İŞKUR verileri Türkiye’de personel talebinin güçlü seyrettiğini gösterirken, yapay zeka özellikle beyaz yakada iş tanımlarını yeniden yazıyor. Yenibiriş CEO’su Hasan Rıza Bayar, yeni dönemde mesleki uzmanlığın tek başına yeterli olmayacağını belirterek, “Geleceğin çalışanı, yapay zekayı kullanan değil; onu kendi uzmanlığıyla doğru şekilde birleştirebilen çalışan olacak. Türkiye’de çalışanların mevcut becerilerinin yüzde 44’ünün 2030’a kadar değişmesi veya dönüşmesi de bekleniyor.” dedi.
Türkiye iş gücü piyasasında personel ihtiyacı yüksek seviyesini korurken, işverenlerin çalışanlardan beklentileri teknolojik dönüşümle birlikte yeniden şekilleniyor. Türkiye İş Kurumu’nun (İŞKUR) Ağustos 2026 verilerine göre yılın ilk sekiz ayında işverenler tarafından toplam 1 milyon 616 bin 731 açık iş bildirildi. Açık işlerin yüzde 99,6’sının özel sektörden gelmesi, istihdam talebinin ağırlıklı olarak özel sektör kaynaklı olduğunu ortaya koyarken, 574 bin 530 açık işle imalat sanayisi en fazla personel ihtiyacı bulunan sektör oldu.
Meslek bazında ise Turizm ve Otelcilik Elemanı, Silahsız Özel Güvenlik Görevlisi ve Servis Elemanı (Garson) en fazla açık iş bulunan pozisyonlar arasında ilk sıralarda yer aldı. Aynı dönemde İŞKUR aracılığıyla 947 bin 120 kişi işe yerleştirildi. Turizm ve otelcilik, özel güvenlik ve reyon görevlisi pozisyonları işe yerleştirmelerde öne çıktı. Bu tablo, Türkiye’de üretim, turizm, hizmet, perakende ve operasyonel alanlarda personel ihtiyacının güçlü biçimde devam ettiğini gösterirken, iş piyasasının özellikle beyaz yaka tarafında farklı bir dönüşüm yaşanıyor. Yapay zeka, bazı meslekleri ortadan kaldırmaktan çok, o mesleklerin içindeki görevleri ve çalışanlardan beklenen yetkinlikleri değiştiriyor.
“Yapay Zeka Meslekleri Değil, Görevleri Yeniden Dağıtıyor”
Yenibiriş CEO’su Hasan Rıza Bayar, iş gücü piyasasındaki dönüşümü değerlendirirken, yapay zekanın etkisinin “hangi meslekler yok olacak?” sorusundan çok “bu meslekler nasıl yapılacak?” sorusu üzerinden okunması gerektiğine dikkat çekerek, “Bugün Türkiye’de bir tarafta 1,6 milyonun üzerinde açık iş bulunuyor, diğer tarafta ise şirketlerin çalışanlarından beklediği beceriler hızla değişiyor. Dolayısıyla iş gücü piyasasını yalnızca istihdam edilen kişi sayısı veya açık pozisyonlar üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Artık pozisyonların içeriğine ve o pozisyonlarda hangi becerilerin arandığına da bakmak gerekiyor. Yapay zeka bugün birçok çalışan için ayrı bir uzmanlık alanı olmaktan çıkıp günlük işin bir parçası haline geliyor. Pazarlama, finans, insan kaynakları, satış veya yazılım gibi alanlarda çalışan bir kişinin yalnızca kendi mesleğini bilmesi değil, yapay zeka araçlarından nasıl yararlanacağını, üretilen çıktıyı nasıl değerlendireceğini ve gerektiğinde nasıl doğrulayacağını bilmesi giderek daha önemli hale geliyor” ifadelerini kullandı.
Beyaz Yakada “Aynı Pozisyon, Farklı Yetkinlik” Dönemi
Yapay zekanın iş dünyasındaki etkisinin en belirgin hissedildiği alanlardan biri de beyaz yaka pozisyonları oluyor. Rutin ve tekrarlanabilir görevlerin teknoloji tarafından desteklenmesi, çalışanların zamanını daha yüksek katma değerli işlere ayırabilmesini sağlarken, işverenlerin işe alım kriterlerinde de değişimi beraberinde getiriyor. Dünya Bankası’nın 2026 yılında Türkiye iş gücü piyasasına ilişkin çalışmalarında da yapay zekanın mevcut aşamada ekonomi genelinde kitlesel iş kaybından ziyade, çalışma biçimlerini, beceri taleplerini ve işe alım tercihlerini kademeli olarak değiştirdiğine dikkat çekiliyor.
Bu değişimi değerlendiren Bayar, “Önümüzdeki dönemde şirketler ‘yapay zeka biliyor musun?’ sorusundan ziyade, ‘yapay zekayı işinde nasıl kullanıyorsun?’ sorusunu daha fazla soracak. Çünkü teknoloji tek başına değer üretmiyor. Değeri yaratan, teknolojiyi doğru problemi çözmek için kullanabilen insan. Bu nedenle geleceğin iş gücünde teknik yetkinliklerle insan odaklı becerilerin birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olduğunu düşünüyoruz.” dedi.
2030’a Kadar Becerilerin Yüzde 44’ü Değişecek
Dünya Ekonomik Forumu’nun Future of Jobs 2025 araştırması da iş gücündeki dönüşümün boyutunu ortaya koyuyor. Araştırmaya göre Türkiye’de işverenler, çalışanların mevcut becerilerinin yüzde 44’ünün 2030’a kadar değişmesini veya dönüşmesini bekliyor.
Bayar, “Teknolojinin yükselişi insan becerilerini değersizleştirmiyor; tam tersine bazı insan becerilerini daha değerli hale getiriyor. Yapay zeka bir raporu hazırlayabilir ancak o rapordaki verinin ne anlama geldiğini yorumlamak, doğru soruyu sormak, karar vermek, ekip yönetmek ve müşteriyle güven ilişkisi kurmak hala insan becerilerine dayanıyor. Bu nedenle geleceğin çalışan profilinde teknoloji kullanımı ile iletişim, yaratıcılık, problem çözme ve analitik düşünme birlikte değerlendirilecek” diye konuştu.
Yeni Meslekler Kadar Mevcut Mesleklerin Dönüşümü De Önemli
Yapay zeka ve dijital dönüşüm yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıkmasını da hızlandırıyor. Yapay zeka ve makine öğrenmesi, veri bilimi, siber güvenlik, otomasyon, yapay zeka ürün yönetimi ve yapay zeka yönetişimi gibi alanlar yeni kariyer fırsatları yaratırken; robotik, yenilenebilir enerji ve otonom-elektrikli araç teknolojileriyle bağlantılı mesleklerin de önümüzdeki yıllarda önem kazanması bekleniyor.
Bayar, şöyle devam etti:
“İş gücü piyasasının geleceğini sadece ‘hangi yeni meslekler ortaya çıkacak?’ sorusuyla tanımlamak eksik kalır. Asıl büyük değişim, bugün var olan milyonlarca pozisyonun içinde gerçekleşiyor. Bir muhasebecinin, pazarlama uzmanının, insan kaynakları profesyonelinin veya satış çalışanının işi tamamen ortadan kalkmayabilir; ancak aynı işi yapma biçimi değişebilir. Bu nedenle çalışanların sürekli öğrenmeye ve mevcut uzmanlıklarını yeni teknolojilerle birleştirmeye hazır olması gerekiyor” dedi.
İşveren İçin De Çalışan İçin De Yeni Bir Dönem
Türkiye’de imalat, turizm, hizmet ve güvenlik gibi sektörlerde personel ihtiyacı güçlü biçimde devam ederken, yapay zekanın özellikle bilgi yoğun işlerde daha görünür bir dönüşüm yarattığına dikkat çeken Bayar, önümüzdeki dönemde istihdam piyasasındaki rekabetin yalnızca diploma veya deneyim üzerinden şekillenmeyeceğini söyleyerek sözlerini şöyle tamamladı:
“Bugünün iş piyasasında artık yalnızca ‘hangi meslek daha çok aranıyor?’ sorusuna bakmak yeterli değil. Asıl soru, o mesleği yapan kişinin teknolojik dönüşüm karşısında kendisini ne kadar güncelleyebildiği. İşveren açısından da çalışan açısından da yeni dönemin anahtarı adaptasyon. Yapay zekayı bir rakip olarak görmek yerine onu verimliliği artıran bir araç olarak kullanabilen, aynı zamanda insan ilişkileri, yaratıcılık ve problem çözme gibi becerilerini güçlendiren çalışanların öne çıkacağı bir döneme giriyoruz.”
Yenibiriş Hakkında: Türkiye’nin öncü dijital kariyer platformlarından Yenibiriş, işverenlerle nitelikli adayları en hızlı ve doğru şekilde buluşturmayı hedefleyen yenilikçi insan kaynakları teknolojileri sunmaktadır. Farklı sektör ve ölçeklerdeki şirketlere dijital işe alım çözümleri sağlayan Yenibiriş; iş ilanı yayınlama, aday eşleştirme, özgeçmiş veri tabanı, marka işverenliği ve yetenek kazanımı süreçlerini teknoloji odaklı yaklaşımıyla desteklemektedir. İş arayanlara ise kariyer yolculuklarını daha verimli yönetebilecekleri, yetkinliklerine uygun fırsatlara kolayca ulaşabilecekleri ve işverenlerle etkili şekilde buluşabilecekleri bir platform sunan Yenibiriş, gelişmiş filtreleme ve akıllı eşleştirme teknolojileriyle işe alım süreçlerinin daha hızlı ve verimli ilerlemesine katkı sağlamaktadır. Dijital dönüşüm odağındaki yaklaşımıyla istihdam ekosisteminin gelişimini destekleyen Yenibiriş, iş gücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi çözümler geliştirmeye devam etmektedir.
