Zebil kanyonunda Jeo-Kültürel Miras, Zebil Şelalesi ve Kale vari su yapısı.
Yahyalı'da Zamantı ırmağı kenarında Zebil kanyonunda Açık Jeo-Kültürel Miras: Zebil Şelalesi ve Kale gibi su yapısı araştırmacıların ilgi odağı oluyor.
Yahyalı'da bılunan ve yılın yalnızca iki ayı coşkuyla çağlayan Zebil Şelalesi ve suyun vadiye aktığı yere yapılan kale duvarı gibi kalın ve muhkem blr yapı ile dikkat çekiyor.
Dağ yamaçlarındaki zorlu ve sarp duruşuyla, Adana'nın Kozan ilçesinde bulunan ve "Torosların Sümelası" olarak anılan tarihi Sin Manastırı ile büyük bir yapısal benzerlik gösteriyor.
KALE DUVARI GİBİ SET
Yılda sadece iki ay akan bu şelalenin önüne, geçmişte niçin Horasan harcı kullanılarak iki metre kalınlığında bir duvar örülmüş olabilir?
Bölgeyi inceleyen araştırmacılar bu konuda iki güçlü ihtimal üzerinde duruyor:
Bu set, keşişlerin inzivaya çekildiği ya da gizlice ibadet ettiği kaçak bir dini merkezin koruma duvarı olabilir.
Su terazisini korumak, su seviyesini kontrol altında tutmak amacıyla bu set yapılmış olabilir.
Horasan Harcının Sırrı ise Puzolanik Reaksiyon Duvarın yapımında
Horasan harcı, suyla temas ettikçe zamanla daha da kemikleşir, sertleşir ve geçirimsiz bir tabaka oluşturur.
Bu üstün mühendislik sayesinde şelale önündeki set, asırlardır suyun yıpratıcı gücüne karşı dimdik ayakta kalmayı başarmıştır.
Tarih sürecinde Zebil dağında küçükbaş hayvancılık yapan insanlar yıl boyu su ihtiyacını karşılamak için şelale önüne set yapıp suyun mağara içinde gölet oluşturmasını sağlamak amacıyla da duvar örülmüş olabilir.
Çünkü dağlarda fazlaca su kaynağı bulunmuyor.
Zamantı ırmağına inmek da zor. Hayvancılık geçim kaynağı olan insanlar su kaynağını iyi değerlendirmek için de böyle bir duvar yapmış olabilirler.
Derleyen Nezir Ötegen
27.9.2026 Develi-Yahyalı
