AHISKA BİN GÜLDÜ, GİTTİ… İSTANBUL’UN KİLİDİ GİTTİ!

Ali İhsan Öztürk

20-11-2026 16:06

Bir şehrin kaybından daha büyük acı, o şehrin insanlarının vatan hasretiyle yaşamasıdır.

“Ahıska bin gül idi gitti,

Bir ehli dil idi gitti.

Söyleyin Sultan Mahmut’a,

İstanbul kilidi gitti…”

Bu dizeleri her okuduğumda yalnızca bir şehrin kaybını değil, bir milletin yarım kalan hikâyesini, koparıldığı topraklara duyduğu özlemi ve tarihin derinliklerinde saklı büyük bir acıyı hissediyorum.

Ahıska…

Bugünkü Gürcistan sınırları içerisinde, Türkiye’nin hemen yanı başında bulunan tarihî bir Türk yurdu. Yüzyıllar boyunca Türk kültürünün, dilinin, geleneklerinin ve medeniyetinin yaşatıldığı kadim bir coğrafya.

Ahıska, 1578 yılında Osmanlı hâkimiyetine girdi. Osmanlı’nın Kafkasya’daki önemli merkezlerinden biri oldu. Ancak 1828 yılında Rus hâkimiyetine geçmesiyle bölgenin kaderi değişmeye başladı.

Fakat Ahıska’nın yaşadığı en büyük felaket henüz yaşanmamıştı.

14 KASIM 1944… BİR MİLLETİN

VATANINDAN KOPARILDIĞI GECE

Sovyetler Birliği lideri Stalin’in kararıyla Ahıska Türkleri, 14 Kasım 1944 gecesi yurtlarından zorla çıkarılmaya başlandı.

Kadın, çocuk, yaşlı demeden insanlar evlerinden toplandı. Yıllarca yaşadıkları topraklardan, evlerinden, bağlarından, bahçelerinden koparıldılar.

Üstelik bu sırada on binlerce Ahıska Türkü erkeği Sovyet ordusunda cephede savaşıyordu.

Geride kalan aileler, hayvan taşımak için kullanılan yük vagonlarına doldurularak Orta Asya’ya gönderildi.

Günlerce süren yolculukta açlık, susuzluk, soğuk ve hastalıkla mücadele ettiler. Binlerce insan bu yolculukta ve sürgünün ilk yıllarında hayatını kaybetti.

Bir gecede yalnızca insanlar yerlerinden edilmedi; hatıralar, mezarlar, evler, köyler ve bir hayat biçimi de geride bırakıldı.

En acısı ise insanların kendi topraklarına dönmelerinin yıllarca engellenmesiydi.

BİR SÜRGÜN BİTTİ, VATAN

HASRETİ BİTMEDİ…

Ahıska Türkleri sürgünden sonra Kazakistan’a, Kırgızistan’a, Özbekistan’a ve Sovyet coğrafyasının farklı bölgelerine dağıldılar.

Bugün Türkiye’den Amerika’ya, Kazakistan’dan Azerbaycan’a, Kırgızistan’dan Özbekistan’a kadar dünyanın farklı coğrafyalarında yaşayan Ahıska Türkleri var.

Fakat nerede yaşarlarsa yaşasınlar, Ahıska onların hafızasında hep aynı yerde duruyor.

Çünkü insan başka bir ülkede yaşayabilir, başka bir şehirde ev kurabilir, başka bir dilin konuşulduğu sokaklarda büyüyebilir.

Ama doğduğu toprağın kokusunu, dedelerinin mezarını, çocukluğunun geçtiği evi unutabilir mi?

AHISKA SADECE AHISKALILARIN

MESELESİ DEĞİLDİR!

Ahıska meselesi, Türk dünyasının ortak hafızası ve ortak sorumluluğudur.

Adriyatik’ten Çin Seddi’ne uzanan gönül coğrafyamızda birbirinden uzak düşmüş nice Türk topluluğu vardır.

Kimi dilini korumak için mücadele etmiş, kimi kimliğini yaşatmak için direnmiş, kimi de vatanından koparılmanın acısını nesiller boyunca taşımıştır.

Ahıska Türklerinin hikâyesi de bu büyük tarihî hafızanın en acı sayfalarından biridir.

Bizim için Türk dünyası yalnızca haritalar üzerinde çizilmiş sınırlar değildir. Türk dünyası; ortak tarih, ortak kültür, ortak dil, ortak hatıra ve ortak kaderdir.

Kayseri’de yaşayan bir Ahıskalı ile Ahıska’da yaşayan bir Türk arasında binlerce kilometre mesafe olabilir. Ancak gönül coğrafyamızda aramızda hiçbir mesafe yoktur.

Çünkü gönüller birleşmeden haritalar birleşmez.

PEKİ, AHISKA’YA NE OLACAK?

Bugün sorulması gereken en önemli sorulardan biri budur.

Ahıska Türklerinin ana yurtlarına güvenli, gönüllü ve onurlu dönüş hakkı meselesi hâlâ çözüm beklemektedir.

Bu mesele yalnızca geçmişte yaşanan bir sürgünün hatırlanmasıyla sınırlı kalmamalıdır. Ahıska Türklerinin kimliklerini, kültürlerini ve tarihî bağlarını korumaları; ana yurtlarıyla ilişkilerini geliştirebilmeleri için somut adımlar atılmalıdır.

Bizler de bu tarihî sorumluluğu unutmamalıyız.

Çünkü bir millet, kendi evlatlarının yaşadığı acıları unutursa geleceğe eksik yürür.

SON SÖZ…

“Ahıska bin gül idi gitti…”

Belki bir şehrin gülleri soldu, belki evlerin kapıları kapandı, belki de nice insan ömrünü doğduğu topraklara dönme hayaliyle tamamladı.

Ama Ahıska Türkleri kaybolmadı.

Dillerini, kültürlerini, geleneklerini ve kimliklerini yaşattılar. Sürgün onları dağıttı ama tarihî hafızalarını silemedi.

Bugün bize düşen, onların acısını yalnızca anma günlerinde hatırlamak değil; Ahıska’yı Türk dünyasının gündeminde daima canlı tutmaktır.

Ahıska’yı unutmayacağız!

Ahıska Türklerini yalnız bırakmayacağız!

Ve şunu hiç unutmayacağız:

Bir milletin vatan hasreti, o milletin hafızasında yaşamaya devam eder.

Hedef Turan…

DİĞER YAZILARI ÇOCUKLUĞUM ÇOK GERİLERDE KALMIŞ… 01-01-1970 03:00 BU NASIL BİR AŞK, BU NASIL BİR SEVGİ? 01-01-1970 03:00 EVLATLARIMLA BİR KEZ DAHA GURUR DUYDUM! 01-01-1970 03:00 OTURDUĞUNUZ YERDEN TURANCILIK NE KADAR KOLAY DEĞİL Mİ! 01-01-1970 03:00 DENİZ SANA KİM OLDUĞUNU SORMAZ! 01-01-1970 03:00 AHİRETE HAZIRLIK KURSLARl... 01-01-1970 03:00 DÜNYA ARTIK BİZE KÜÇÜK GELİYOR ... 01-01-1970 03:00 8 KASIM ZAFER GÜNÜ KUTLU OLSUN 01-01-1970 03:00 İYİ Kİ TURAN DEMİŞİZ! 01-01-1970 03:00 TURAN SOFRASINDA AFGANİSTAN TÜRKLERİ BULUŞTU 01-01-1970 03:00 TARİHE BİR DİP NOT 01-01-1970 03:00 DÖRT GÜN BOYUNCA GASTRONOMİ, KÜLTÜR VE KARDEŞLİK 01-01-1970 03:00 BUGÜN HAYALLERİMİ YAŞADIM 01-01-1970 03:00 KONJEKTÖR, ŞEMSAMER MESELESİ 01-01-1970 03:00 BİLİCİ, AYATA, ÖZTÜRK 01-01-1970 03:00 KARABAĞ GAZİSİ TURAN GENÇLİĞİ BULUŞTU 01-01-1970 03:00 DİN SEÇİMDİR, TÜRKLÜK KADER 01-01-1970 03:00 UNUTMAYIN! 01-01-1970 03:00 LÜTFEN BENİ ANLAMAYA ÇALIŞlN! 01-01-1970 03:00 NE YAPARSAN YAP, SEVGİ İLE YAP! 01-01-1970 03:00 ŞİMDİ TURAN'IN ZAMANlDlR! 01-01-1970 03:00 TÜRK DÜNYASININ KALBİ KAYSERİ'DE ATTI 01-01-1970 03:00 ÖĞRETMEN EĞİLMEZ, BÜKÜLMEZ! 01-01-1970 03:00 BEN DEĞİL, BİZ 01-01-1970 03:00 NEDEN SEVİLMİYOR?! 01-01-1970 03:00 TABELALAR TÜRKÇE OLSUN 01-01-1970 03:00 TURAN GENÇLİĞİ GEZİYOR 01-01-1970 03:00 MEKÂNIN CENNET OLSUN HACI ABİ… 01-01-1970 03:00 DÜŞÜNÜYORUM, ÖYLEYSE SUÇLUYUM 01-01-1970 03:00 VATAN MARŞI 01-01-1970 03:00 BİR MİLLETVEKİLİ BU CESARETİ KİMDEN ALlYOR? 01-01-1970 03:00 SİSTEME ALlŞlRSAN BÖYLE OLUR! 01-01-1970 03:00 1. DÜNYA SAVAŞI'NDAKİ TÜRK DEVLETİ GİBİYİM... 01-01-1970 03:00 SON YAŞANANLAR BİR GERÇEĞİ AÇlKÇA GÖSTERMİŞTİR 01-01-1970 03:00 AL ŞU MEGAFONU 01-01-1970 03:00 ELİMİ TAŞlN ALTINA KOYACAĞIM 01-01-1970 03:00 MUTLULUĞUN TARİFİ VAR MI? 01-01-1970 03:00 EY TÜRK KlZl! EY TÜRK OĞLU! 01-01-1970 03:00 KARDEŞLİK BUDUR! 01-01-1970 03:00 KİMSE KİMSEYİ KANDlRMASlN! 01-01-1970 03:00 TÜRK DÜNYASININ GÖNÜL EVİ 01-01-1970 03:00 MİMARl OLMADIĞIN PROJENİN TAŞERONU OLURSUN 01-01-1970 03:00 İHSAN UMUTLANIYOR 01-01-1970 03:00 KUŞATlLMlŞ ULUS: TÜRKLER 01-01-1970 03:00 TÜRK ULUSU ÖZÜNE DÖNMELİ 01-01-1970 03:00 İHSAN DÜŞÜNMEDEN EDEMİYOR 01-01-1970 03:00 DİYORLAR Kİ: “SİZİN FARKINIZ NE?” 01-01-1970 03:00 DÜN KARA DEDİĞİNE BUGÜN AK DİYENLER! 01-01-1970 03:00 DEMOKRASİLERDE SESSİZLİK DE BİR TERCİHTİR! 01-01-1970 03:00 BİRİ ÇlKSlN DA "KÂBUS GÖRÜYORSUN, UYAN!" DESİN... 01-01-1970 03:00 TÜRK MİLLETİ NELERİ KAYBETTİ? 01-01-1970 03:00 HAZMEDEMİYORUM YA SEN? 01-01-1970 03:00 SOYLARlNl DEĞİŞTİRMEZLER 01-01-1970 03:00 KİMSE KENDİNİ VAZGEÇİLMEZ ZANNETMESİN 01-01-1970 03:00 ŞARK MESELESİ BİTTİ Mİ, YOKSA SADECE ADl Ml DEĞİŞTİ? 01-01-1970 03:00 HEDEFİMİZ TURAN 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE TÜRKLERİNDİR 01-01-1970 03:00 MİLLETİMDEN ÖZÜR DİLİYORUM! 01-01-1970 03:00 UYKUSUZ GECELER 01-01-1970 03:00 BİRLİK BOZULUNCA 01-01-1970 03:00 DELİLİK DEYİP GEÇMEYİN... 01-01-1970 03:00 ATEŞ YANlYOR, O DUMAN TÜTÜYOR 01-01-1970 03:00 ÖĞRETMENLİĞİN EN GÜZEL ÖDÜLÜ 01-01-1970 03:00 HAYATIM 01-01-1970 03:00 ÖZTÜRK REKORA KOŞUYOR! 01-01-1970 03:00 İHSAN DÜŞÜNMEDEN EDEMİYOR 01-01-1970 03:00