Mustafa Cengiz CENK MEYDANI

Giriş Tarihi : 30-07-2026 12:32

23 OKUNMA

CAMİYE SİYASET GİRERSE İBADET, MAHKEMEYE GİRERSE ADALET KALMAZ!

“Camiye siyaset girerse ibadet kalmaz, mahkemeye siyaset girerse adalet kalmaz."

Peki kim söylüyor bunu?

Merhum Cumhurbaşkanı ve başbakanlardan Süleyman Demirel.

Belki bazı gençlerimizin yaşı yetmiyor olabilir, ancak meşhur gidiş-dönüşleri ile Türkiye Cumhuriyeti tarihine imzasını atmış önemli siyasetçilerden birisidir Süleyman Demirel.

Bugün Türkiye’de yaşanan son gelişmeleri dikkate alarak günümüz siyasetine uygun, zamanında sarf ettiği önemli sözlerinden ve anekdotlarından bir derleme siz değerli okurlarımıza.

Türk siyasi tarihinin en nevi şahsına münhasır figürlerinden biri olan 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, hazırcevaplığı, kıvrak zekası ve ironik esprileriyle siyaset diline yön vermiştir.

Mesela diyor ki; Mizah bir yumruktur, ne zaman kime vuracağı belli olmaz.

Süleyman Demirel'in siyaset tarzı, gergin dönemlerde bile mizahı bir supap olarak kullanabilmesi ve kitleleri diliyle yönetebilmesiyle Türk siyasetinde derin bir iz bırakmıştır.

Bugünkü önemli tartışmalara dair zamanındaki bir tespiti de çok ama çok önemli: Tamam Kürtlere kötü davranıyoruz da, sanki Türklere iyi mi davranıyoruz?!...

UNUTULMAZ SÖZLERİ

Süleyman Demirel'in hafızalara kazınan ve Türk siyasi literatüründe kült haline gelen tarihi sözleri ile güldürürken düşündüren anıları kategoriler halinde siyaset literatürüne giren unutulmaz sözleri olarak unutulmaz arasına çoktan girmiştir.

"Dün dündür, bugün bugündür."

(Siyasetteki pragmatizmini ve değişen şartlara uyum sağlama yeteneğini özetleyen en ünlü sözüdür.)

"Yollar yürümekle aşınmaz."

(1960'lı ve 70'li yıllardaki sol öğrenci ve işçi eylemleri üzerine söylediği, protestoların rejimi tehdit etmediğini savunan ikonik cümlesidir.)

"Memlekette benzin vardı da biz mi içtik?"

(70'li yıllardaki petrol krizi ve kıtlık döneminde hükümete yönelik eleştirilere verdiği efsanevi yanıttır.)

"Meseleleri mesele etmezseniz ortada mesele kalmaz."

(Sorunlara pragmatik ve soğukkanlı yaklaşım tarzını özetleyen felsefi nitelikteki sözüdür.)

"Bana sağcılar adam öldürüyor dedirtemezsiniz."

(1970'lerdeki ideolojik çatışmalar döneminde, Milliyetçi Cephe hükümetinin başındayken gazetecilere verdiği ve çok tartışılan cevaptır.)

“Rakiplerinin siyasi sloganlarına karşı”

"Bülent Ecevit halk çocuğu, Alparslan Türkeş Türk çocuğu, Necmettin Erbakan Müslüman çocuğu; biz o... çocuğu muyuz?"

(Rakiplerinin siyasi sloganlarına karşı kendi tabanını ve partisini esprili ama sert bir dille savunduğu konuşmasıdır.)

"Ege bir Yunan gölü değildir, Ege bir Türk gölü de değildir. Binaenaleyh Ege bir göl değildir."

(Ege Denizi üzerindeki kıta sahanlığı krizinde coğrafi ve siyasi gerçeği kendine has mantık silsilesiyle açıkladığı sözüdür.)

"Kendim için bir şey istiyorsam namerdim."

(Meydanlarda halktan destek isterken sıkça kullandığı, samimiyetini vurgulayan siyasi repliğidir.)

"Derin devlet, normal devletin raydan çıkmış halidir.Devlet bazen rutinin dışına çıkabilir."

(Türkiye'deki vesayet ve gayri resmi devlet yapılanmalarına getirdiği en net tanımlardan biridir.)

UNUTULMAZ SÖZLERİ

Süleyman Demirel'in unutulmaz sözleri;

-Bana Türkiye’nin durumunu bir kelimeyle anlatın derseniz "iyidir" derim. İki kelimeyle anlatın derseniz "iyi değildir" derim.

-Bize plan değil, pilav lazım.

-Dünkü güneşle bugünkü çamaşır kurutulmaz.

-Aslana hüviyet sorulmaz demişler. Kimlik taşımam.

-Galibiyetin sahibi çoktur, mağlubiyetin sahibi yoktur. Yenilgi yetimdir.

-İcabı olup olmadığı tartışılabilir. Ama icabı varsa feminizm fevkalade güzel bir şeydir.

-Meseleleri mesele etmezseniz ortada mesele kalmaz.

-Memlekette petrol vardı da şerbet yapıp biz mi içtik?

-Yağmur yağarken "ben ıslanmam" diyemezseniz.

-Kavağa balık çıkar mı?

-Camiye siyaset girerse ibadet kalmaz, mahkemeye siyaset girerse adalet kalmaz."

-İktidarın değişeceğini anladığı gün trafik polisinin bile tutumu değişir.

ANILARI VE HAZIRCEVAPLIĞI

Devam ediyoruz…

Siyasi tarihe geçen anıları ve hazırcevaplığı ile de meşhurdur Süleyman Demirel.

"Altı Kere Gittiysem

Yedi Kere Geldim"

Askeri müdahaleler ve koalisyon yıkılmalarıyla defalarca başbakanlık koltuğundan indirilen Demirel, siyasi azmini ve pes etmeyen yapısını bu meşhur tespitiyle tarihe kazımıştır.

Her darbe veya kriz sonrası sandıktan yeniden güçlenerek çıkmasını bu formülle açıklamıştır.

Baraj ve Sahiplenme

Üniversite ziyaretlerinden birinde sol görüşlü bir öğrenci Demirel’i köşeye sıkıştırmak ister:

Öğrenci: "Efendim, Türkiye'de yapılan her iyi işi sahiplenmek gibi bir adetiniz var..."

Demirel: "Bak evladım, bu gördüğün barajların, yolların, köprülerin harcında benim alın terim var.

Sahiplenmeyeceğim de ne yapacağım? Siz hiç kedi bokuyla duvar sıvayan çıktığını gördünüz mü?"

Enflasyon Karşısında!

Bir gazeteci canlı yayında halkın ekonomik sıkıntılarını kastederek sorar:

Gazeteci: "Sayın Başbakan, enflasyon halkı eziyor. Durum çok kötü. Ne diyeceksiniz?"

Demirel: "Türkiye'de her şey pahalıdır ama insan hayatı ucuzdur. Enflasyon düşer, fiyatlar iner ama giden can geri gelmez. Biz canı korumaya çalışıyoruz."

Gazetecilerle Fiyat Tartışması

Piyasadaki fahiş fiyat artışlarını eleştiren muhabirlere karşı dönemin ekonomik gerçeklerini şu diyalogla tiye almıştır:

Gazeteci: "Efendim, domatesin fiyatı aldı başını gitti. Halk perişan."

Demirel: "Pahalı buluyorsan yemeyeceksin kardeşim. Domates yemeyince insan ölmez. Enflasyon düşüyor domatesten biberden buluyorlar. Çıkıyor benden buluyorlar."

NERESİNİ SIKACAKTIM?

Türkiye’nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, 7 yıl cumhurbaşkanlığı yaparken 7 farklı hükümette 10 yıldan fazla başbakanlık yaptı.

Hafızalarda genellikle kurduğu bu efsane sözlerle kaldı.

Kıbrıs meselesi nedeniyle İngiltere’yle Türkiye’nin arası kötü. Tam da bu sırada Demirel İngiltere’ye ziyarete gidiyor.

Dönüşte gazetecilerle arasında geçen diyalog ise şöyle:

-Efendim, neden İngiliz Dış ilişkiler Bakanı’nın elini sıktınız?

-Neresini sıkacaktım kardeşim?

Üniversite ziyaretleri sırasında sol görüşlü bir öğrenci Demirel`i sıkıştırır:

- Türkiye`de yapılan her türlü işi sahiplenme gibi bir işiniz var.

Demirel cevap verir:

- Sen nerde oturuyorsun?

- Kadıköy`de, niye ki ?