DEVELİ-ŞIHLI KARYESİ HAMİDİYE MEDRESESİ BAŞMÜDERRİSİ ES-SEYYİD KILIÇLI ALİ EFENDİ VE BÜYÜKKILIÇ SÜLALESİ
Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi, Maliye Nezareti Emlak Müfettişliği Kalemi fonundaki ilgili arşiv dosyasının çözümlenmesi sonucu, Şıhlılı Başmüderris Kılıçlı Ali Efendi ile ilgili ortaya çıkan dikkat çekici notlar şunlardır:
Kılıçlı Ali Efendi
Hamidiye Medresesi müderrisi, büyük âlim es-Seyyid Ali Rıza Efendi’nin (Kılıçlı Ali Efendi) şerefli şeceresini ve devlet katındaki saygınlığını en üst düzeyde belgeleyen orijinal irade-i seniyye (padişah fermanı) talep yazısı Osmanlı Arşivi’nden çıkmıştır.
"Yıldız Saray-ı Hümâyûnu Başkitâbet Dâiresi" (Padişahın Özel Kalem Müdürlüğü) antetini taşıyan bu belgede aynen şu ifadeler yer almaktadır:
"Müderris es-Seyyid Ali Rıza Efendi (Kılıçlı Ali Efendi), Kozan sancağına bağlı Şeyhli karyesindeki Hamidiye Medresesi bünyesinde zengin bir kütüphane inşa ettirmiştir. Talebeler için yeterli ve kıymetli kitapları bizzat tedarik ederek vakfeden ve gençlerin ilim tahsil etmesine vesile olan bu takdire şayan, büyük hizmetlerine bir mükâfat olmak üzere; kendisine Osmanlı ilmiye sınıfının en yüksek derecelerinden, büyükşehir kadılığı payesi olan 'Mevleviyet Rütbesi' verilmesi Yüce Padişahımız ve Halifemiz (Sultan II. Abdülhamid) tarafından bizzat onaylanmıştır."
Bu belge açıkça kanıtlamaktadır ki Kılıçlı Ali Efendi, Şıhlı’da sadece ders vermekle kalmamış; medrese bünyesinde kendi bütçesiyle muazzam bir kütüphane kurarak kıymetli eserler toplamıştır. Bu büyük eğitim hizmetini İstanbul'dan takip eden Sultan II. Abdülhamid Han, sergilenen bu gayrete hayran kalmış ve kendisine Osmanlı Devleti'nin en prestijli akademik-hukuki unvanlarından biri olan "Mevleviyet" (Büyükşehir Kadılığı / Başprofesörlük) rütbesini bizzat tevcih etmiştir.
Büyükkılıç Ailesi Şeceresi ve Tarihçesi Kökler ve Başlangıç
• Büyük Ata 1800 Mehmed Efendi: Kılıçlı Ali Efendi’nin babasıdır.
• Kılıçlı Ali Efendi: Kayseri Medresesi’nde 12 yıl eğitim görerek icazet almıştır. 1883 yılında İstanbul’a giderek Sultan II. Abdülhamid ile görüşmüştür. Padişahın emri ve Hazine-i Hassa desteğiyle memleketi Develi’ye Şıhlı Hamidiye Medresesi’ni kurmuş ve ömrünü burada talebe yetiştirmeye adamıştır.
Kılıçlı Ali Efendi’nin kurduğu bu medrese; sadece dini ilimlerin değil, matematik ve astronomi gibi müspet ilimlerin de okutulduğu, bölgenin en önemli eğitim merkezi olarak hizmet vermiştir.
1934 yılında Soyadı Kanunu çıktığında aile; bölgenin ulu çınarı Kılıçlı Ali Efendi’nin yöredeki büyüklüğüne, saygınlığına ve unvanına ithafen resmi olarak "BÜYÜKKILIÇ" soyadını almıştır.
• Kaynak Kişi: Mustafa Büyükkılıç
• Derleyen: Nezir Ötegen | 10.11.2026, Develi
