2018’lerde, ufukta gözüken kriz, eskilere benzemeyecek. Zira; eskiler “V” şeklindeydi, vurdu çıktı. Şimdikisi, “L”ye benziyor, vuracak ama ne zaman çıkacağı belli değil… Demek k, bunları diyeli yedi-sekiz yıl geçmiş.
***
Bunu derken, dudak bükenler olmuştu. Öyle ya, sıradan bir mühendistik… Oysa, bunu söylerken ustalarım çok güçlüydü,. Mahfi Eğilmez, Ege Cansen, İlhan Kesici, Esfender Korkmaz, Yalçın Karatepe ustalarımın önde gelenleriydi… Evet… Formel bir iktisat eğitimi almadım ama okuduğumu, dinlediğimi anlayabilecek seviye de bir zeka seviyesine sahibim.
***
Şimdi de iktidarın, kendinden önce yapılan iki köprü ve dokuz otoyolun, “işlet devret modeli” ile satışa çıkacağı gündeme geldi. Peki bu para ile ne yapılır? Ancak, seçim esnasında, iktidarın popülist harcamasına yeter… Ondan sonra, satacak şeyimiz var mı? Bilmiyorum…
***
Kendilerinden önceki yerelde ve genelde kamu kazanımlarını harcaya harcaya bitiremediler ama sonuna geldi. Unutmayın, şayet sandıktan çıkarlarsa, gelecek olan “nereden buldun” ve “servet” vergisi.
***
Baksanıza, yurtdışı çıkış harcı, yüzde 83 arttı. Durum bu noktaya geldi. Şunu unutmayın, yurtdışına çıkan için “bin lira” önemli bir para değil ama “maliye hazinesinin” ne halde olduğunu bize gösteriyor. Meteliğe kurşun atıyor. Öyle ya, yıllar önce, Tayyip Bey; “Tulumbada su bitti!” dememiş miydi?
***
“Dolar üç lirayı geçerse yüzüme tükürün!” diyen danışman Yiğit Bulut ya da "10 milyar dolar şakkadak satarım. Şaşırır millet! Hiç beklemedik bir hareket... Niye satıyor nasıl satıyor? 'Hani rezervi düşüktü' filan derler? 'Demek ki rezervleri varmış' diyecekler normal şartlarda. Dolar mutlaka düşecek... Ama biraz yavaş düşürecekler. Ardından bir 10 milyar daha satarım! 20... Yetmedi bir 10 daha satarım biter olay", diyen köşe yazarı Necmettin Batırel, ahalinin gazını alıyordu.
***
Başlığı, “sözcü Gazetesi’nden aldım. Haberi de Mehtap Özcan Ertürk yapmış (10 Eylül 2025). Tabi, bankalar bazı alacaklarını tahsil edemeyince, “silmiyor!”, birilerine satıyor, “ben tahsil etmedim, sen tahsil et!” diyor. Bunlar da, “Varlık Yönetim Şirketleri”.
Tabii, ihale ile alıyor, oldukça düşük fiyata. Öyle ya tahsil için alacaklıların,, avukat ordusu ve adamları var… O nedenle, “tahsil” için kapı kapı dolaşıyorlar. Masrafları çok ağır…
***
“Ülkemizde lisanslı olarak faaliyet gösteren 12 varlık yönetim şirketi mevcut. Bazı banka veya finansal kurumlar kredi, kredi kartı, ticari alacaklarını bu varlık yönetim şirketlerine belirli bir ücret karşılığında devrediyor. Devir edilmesinin nedenleri ise; icra işlemleri sürecinin uzun olması, alacağın tahsilinin güç olması ve icra işlemlerinde kurumsal ismin anılmasının istenmemesi gibi sebepler” başı çekiyormuş.
***
“Varlık Yönetim Şirketleri’ne devredilen kredi tutarı 22 milyar TL’ye ulaştı. Tabii, bankaların kredi alacağı bu kadarla sınırlı değil. Artık, ‘tahsilinde umudu kalmamış’ olanlar… Sonuçta; 1 TL’lik batık borç, 16 ile 35 kuruşa elden çıkarıldı.”
***
“Bankaların Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı duyurular tek tek incelendiğinde, yıl içinde varlık yönetim şirketlerine devredilen batık kredi tutarının toplamda yaklaşık 22 milyar TL’ye ulaştığı hesaplanıyor.”
***
“Bu tutar Haziran başı itibarıyla 12 milyar TL düzeyindeydi. Üç ayda yüzde 83 artış gösteren rakam, bankaların bilançolarını rahatlatmak için ne ölçüde agresif satışlara yöneldiğini de ortaya koyuyor. Finansal Kurumlar Birliği (FKB) verilerine göre bugüne kadar varlık yönetim şirketlerine devredilen kredi dosyası sayısı 14.5 milyona (7.2 milyon kişiye ait) ulaştı. Toplam tutar ise 135.2 milyar TL seviyesinde.”
***
“Borcun yüzde 42’sini ticari krediler, yüzde 58’ini ise bireysel kredi ve kredi kartları oluşturuyor. Son örneklerden biri Garanti Bankası oldu. Banka, 1.69 milyar TL tutarındaki takipteki kredi alacaklarını iki ayrı varlık yönetim şirketine toplam 279.2 milyon TL bedelle devrettiğini bildirdi. Yani 1 TL’lik batık kredi 16.5 kuruşa satılmış oldu.”
***
Akbank da önceki gün yaklaşık 1.2 milyar TL’lik takipteki kredi portföyünü 287 milyon TL bedel karşılığında dört farklı şirkete sattığını açıklamıştı. Yani Akbank’ın satışında 1 TL’lik batık kredi yaklaşık 24.5 kuruşa devredilmiş. “
***
Bankaların yıl genelinde KAP’a bildirdiği duyurulara göre 1 TL’lik takipteki kredi borcu 16 ile 35 kuruşa el değiştirdi. Sektör temsilcileri, bu tür işlemlerin bankalara hem bilançolarını rahatlatma hem de nakit yaratma imkanı sunduğunu belirtiyor. Özellikle faizlerin yüksek seyrettiği ve nakit sıkışıklığının arttığı dönemlerde, uzun yıllar sürebilecek dava süreçleriyle uğraşmak yerine alacakların iskontolu bedellerle satışı tercih ediliyor.”
“ … Dosyaları satarak yalnızca takipteki alacaklardan değil, beklenen zarar karşılıklarından da kurtuluyorlar. Böylece hem ek nakit yaratıyor hem de bilançolarını olumlu yönde düzeltiyorlar.”