Sosyolog ve Eğitim danışmanı Barış Balcı'ya göre sınav başarısını belirleyen yalnızca öğrencinin çalışması değil, ailede küçük yaşlardan itibaren kazandırılan alışkanlıklar, anne-babanın tutumu ve evde oluşturulan yaşam düzeni. Balcı, "Sınav, sınav günü kazanılmaz; hazırlık süreci sonucu belirler" diyerek velilere önemli uyarılarda bulundu.
Sosyolog ve Eğitim danışmanı Barış Balcı, öğrencilerin sınav başarısında ailelerin rolünün çoğu zaman göz ardı edildiğini söyledi. Başarının son aylarda yapılan yoğun çalışmalarla değil, çocukluk döneminden itibaren oluşturulan yaşam alışkanlıklarıyla şekillendiğini belirten Balcı, "Sınav, sınav günü kazanılmaz; hazırlık süreci sonucu belirler. Sonucu belirleyen, yıllar boyunca oluşturulan disiplin ve yaşam düzenidir." dedi.
27 yıldır hızlı okuma eğitimleri veren ve sınavlara öğrenci hazırlayan, öğrencileri arasından 18 milli sporcu ve 15 LGS Türkiye birincisi çıkaran Barış Balcı şu bilgileri verdi:
Eğitim önce ailede başlıyor
Sorumluluk duygusu küçük yaşlarda kazanılıyor. Çocuğun sofrayı toplamaya yardım etmesi, okul çantasını kendisinin hazırlaması, ellerini yıkaması, dişlerini fırçalaması gibi günlük alışkanlıklar ilerleyen yıllarda disiplinli çalışma kültürünün temelini oluşturuyor.
Sınavların bilgiyi ölçtüğünü ancak başarıyı belirleyen en önemli unsurun disiplin ve alışkanlıklar olduğunu vurgulayan Balcı, düzenli uyku, sağlıklı beslenme ve planlı yaşamın dikkat, odaklanma ve öğrenme becerilerini doğrudan etkilediğini ifade etti.
Evde kitap okuyan anne baba, çocuğa örnek oluyor
Başarılı öğrencilerin ortak özelliklerinden birinin okuma alışkanlığı olduğunu söyleyen Balcı, bu alışkanlığın en önce aile içinde kazanıldığını dile getirdi.
Evde kitaplık bulunmasının, anne ve babanın kitap okumasının, gazete ve dergi takip edilmesinin çocuk üzerinde güçlü bir rol model etkisi oluşturduğunu belirten Balcı, "Çocuk anne babasının söylediklerinden çok yaptıklarını örnek alır." diye konuştu.
Koşulsuz sevgi başarıyı artırıyor
Anne ve babanın çocuğa verdiği sevgi ve ilginin akademik başarı üzerinde de etkili olduğunu belirten Balcı, kendisini değerli hisseden çocukların özgüvenlerinin daha yüksek olduğunu söyledi.
"Çocuk, 'Annem babam her koşulda yanımda.' duygusunu yaşayabilmeli." diyen Balcı, bu güven ortamında yetişen çocukların zorluklarla daha rahat mücadele ettiğini kaydetti.
Kendi hayallerinizi çocuğunuza yüklemeyin
Velilerin en sık yaptığı hatalardan birinin kendi gerçekleştiremedikleri hedefleri çocukları üzerinden gerçekleştirmeye çalışmak olduğunu belirten Balcı, bunun çocuk üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi.
Çocuğun ilgi alanı ve yeteneklerinin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Balcı, ailelerin rehberlik yapması gerektiğini ancak çocuğun kendi hayatını kurmasına da fırsat tanımasının önemine dikkat çekti.
Her istediğini yapan aileler dikkat
Balcı, çocuk merkezli aile yapısının bazı riskler taşıdığına işaret ederek, her isteği yerine getirilen çocukların ilerleyen yaşlarda hayal kırıklıklarıyla baş etmekte zorlanabileceğini söyledi.
Ödül ve cezanın dengeli uygulanması gerektiğini belirten Balcı, "Hayatta her davranışın doğal bir sonucu vardır. Çocuk da yaptığı davranışların sorumluluğunu öğrenmelidir." ifadelerini kullandı.
Başarısızlığın sorumlusu yalnızca çocuk değil
Sınav sonucunun tek başına öğrenciye yüklenmesinin doğru olmadığını dile getiren Balcı, başarı ve başarısızlıkta aile, öğretmen ve eğitim ortamının da önemli pay sahibi olduğunu söyledi.
Başarısızlığın tehdit unsuru olarak kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Balcı, sınavların öğrencinin eksiklerini görmesini sağlayan önemli bir fırsat olduğunu belirtti.
Çocuğun güçlü yönünü keşfedin
Her çocuğun aynı alanda başarılı olamayacağını ifade eden Balcı, velilerin çocuklarının güçlü ve zayıf yönlerini erken yaşta keşfetmesi gerektiğini söyledi.
Akademik başarısızlığın altında disleksi, dikkat eksikliği, görme problemleri veya vitamin eksikliği gibi sağlık nedenlerinin de bulunabileceğine dikkat çeken Balcı, ailelerin bu ihtimalleri göz ardı etmemesi gerektiğini belirtti.
Öğretmenle sadece veli toplantısında görüşmeyin
Velilerin okul ile sürekli iletişim halinde olması gerektiğini söyleyen Balcı, öğretmenlerin çocukları birçok yönüyle gözlemlediğini ifade etti.
Ailelerin sadece sorun çıktığında değil, düzenli olarak öğretmen ve rehberlik servisleriyle görüşmesinin hem akademik hem de sosyal gelişime önemli katkı sağlayacağını dile getirdi.
Telefon ve internet boşluğu dolduruyor
Sınava hazırlıkta son dakikayı beklemenin büyük hata olduğunu söyleyen Balcı, günümüzde evde programlı bir çalışma ortamı ve zaman yönetimi sağlanamadığında; telefon, bilgisayar ve sosyal medyanın öğrencilerin zamanını plansız şekilde tükettiğini belirtti.
Evde çalışma saatleri, uyku düzeni, beslenme, ödev kontrolü ve ekran kullanımına ilişkin ortak bir program oluşturulmasının başarıyı artıracağını söyledi.
Satranç, spor ve müzik sınav başarısını da artırıyor
Akademik başarının yalnızca ders çalışmaktan ibaret olmadığını belirten Balcı, öğrencilerin bir müzik aleti çalmasının, spor yapmasının, satranç, akıl oyunları, hızlı okuma, resim ve benzeri gelişim faaliyetlerine katılmasının zihinsel gelişimi desteklediğini ifade etti.
Özellikle hızlı okuma eğitiminin okuduğunu anlama, dikkat, odaklanma ve hafıza becerilerini geliştirdiğini belirten Balcı, bunun tüm derslerde başarıya olumlu yansıdığını dile getirdi..
"Başarı bir günde gelmez"
Velilere seslenen Barış Balcı, çocukların sınav başarısının son aylarda yapılan yoğun çalışmalarla değil, yıllar boyunca oluşturulan doğru aile tutumu, disiplin, sevgi, planlı yaşam ve sağlıklı alışkanlıklarla şekillendiğini belirterek şu mesajı verdi:
"Sınav bir sonuçtur. O sonucu belirleyen ise evde geçen yıllardır. Çocuğa küçük yaşta kazandırılan sorumluluk, okuma alışkanlığı, düzen, sevgi ve doğru rehberlik; sınav başarısının en güçlü temelidir."
