TBMM’NİN KURULUŞU 23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI

HASAN ÇİFTÇİ

20-04-2026 15:44

Koyu İngiliz taraftarı olan Sadrazam Damat İbrahim Paşa görevinden alındı ve yerine Milliyetçi Ali Rıza Paşa görevlendirildi. Ali Rıza Paşa Temsil Heyeti ile görüşmek üzere kabinesinde Bahriye Nazırı Salih Paşa’yı görevlendirdi.

12 Ocak 1920’de Osmanlı Mebusan Meclisi İstanbul’da toplanarak çalışmalara başladı. Misakımilli’nin kabul edilişi İngilizlerin hoşuna gitmedi. 16 Mart 1920 günü İngilizler Osmanlı Mebusan meclisini basarak mebusların bazılarını tutuklayıp bazılarını da sürgüne gönderdi. İstanbul’daki Türklerden kaçan kaçana idi. 23 Nisan 1920 de toplanan kurucu meclis İstanbul’dan da kaçan mebusların katılımları ile kurucu meclis başkent Ankara’da yetkiyi üstlenmişti. Türkiye adını ilk defa kullanmışlardı. (Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sf:174, İlber Ortaylı)  

TBMM 23 Nisan 1920 günü Ankara’da açıldı. Ankara Hacı Bayram Camiinde Cuma Namazından sonra dualar okundu. Camiinin önündeki meydanda toplanıldı. Topluluğun önünde üzerinde ayetler yazılı sancağın önünde Sinop Mebusu Hoca Abdurrahman Efendi başının üzerinde Kur’an-ı Kerim ile halkın önünde iki manga asker, şeyhler kalpaklı sarıklı fesli insanlar mebuslar ileri gelen zevatlar ve memurlar, subaylar Büyük Millet Meclisi’nin açılacağı binaya tekbir ve tehlil sesleriyle ilerlediler. Mustafa Kemal Paşa Karaoğlan Çarşısında halka karışır, halkı karşılar topluluğa dâhil olur. Meclis önüne gelindiğinde üç kurban kesilir cemaatin âmin ve tekbir sesleri meydanı çınlatır. Meclisin kapısına bağlı kırmızı, beyaz kurdeleleri Mustafa Kemal Paşa keser. Meclise girerler besmele, hayır duaları okurlar meclisin açılışına 115 milletvekili katılır en yaşlı Sinop Mebusu Şerif Bey kürsüye çıkar İstanbul’un işgal edildiğini, saltanat ve hilafetin esir olduğunu meclis kürsüsünden açıklar. 24 Nisan günü Mustafa Kemal Paşa’nın konuşma yapması ile TBMM’nin reisliğine seçilir. (Ş.S. Aydemir Cilt:2 Sf:250)

TBMM’nin açıldığı 23 Nisan 1920 akşamı Ruşen Eşref, Yunus Nadi, Mazhar Müfit Bey, Feyzullah Efendinin hazır olduğu sohbette sorulan soru ‘Paşam bugün meclisi açtık bunu milletimize ihtilaf devletlerine ilan ettik bugünün adı ne olsun?’ Mustafa Kemal Paşa şu cevabı veriyor bizim açtığımız meclis Osmanlı İmparatorluğunun yanında çocuk kalır onun için bunun adına çocuk bayramı diyelim. 23 Nisan Çocuk bayramının fikir babası Mustafa Kemal Paşadır. 

23 Nisan 1921 de kanun ile Hâkimiyet-i Milliye Bayramı ilan edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk milli bayramıdır. Bu bayram yurdun her yerinde resmi olarak öğrencilerin katılımı ile coşku ile kutlanıyor.

1922 de Ankara’daki 23 Nisan kutlamalarına öğrencilerin katılması bir coşku yaratmış. 23 Nisan’da yetim ve öksüz çocuklar için kurulan cemiyetin adına çocuklar rozet satmışlar. Reis-i Cumhur Mustafa Kemal Paşa’nın bu faaliyetlere destek vermesi ile 23 Nisan 1925 yılında çocuk günü olarak, 1926 yılından itibaren çocuk bayramı olarak kutlanmıştır. 1924’ün 23 Nisan’ı Himaye-i Eftal Cemiyeti (Yetim Çocuklar) anlamında Latife Hanım temsil etmiştir. 

Kapsamlı çocuk bayramı 1927 yılında kutlanmıştır. Çocuklar için fener alayı, yarışmalar, müsamele, çeşitli eğlenceler düzenlenmiştir. Mustafa Kemal Paşa otomobillerinden birini çocukların törenine tahsis etmiş Cumhurbaşkanlığı bandosunun çocuk bayramı için görev yapmasını sağlamıştır. 

Reis-i Cumhur Atatürk Ankara Evkaf Otelinde düzenlenen Himaye-i Eftal Cemiyeti balosuna katılarak çocuklara ne kadar önem verdiğini bu baloda çocuklara 10 000 lira yardım toplamıştır. Çocuk bayramı 1929 yılında çocuk haftası ile yedi güne çıkarılmıştır. Benoit Mechin Kurt ve Pars adlı eserinde Atatürk’ün ben çocuk haftasını çocuklara hürmet edilmesini temin ve onların zaafından yararlanarak çok defa yapıldığı gibi onlara eziyet ve hayvan gibi muamele edilmesini önlemek için meydana getirdim bu tedbirin milletin geleceğine karşı gösterilen bir saygı olarak görülmektedir. Dediğini aktarmıştır. Maarif teşkilatında çocuk haftası etkinlikleri çerçevesinde okulların tatil edilerek tüm öğrencilerin kutlamalara katılımı sağlanmıştır. 

1935 yılından itibaren 23 Nisan Ulusal Egemenlik bayramı olarak kutlanmaya başlamıştır. 1935’den sonra 23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı ve Çocuk Haftası olarak kutlanmıştır. (Sinan Meydan Makaleler)

TBMM binası 15 Temmuz hain FETÖ darbe kalkışması ile havadan atışlar ile hasar görmüş, milletvekilleri sığınaklara sığınmışlardı. Cumhuriyete karşı yapılan bu hain kalkışma vatansever askerlerimiz ve halkımızın karşı koyması neticesi başarısız olmuştu. 

Gazi Meclisimizi ve şehitlerimizi bir kez daha saygı ile anıyorum.

15 Şubat günü Kahramanmaraş Ayser çalık ortaokuluna isa Mersinli adlı öğrenci silahlı saldırı sonucu 9 öğrenciyi ve Ayla öğretmeni şehit etmiştir. 20 öğrenciyi yaralamıştır. Şehit çocuklarımıza ve çocuklara kanat geren ayla öğretmene Allah rahmet eylesin.

23 Nisan’ın vatanımız ve çocuklarımız için hayırlı, uğurlu olması dileklerimle.

      

DİĞER YAZILARI 31 MART OLAYI (13 NİSAN 1909) 01-01-1970 03:00 Çanakkale Savaşlarında İncesu 01-01-1970 03:00 14 ŞUBAT SEVGİLİLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 İNCESU ÇAY BAHÇESİ VE KÜLTÜR EVİ DÜNÜ BUGÜNÜ 01-01-1970 03:00 BAYRAK BİR MİLLETİN ŞEREFİDİR 01-01-1970 03:00 GEÇMİŞTE İNCESU HALKEVİ  01-01-1970 03:00 İSTANBUL SÖZLEŞMESİ 01-01-1970 03:00 24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 BALKAN HARBİNDE KADINLARIMIZ VE KADIN KONFERANSLARI   01-01-1970 03:00 CUMHURİYET KİMSESİZLERİN KİMSESİDİR 01-01-1970 03:00 NEŞET ERTAŞ  01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTARILIŞI-7 01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTARILIŞI-6 01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTARILIŞI-5 01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTARILIŞI-4 01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTARILIŞI-3 01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTARILIŞI-2 01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTARILIŞI-1 01-01-1970 03:00 26 AĞUSTOS 1922 BÜYÜK TAARRUZ VE TRİKOPİS’İN ESİR EDİLMESİ 01-01-1970 03:00 19 MAYIS 1919   01-01-1970 03:00 31 MART OLAYI (13 NİSAN 1909) 01-01-1970 03:00 KÜTÜPHANE HAFTASI VE OKUMAK ÜZERİNE 01-01-1970 03:00 18 MART ÇANAKKKALE ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ 01-01-1970 03:00 14 MART SAĞLIK HAFTASI 01-01-1970 03:00 İSTİKLAL MARŞININ KABULÜ (12 MART 1921) 01-01-1970 03:00 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜNDE MEMLEKETİMİN HAVALARI 01-01-1970 03:00 BAKÜ FATİHİ NURİ PAŞA (KİLLİGİL) (1889-2 Mart 1949) 01-01-1970 03:00 14 ŞUBAT SEVGİLİLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 ÖMER YAZGAN “DARAĞACINDA BİR FİDAN” 01-01-1970 03:00 SARIKAMIŞ DESTANI (BEYAZ HÜZÜN)  01-01-1970 03:00 TUTUM, YATIRIM VE TÜRK YERLİ MALI HAFTASI (12-18 ARALIK) 01-01-1970 03:00 TÜRK KADININA (SEÇME VE SEÇİLME) HAKKI (5 Aralık 1934)  01-01-1970 03:00 24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 CUMHURİYETİN KURULUŞUNUN 101. YILI  01-01-1970 03:00 İZMİR’İN KURTULUŞUNUN 102. YILI (9 EYLÜL 1922 – 2024) 01-01-1970 03:00 4 EYLÜL 1919 SİVAS KONGRESİ VE KAYSERİ DELEGELERİ 01-01-1970 03:00 30 AĞUSTOS BAŞKUMANDANLIK MEYDAN ZAFERİ 01-01-1970 03:00 26 AĞUSTOS 1922 BÜYÜK TAARRUZ VE TRİKOPİS’İN TUTSAK EDİLMESİ 01-01-1970 03:00 SAKARYA ZAFERİ ÖNCESİ KAYSERİ 01-01-1970 03:00 İSTANBUL'UN İŞGALİ VE KURTULUŞU 01-01-1970 03:00 BEN VASİL VE TAŞLARIN DİLİ... 01-01-1970 03:00 19 MAYIS 1919    01-01-1970 03:00 12 MAYIS DÜNYA HEMŞİRELER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 İNCESU KERVANSARAY HAN DUVARLARINDA İSMİ GEÇEN MARAŞLI ŞEYHOĞLU KİMDİR?  01-01-1970 03:00 ÇANAKKALE KARA SAVAŞLARININ 109.YILI 01-01-1970 03:00 TBMM'NİN 104.YlLl... 01-01-1970 03:00 KÖY ENSTİTÜLERİ 01-01-1970 03:00 TÜRK POLİS TEŞKİLATI VE İNCESU 01-01-1970 03:00 KÜTÜPHANE HAFTASI OKUMAK ÜZERİNE 01-01-1970 03:00 TÜRK OCAKLARI 01-01-1970 03:00 18 MART ÇANAKKKALE ŞEHİTLERİ ANMA GÜNÜ 01-01-1970 03:00 14 MART SAĞLIK HAFTASI 01-01-1970 03:00 BİTMEYEN SAVAŞ (GAZZE) 01-01-1970 03:00 İSTİKLAL MARŞI'NIN KABULÜ 01-01-1970 03:00 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ 01-01-1970 03:00 14 ŞUBAT SEVGİLİLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 KAYMAKAM AYDIN GÖÇER GÜLE GÜLE 01-01-1970 03:00 SULTANSAZINDA OT PAYLAŞIMI 01-01-1970 03:00 İNCESU'DAN MUSTAFA KEMAL ATATÜRK E 01-01-1970 03:00 BALIK DAYININ KAHVESİ 01-01-1970 03:00 DİYARBAKIR SUR’DA İKİ SERDAR VATAN EVLADI ŞEHİT(5 şubat 2016) 01-01-1970 03:00 VAN’LI 120 KAHRAMAN ÇOCUĞUN DESTANI 01-01-1970 03:00 KUTSAL EMANETLER VE MEDİNE SAVUNMASI 01-01-1970 03:00 ANKARA RÜZGARLI SOKAKTAN, İNCESU’DAN BİR İSMET ÖZKAN GEÇTİ 01-01-1970 03:00 ŞEHİT KUBİLAY VE MENEMEN OLAYI 01-01-1970 03:00 SARlKAMlŞ BEYAZ HÜZÜN 01-01-1970 03:00 RUMLARIN MÜBADELESİ VE KAYSERİ 01-01-1970 03:00 TUTUM, YATIRIM VE TÜRK YERLİ MALI HAFTASI (12-18 ARALIK) 01-01-1970 03:00 24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 24 KASIM ÖĞRETMENLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 10 KASIM 01-01-1970 03:00 CUMHURİYETİN KURULUŞUNUN100.YILDÖNÜMÜ 01-01-1970 03:00 BİTMEYEN SAVAŞ KUDÜS 01-01-1970 03:00 BİR GAZZELİ'DEN MEKTUP VAR ... 01-01-1970 03:00 ANKARA’NIN BAŞKENT OLUŞUNUN 100. YILI 01-01-1970 03:00 NEŞET ERTAŞ 01-01-1970 03:00 9 EYLÜL 1922 İZMİR'İN KURTULUŞU 01-01-1970 03:00 SON CEVİZLİK 01-01-1970 03:00 ALBAY REŞAT ÇİĞİLTEPE 01-01-1970 03:00 BÜYÜK TAARRUZ BAŞKUMANDANLIK MEYDAN MUHAREBESİ 01-01-1970 03:00 KERBELA FACİASI... 01-01-1970 03:00 LOZAN ANLAŞMASI 01-01-1970 03:00