GÜNCEL
Giriş Tarihi : 16-11-2026 10:54

ZAMANTI lRMAĞl HAKKINDA FERMAN ORTAYA ÇIKTI

ZAMANTI lRMAĞl HAKKINDA FERMAN ORTAYA ÇIKTI

ULU HAKAN ABDULHAMİD HAN'IN ZAMANTI IRMAĞI FERMANI 
ARŞİVDEN ÇIKTI

 II. Abdülhamid döneminde
Zamantı Irmağı’nın Kayseri Ovası'na akıtılması projesi, (1880’li yıllarda) Kayseri'nin içme suyu ve tarımsal sulama ihtiyacını karşılamak amacıyla gündeme alınmış, ancak mali imkânsızlıklar nedeniyle hayata geçirilememiştir.

OSMANLI ARŞİV BELGESİ 
BOA, İ.MMS, 105/4519
Kayseri kasabasının ve civarındaki kırk iki köyün suya olan ihtiyacını gidermek için Adana yönüne akmakta olan Zamantı nehrinin Kayseri'ye aktarılmasını sağlamak hususunda keşifte bulunmak üzere Kurmay Albay İzzet Bey'in görevlendirilmesi hususunda10 Haziran 1898 tarihinde padişah fermanı çıkartılmış.

Osmanlı arşiv belgelerine dayanan akademik araştırmalara göre, projeye dair tarihsel süreç şu aşamalardan geçmiştir:


• Projenin Amacı: Seyhan Nehri'nin kollarından biri olarak Akdeniz'e dökülen Zamantı Irmağı'nın yönünü değiştirerek Kayseri merkez ve köylerine ulaştırmak hedeflenmiştir. 

Bu sayede kurak geçen dönemlerde tarımsal üretimi artırmak ve şehrin su sorununu çözmek amaçlanmıştır.

• 1880 Yılı Girişimi: II. Abdülhamid'in saltanatının ilk yıllarında (1880) bu proje için kapsamlı keşif ve maliyet hesaplamaları yapılmıştır. 

Yapılan incelemeler sonucunda projenin 20 ila 30 bin Osmanlı Lirası civarında bir bütçe gerektirdiği tespit edilmiştir.

• Rafa Kaldırılma Nedeni: 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrasında devlet hazinesinin içinde bulunduğu ağır mali darboğaz nedeniyle bu tutar karşılanamamış ve proje ertelenmiştir.

• 1909-1910 Yılı İkinci Girişimi: II. Abdülhamid döneminin hemen ardından, Kayseri Mutasarrıfı Muammer Bey ve Belediye Reisi İmam-zâde Mehmed Bey girişimiyle proje yeniden canlandırılmıştır.

 Merzifon'un içme suyu şebekesini kuran mühendis Mr. Virt Kayseri'ye davet edilmiş ve Zamantı Suyu'nun Kayseri üzerinden Kızılırmak'a birleştirilmesine yönelik yeni bir proje çizdirilmiştir.

 Ancak yaklaşan Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı nedeniyle bu plan da uygulanamamıştır.

Günümüzdeki Durumu Osmanlı dönemindeki bu hayal, Cumhuriyet döneminde Develi Ovası Sulama Projesi kapsamında gerçeğe dönüşmüştür.

 Açılan yaklaşık 11 7kilometrelik Zamantı Tüneli ve iletim kanalları sayesinde 2010 yılı itibarıyla Zamantı Irmağı'nın suyu Develi Ovası'na aktarılmaya başlanmıştır.

Kaynak kişi Mustafa Özbek Osmanlı Arşiv uzmanı

Derleyen Nezir Ötegen 16.11.2026 Develi

AdminAdmin