“Doğrusu Biz, sorumluluğu “emâneti” göklere, yere, dağlara sunmuşuzdur da onlar bunu üstlenmekten çekinmişler ve ondan korkup titremişlerdir; ancak emâneti insan üstlendi…)”( Kur’ân, Ahzab, 33/72)
Göklerin, yerin ve dağların kaçınıp, insanın üstlendiği “emânet” nedir ve Allah, insanın bu emâneti yüklenmesine neden izin vermiştir? Şeklindeki sorular liderlik kavramıyla yakından ilişkilidir. Bu yüzden önce emânet kavramı sonra da emâneti üstlenen insanlarla yani liderlerle ilgili kavramlara yer verilecektir. (APA: Şimşek, K. (2022). Kur’ân’da geçen lider kavramları ve özellikleri.Rumelide Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (26), 911-929. DOI: 10.29000/rumelide.1074124)
Orhun Yazıtlarında Bilge Kağan ve Kültiğin kardeşlerin Türk milletinin varlığının devamı için gösterdikleri ortak çabaya yönelik söylemler, dayanışma değerinin en kıymetli örneklerinden birini oluşturmaktadır. Yazıtlarda bu değere dönük bazı örnekler şöyledir; “ KT D 26 – 27 (…) Babamızın, amcamızın kazanmış olduğu milletin adı sanı yok olmasın diye, Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım. ( AKADEMİK BAKIŞ DERGİSİ Sayı: 55 Mayıs - Haziran 2016 Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN:1694-528X İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası Kırgız – Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat – KIRGIZİSTAN http://www.akademikbakis.org ORHUN YAZITLARININ SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN DEĞERLER ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ Aydan USTAOĞLU ÇELİK)
Toplumumuzda çoğunluk olarak kabul ettiğimiz dinî inancın birincil kaynağı ve yine toplumumuzun çoğunluğunun taşıdığı milli ya da toplumsal kimliğinin öz geçmişi ile ilgili öneme sahip kaynağı bir arada kullanarak yazdığım bu yazı online haber kaynağında kaynak göstererek yazdığım ikinci yazı. Yurdumuzda muhtardan belediye başkanlarına kadar toplumumuzun yöneticiliğini ve sorumluluğunu üstlenmek isteyen öncülerin seçim aşamasına geldiği bir dönemde de bu yazının yazılması da ayrı bir önem teşkil edebilir. Burada öne çıkan unsurlar arasında toplumsal ve yönetimsel sorumluluk, lider, emanet, dayanışma gibi geniş çaplı ve birbiri ile bağlantısı olan kelimer. Toplumuzda birçok bilgi sahibinin öğrenim hayatında öğrendiği " Normlar Hiyerarşisi" ve Amerikalı psikolog Abraham Maslow tarafından 1943 yılında yayınlanmış bir çalışmada ortaya atılmış ve sonrasında geliştirilmiş bir insan psikolojisi teorisi ( https://tr.wikipedia.org/wiki/Maslow_teorisi) olan "İhtiyaçlar Hiyerarşisi" gibi örneklerde hiyerarşinin varlığı söz konusu olurken belkide başka unsurlar da keşfedilmeyi bekliyor olabilir düşüncesi ile sorumluklar hiyerarşisi adında bir düşüncenin varlığı da söz konusu olabilir. Bu konuda bir düşünce üretimi de bizden olsun diyebiliriz.
Bu yazıyı okuyanların aklındaki soruyu tahmin ederken bu sorumluluklar hiyerarşisi ile ilgili düşüncemizi insandan yola çıkarak bütün dünya ile ilgili özelden genele doğru sıralayabiliriz. Burada dinî inancını ön planda tutan insanlar için Yaratıcı ve insan bağımlılığı ile ilgili sorumluluk, insanın kendinden sorumlu olması, ailesinden sorumlu olması, akraba, komşu ve mahalle komşularından sorumlu olması, yaşadığı en küçük ve en büyüğe doğru mekandan, o mekandaki insanlardan ( Mahalle, ilçe, köy, kasaba, il, ülke, bölge ve Dünya'yı kastediyorum) sorumlu olması, bitkilerden, canlılardan sorumlu olması hiyerarşik bir sorumluluk örneği değil mi? Siyaset ve yönetim de dahil birçok alanda bu sorumluk bilinci düşüncesi ile atılan adımlar ve yapılan icraatler ile sanırım sorumluluk ile sorunlarımızı aşabiliriz. Yazının başındaki verdiğim örnekler arasında inancımızın ana kaynağı olan Kur'an da ve milli kimliğimiz için örnek olan ve önem taşıyan öncülerimiz arasında önemli bir yere sahip olan lider ve yaptıkları da yöneticilerimiz için önemli bir örnek değil mi? Aynı zamanda insanın var oluşu için amaç, sorumluluk, sınav gibi birden fazla unsunrun varlığını düşünürken sanki bu dünyaya gelmemiz ile ilgili sorumluluk adı verilen ateşten gömleği giydiğimizi de belki de sonradan fark etmiş olabiliriz. Toplumsal ve kişisel sorumluluk bilinci ve isteğiyle yazdığım bu yazıyla birlikte "Türk Değişim ve Yeniliği" yazılar dizisinde bilinçden sonra sorumluluk hakkındaki düşüncelerimden sonra ciddiyet, kurallara koşulsuz bağlılık, disiplin, denetim uyum ve denge gibi unsurlara da bir sonraki yazımda değinmek isterim. Sorumlu ve bilinçli İnsanlarımızın sayısının artması temennisi ile herkese iyilik ve fayda dilerim.