yaş ve üzeri bireylerde % 24,3 ile en fazla görülen hastalık oldu

Son 12 ay içerisinde 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalık türleri incelendiğinde, bel bölgesi problemleri 2022 yılında %24,6 iken 2025 yılında da %24,3 ile ilk sırada yer aldı.

Bunu sırasıyla; 2025 yılında %16,9 ile hipertansiyon, %16,7 ile boyun bölgesi problemleri, %11,9 ile şeker hastalığı ve %10,1 ile yüksek kan lipidleri izledi.

SİGARA ERKEN YAŞTA BAŞLIYOR

Dertli bir toplumuz.

Malum.

Hal böyle olunca da sigara alışkanlığı erken yaşlarda başlıyor.

İşte araştırmanın bu konuya dair verileri.

Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı %30,1 oldu.

Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında %28,3 iken 2025 yılında artarak %30,1 oldu.

Bu oranın 2025 yılında erkeklerde %42,9, kadınlarda ise %17,5 olduğu tespit edildi.

Tütün mamulü kullanmayan bireylerin (bırakanlar ve hiç kullanmayanlar) oranı ise, 2022 yılında %68,0 iken 2025 yılında azalarak %66,8 oldu.

ALKOLSÜZ OLUR MU?

Sigara olur da alkol olmaz mı!

Bu arada Alkol ve sigara sağlığa zararlı haberiniz olsun.

Türkiye’de TÜİK’in verilerine göre Alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı %12,6 oldu.

Son 12 ay içerisinde alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında %12,1 iken 2025 yılında artarak %12,6 oldu.

Bu oranın 2025 yılında erkeklerde %18,7, kadınlarda ise %6,6 olduğu tespit edildi.

Alkol kullanmayan bireylerin (daha önce kullanan ve hiç kullanmayanlar) oranı ise, 2022 yılında %87,9 iken 2025 yılında azalarak %87,4 oldu.

40 YAŞ ÜZERİ DİKKAT!

40 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içerisinde mamografi çektirenlerin oranı %16,7 oldu.

Son 1 yıl içerisinde 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında 10,8 iken 2025 yılında %16,7 oldu.

40 yaş ve üzeri kadınlarda hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı 2025 yılında %42,4 oldu.

15 yaş ve üzeri kadınlarda hiç smear testi yaptırmayanların oranı %59,0 oldu.

15 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içerisinde smear testi yaptıranların oranı 2022 yılında %7,2 iken 2025 yılında %11,8 oldu. 15 yaş ve üzeri kadınlarda hiç smear testi yaptırmamış olanların oranı 2025 yılında %59,0 oldu.

SONUÇ MU?

"Makarnacı", Türkiye'de özellikle seçim dönemlerinde dar gelirli vatandaşlara yapılan gıda ve kömür yardımlarına atıfla eleştirmek için kullanılan bir siyasi söylem haline de gelmiş ne yazık ki.

Ama gerçek bu.

Güneş balçıkla sıvanmıyor değil mi?

Muhalif kesimler bu yardımları "oy satın alma" olarak değerlendirirken, iktidar kanadı bunu sosyal devletin bir gereği olarak savunurken gelinen nokta itibarı ile son çeyrek yüzyılda Türkiye’de toplum bile-isteye yoksullaştırılmış, makarnacı kömürcü, sözüm ona dinci olmuş.

Tarikatlar, milleti karnını doyurduğuna bile şükreden insanlara dönüştürerek bilinçli bir politika ile şükürcü kaderci yapmış.

Yöneticiler saltanat sürerken millet makarnacı ve obez olmuş.

Bir kereden bir şey olmaz denmiş. Bir kere yapılan alışmış “Tecavüz kaçınılmaz ise zevk almaya bak” denilerek, birkaç defayla da tiryakileşmiş…

Hepsi bu kadar…

ETİKETLER: