Menopoz sonrası kanama, adet düzensizlikleri, ilişki sonrası kanama ve geçmeyen karın şişkinliği kadın kanserlerinin habercisi olabiliyor. Erken dönemde fark edilen belirtiler, tanı ve tedavi sürecinde önemli avantaj sağlıyor. Kadın kanserleri, erken dönemde ortaya çıkan belirtilerin göz ardı edilmesi nedeniyle tanıda gecikmelere yol açabilmektedir. Rahim, rahim ağzı, yumurtalık, tüp, vulva ve vajina kanserlerinde görülen belirtilerin bilinmesi, hastalığın erken evrede tespit edilmesi açısından önem taşımaktadır. Memorial Göztepe Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Salih Taşkın, kadınların bedenlerindeki değişiklikleri önemsemeleri gerektiğine dikkat çekerek kadın kanserleri hakkında bilgi vermektedir.
Yumurtalık kanseri sinsi ilerleyebiliyor
Kadın kanserlerinde belirtiler, kanserin türüne ve yerleşimine göre farklılık gösterebilmektedir. Jinekolojik kanserler arasında yer alan yumurtalık kanseri, erken dönemde kendine özgü belirtiler vermemesi nedeniyle sinsi ilerleyebilmektedir. Karında şişkinlik, hazımsızlık, çabuk doyma, karın veya kasık ağrısı gibi günlük yaşamda sık karşılaşılan yakınmalarla karıştırılabilmektedir. Bu şikâyetlerin yeni başlaması, tekrarlaması veya giderek artması durumunda tıbbi değerlendirme yapılması önem taşımaktadır. Rahim kanseri ise en sık görülen jinekolojik kanserler arasında yer almaktadır. Hastalık, çoğunlukla anormal vajinal kanama gibi erken dönemde fark edilebilen bir belirtiyle ortaya çıkmaktadır.
Risk faktörlerini bilmek korunmada önemli
Ailede genç yaşta ortaya çıkan yumurtalık, rahim, meme veya bağırsak kanseri öyküsü, bazı kadınlarda kanser riskini artırabilmektedir. Obezite, sigara kullanımı ve uzun süreli HPV enfeksiyonu da bazı jinekolojik kanserlerle ilişkilendirilmektedir. Bununla birlikte, bilinen bir risk faktörü bulunmayan kadınlarda da kanser gelişebileceği unutulmamalıdır. Sağlıklı kilonun korunması, düzenli egzersiz yapılması, sigara kullanılmaması, HPV aşısının yaptırılması ve yaşa uygun tarama programlarına katılım, kanser riskini azaltmaya yardımcı olan önemli adımlar arasında yer almaktadır.
Kadınların sıklıkla ihmal ettiği belirtiler
Kadınların bedenlerinde ortaya çıkan bazı değişiklikleri günlük yaşamın olağan bir parçası olarak değerlendirmesi, doktora başvurmayı geciktirebilmektedir. Özellikle aşağıdaki belirtilerin dikkate alınması gerekmektedir:
- Menopoz sonrası görülen her türlü vajinal kanama
- Adet dışı kanama, normalden uzun veya yoğun süren adetler
- Cinsel ilişki sonrasında tekrarlayan kanama
- Geçmeyen karın şişkinliği, çabuk doyma veya açıklanamayan kilo kaybı
- Yeni başlayan ve devam eden kasık ya da karın ağrısı
- İdrar yapma veya bağırsak alışkanlıklarında yeni ortaya çıkan değişiklikler
- Genital bölgede geçmeyen kaşıntı, yara veya renk değişikliği
- Genital bölgede ele gelen kitle veya şişlik
Bu belirtilerin her zaman kanser anlamına gelmediği, ancak özellikle yeni ortaya çıkmaları, tekrarlamaları veya kalıcı hâle gelmeleri durumunda hekim değerlendirmesinin gerekli olduğu unutulmamalıdır.
HPV aşısı taramanın yerini tutmuyor
HPV aşısı, rahim ağzı kanserinden korunmada önemli bir yöntemdir. Aşının en yüksek koruyuculuğu, HPV ile karşılaşılmadan önce uygulandığında sağlanmaktadır. Ancak HPV aşısı mevcut bir enfeksiyonu tedavi etmemekte ve rahim ağzı kanseri taramalarının yerini almamaktadır. Bu nedenle aşılanmış kadınların da yaşlarına ve sağlık durumlarına uygun tarama programlarına devam etmeleri gerekmektedir.
Smear testi tüm kadın kanserlerini göstermiyor
Smear ve HPV testleri, esas olarak rahim ağzı kanserinin taranmasına yönelik yöntemlerdir. Bu testlerin normal sonuçlanması, yumurtalık veya rahim kanserinin bulunmadığını göstermemektedir. Aynı şekilde ağrı olmaması da kanser riskini ortadan kaldırmamaktadır. Bazı jinekolojik kanserler erken evrede ağrıya neden olmadan ilerleyebilmektedir. Bu nedenle tarama sonuçları normal olsa bile yeni ortaya çıkan veya kalıcı hâle gelen belirtilerin ayrıca değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Tedavi planında doğurganlığın korunması da değerlendiriliyor
Şüpheli belirtiler varlığında öncelikle jinekolojik muayene yapılmaktadır. Gerekli durumlarda ultrason, doku örneklemesi veya biyopsi gibi tanı yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Tanının ardından hastalığın türü ve evresi, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu dikkate alınarak uygun bir tedavi planı oluşturulmaktadır. Günümüzde robotik cerrahi, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi gibi yöntemler, uygun hastalarda tedavi seçeneklerini genişletmektedir. Özellikle genç hastalarda, hastalığın türü ve evresinin elverişli olması durumunda doğurganlığın korunmasına yönelik tedaviler de değerlendirilebilmektedir. Tedavi yaklaşımının her hastanın klinik özelliklerine göre belirlenmesi, sürecin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Bedeninizdeki değişiklikleri fark edin, önemseyin
Kadınların kendi bedenlerindeki değişiklikleri fark etmeleri ve bu belirtileri göz ardı etmemeleri, erken tanı açısından büyük önem taşımaktadır. Özellikle menopoz sonrası kanama, tekrarlayan düzensiz kanamalar, ilişki sonrası kanama veya geçmeyen karın ve genital bölge yakınmaları ortaya çıktığında doktora başvurulması gerekmektedir. Korku veya ihmal nedeniyle tıbbi değerlendirmenin ertelenmesi, erken tanı fırsatının kaçırılmasına neden olabilmektedir. HPV aşısı, yaşa uygun taramalar ve vücuttaki değişikliklerin zamanında değerlendirilmesi, kadın sağlığının korunmasında atılması gereken temel adımlar arasında yer almaktadır.
