Ramazan ayını mübarek kılan, Kur’an-ı Kerim’in yani ilahi vahyin insanla bütünleşmesinin bu ayda gerçekleşmiş olmasıdır.
İlahi vahye ad olan Kur’an’ın Kerim Hz. Peygambere ondan da tüm insanlığa bu ayda armağan edilmiştir.
Amacı ise: İnsanlığı bilim, marifet ve medeniyet yolunda başarıya giden yollardaki engelleri hatırlatmak; adaleti, istikrarı, gönül rahatlığını, aç iken tok olmayı, korkudan emin olmayı, meskenet ve zillet içinde yaşamamayı, dalaletten hidayete ermeyi, ayrılıktan sonra birliği, birlik haline gelmeyi, düşmanlık ve nefretten uzak olmayı, kardeşlik bağlarını kurmayı, yağmalamamayı, adam öldürmemeyi, tefeciliğe düşmemeyi, adaleti, dürüstlüğü, özgürlüğü, insanlar arasında hâkim kılmak gibi üstün değerleri ortaya koymaktadır.
Bu değerlerin başında : Nefsimiz için razı olduğumuz haramları bırakmayı, gafletten uyanmayı, batıl itikatlara yönelmemeyi, aklı ve bilimi yaşamımıza hâkim kılmayı, ölümü hatırlamayı, övünmemeyi, kibri bırakmayı, varacağımız yerin Yüce Yaratıcının huzuru olduğunu bilmeyi, ne ekersek onu biçeceğimizi, ne yaparsak onu bulacağımızı, tembel olmamayı, çalışmayı, öfkemize sahip olmayı, başkasının ayıbını gizlemeyi, insanlara ikiyüzlü görünmemeyi, insanlar arasında ikiyüzlü davranmamayı, yetimin malını yememeyi, insanların canına, malına, namusuna dokunmamayı, kimsesizleri kollamayı, kanaatkâr olmayı, haksızlık karşısında susmamayı, şefkati, merhameti ve sevgiyi yaşamımızda hâkim kılmak vardır.
Seyyid Burhaneddin Hazretleri Allah’a doğru olan yolculuğun gerçekleşmesi için insanın yapması gerekenleri de şöyle açıkladı:
“Bütün felaketlerin kaynağı nefistir, egodur.
O yok olmadıkça kendini beladan kurtaramazsın. O nedenle nefsini muratsızlık mezarına göm de hoş ol, rahata kavuş. Kanaat bir bağdır, hırs ayağını onunla bağla. Şu beden mezara girmeden nefsin şerrinden emin olamazsın.”
Bu değerler tüm insanlığı aydınlığa çıkaracak olan değerlerdir.
Hakikat mertebesine ulaşabilmenin, yetkin insan olabilmenin şartıdır bu değerler. Hiç kuşkusuzu bu değerlere sahip olan insan ilahi güçten payını alacak, Yaratanla bütünleşecek ve İlahi huzura ancak bu değerlerle vasıl olacaktır.
İşte Ramazan ayı Milletimizin gönlünde ilahi ve insani değerlerin harmanlandığı, fazilet ve asaletle yaşama mutluluğunun öğretildiği bir ay olarak kabul edilmektedir.
Onun için bir Müslüman Ramazan ayı vesilesiyle nefis terbiyesi doğrultusunda yürüyerek kendisini tanıması ve kendi zihninin ürünü olan yaptıklarından sorumlu olduğunu bilmesi gerekir.
Nefsimizde iz bırakan “bencil” duygularımızın kara lekeler halinde çoğala çoğa sonuçta temiz fıtratımızı kirletmeden ve bozmadan tabir caiz ise her yıl imdada yetişen ve ruh dünyamızı aydınlatan mübarek Ramazan ayı, günah kirinden temizlenmemizi, arınmamızı, bizim dışımızdakilerle ünsiyet kurarak bütün canlılarla birlikte yaşamı ve paylaşmayı öğrenmemizi telkin eder.
Bir yıl süren zaman içinde biriktirdiğimiz tortulardan bizleri arındırarak yüce değerlere ulaşmamıza, ilahi ve insani değerleri imanda, aksiyonda, canda, tende ve zihinde yaşatarak birliğe, yetkinliğe ve erdemliğe yükselmemize vesile olur.