DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
KADİR DAYIOĞLU
KADİR DAYIOĞLU
Giriş Tarihi : 29-07-2025 12:08

DEMOKRASİ VE LAİKLİK 

Demokrasi ve laiklik, çok çetrefilli iki kavram… “Çeksen üzülür, çekmesen büzülür!” türünden bir şey… Çok çeşitli tarifleri var... Bu çeşitlilik bunların açmazı olmayıp bilakis zenginliğidir. Bu neden amaç aynı olunca yolların ve araçların farklılığı bizleri ürkütmemeli. Şimdi, bu iki kavram ile ilgili çok sevdiğim ve benimsediğim tanımlarını vermeye çalışacağı. 

***

Demokrasi, “azınlık” hukukunun; “azınlık” haklarının amasız, ancaksız. fakatsız  korunmasıdır.  Bu nedenle;  Sözgelimi, “Müslüman mahallesinde salyangoz satılmaz!” ya da “yüzde 99’u Müslüman olan bir ülkede...” söylemlerinin, demokrasi, demokratlık ile bir ilgisi yoktur. 

***

Sözgelimi, bir işyeri, bir fabrika çalışanlarına, şu ya da bu nedenle öğle yemeği veriyorsa bunu, “Ramazan geldi!” diye kesemez; toplu para ya da iaşe verseniz bile. Yani orada, o işyerlerinde oruç tutmayanlar var ise o firma, yemek vermeye mecburdur...  

***

Yemek yerine, dışarıda yemesi için “fiş” veriliyorsa, tutmayanlara yine “fiş” vereceksiniz... Yani, bir yerde oruç tutmamayı, tutmaktan zor duruma getiriyorsanız orada özgürlüklerden, demokrasiden, demokratik davranıştan söz edemezsiniz... 

***

Örneğe devam edelim: Oynanan oyunun adı demokrasi ise, yasal izinleri tamam bir pavyona, bir içkili lokantaya, bir meyhaneye, ekstrem bir örnek bir “seks shop”a tahammül etmek zorundasınız...  Bunların açılmasına, şu ya da bu biçimde engel olamayacağınız gibi; kapatılmasını da şu ya da bu biçimde gerçekleştiremezsiniz.

***

Birkaç kez yazdım bir kez daha yazıyorum:  “Cuma vakti girdi!” diye  kamusal hizmet veren ruhsatlı, küşatlı bir yeri, bir lokantayı, bir pastaneyi, bir hastaneyi, bir eczaneyi kapatamazsınız ya da hizmet vermekten alıkoyamazsınız.

*** 

Zira o “izin” size, o kamusal işi yapın diye verilmiştir. Tekrar ediyorum; oynadığınız oyunun ad demokrasi ise... Yok başka bir şeyse, o taktirde, işiniz gücünüz rast gelsin…

***

Evet, “ben Müslüman Mahallesinde salyangoz sattırmam!” derseniz bunun demokrasiyle, demokratik davranışla ilgisi yoktur.  Bu, tam bir “zorbalık” örneğidir. Bunu kendinize hak görürseniz başkaları da kendilerinde benzeri haklar görmesi doğaldır; buna sonuçlarına da katlanmak etmek zorundasınız. 

***

Unutmayalım demokrasi, sopa atma yarışının yapıldığı bir arena değildir… Sopa atma yarışı, totaliter, baskıcı, jakoben… rejimlerde yapılır… Bu nedenle demokrasi, hele hele liberal demokrasi, zor bir zenaattir.  Demokrat olmak da... 

***

Laikliğe gelince, yine çok sevdiğim ve benimsediğim tanımı vereyim... Laiklik, “aklın özgürleşmesidir.”  Çok tehlikeli bir laf sarf ettiğimin farkındayım, zira “puttan” geçilmeyen bir ortamda, aklımızı nasıl özgürleştireceğiz? 

***

Yani laiklik; kaynağı ister uhrevi olsun isterse dünyevi, aklın tüm putlardan, tüm dayatmalardan, tüm zorlamalardan azâde; yani insanın, “kul, köle, bende” olmaktan kurtulup “özgür birey” olmasıdır...  Ama kolay mı, putlardan kurtulmak? Kolay mı, tabuları yıkmak?  Elbette kolay değil, hele hele “biat kültüründen” gelenler için daha da zordur...   

***

Bir ülkede laiklikten söz ediliyorsa orada “örtünme” kadar, “açınma”; “inanma” kadar “inanmama”; “tanrı tanır” olmak kadar “tanrı tanımaz” olmak hakkı da vardır... Deist olup olmamak da bu cümledendir… Bu haklara herkesin saygı göstermesi, tahammül etmesi gerekir...  Ama “ben Müslüman mahallesinde salyangoz sattırmam!” ya da “laik cumhuriyette kamusal alanda baş öttürtmem!” dersen, bunun demokrasi ile, laiklik ile bir ilgisi yoktur. 

***

Tüm inançlar, tüm düşünceler karşısında devletin, “yansız, tarafsız ve ön yargısız” olması ne kadar gerekli ise, yönetenlerin  özellikle Hükümet edenlerin de gösterişten uzak, türbinlere oynamadan, “yansız, tarafız ve ön yargısız!” olması gerekir. 

***

Evelemeden gevelemeden  söylüyorum; bir Cumhurbaşkanı, bir Başbakan, bir Bakan... öncesi ve sonrası nümayişe dönecek bir “Cuma Namazı” kılamaz. Bu, özgürlüğün, laikliğin ve demokrasinin bir gereği değildir...  Bunların ibadet etmeleri ne kadar hak ise, hissettirmeden, gösterişten uzak yerine getirmeleri de demokrasinin, laikliğin bir gereğidir. 

***

Hatta bunların, adı üstünde Cuma Namazı hariç, vakit namazlarını ve diğer namazları camide kılmalarını da, demokrasi ve laiklik ve hatta dini hayat bağlamında sakıncalı bulurum. Her şeyden önce bir Müslüman’ın kendisini ya da nefsini “put” haline getirmeleri çok sakıncalıdır…  Öyle ya, gitsinler Cuma Namazlarını da, gözden ırak bir camide eda etsinler... Unutmayalım, dinlerin “tek geliş nedeni”, putları yok etmektir. 

***

Aynı biçimde; oruç tutmayan bir cumhurbaşkanı, halkın önünde uluorta, su içemez yemek yiyemez. En azından, tutanlara saygılı olmak zorundadır...  Dedim ya; demokrasi, laiklik; demokrat olmak, laik olmak zor zenaat vesselam!.. 

KADİR DAYIOĞLU

KADİR DAYIOĞLU

DİĞER YAZILARI LEYLEKLERİ DE KÜSTÜRDÜK!   BULUNDUĞUMUZ DURUM ANCAK BU KADAR GÜZEL ANLATILIR BAĞ MUHABBETİ NE OLACAK CHP’NİN HALİ? CHP YOL AYRIMINDA BUTLAN NE DEMEK? DEMOKRATİK STANDARTLAR...  MAYIS YAĞIŞLARI YOLLAR ULAŞIM KAYSERİ KIZ İLKÖĞRETMEN OKULU LEYLEKLERİ DE KÜSTÜRDÜK!  TÜİK İSMAİL EDİZ (1934-2026) AMELLER NİYETE GÖRE SIRADA TÜRKÜLER VAR DÜN GEÇTİ GİTTİ ASANSÖR TAKIM GARİP BİR CENAZE TÖRENİ VE ERKİLET DEPREMSELLİK JAPONYA'DA YILIN KİTABI ÖZGÜR ÖZEL ÇOK SERT KONUŞTU İŞLER TERS GİDERSE HIZLI TREN HİKAYESİ KAYSERİ LİSESİ’NİN NURA KOŞAN GENÇLERİ BİR KENTİN ÖLÜMÜ İBB DAVASI ve HUKUK SOKAĞIN SESLERİ!.. KAYSERİ’DE İLK MATBA ve KİTAP FUARI TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER TRAFİK NE HALDE? KENT HAFIZASI NE OLACAK KAYSERİSPOR’UN HALİ? BİRAZ TARİH BİLMEK LAZIM KISSADAN HİSSE SİYASET İYİCE ISINIYOR. OKULDA VAHŞET DEMİRYOLLARI NAZMİ TOKER İLKOKULU MERKEZ BANKASI'NIN ZARARI NASIL OKUNMALI? MACARİSTAN SEÇİMLERİ HAVALAR ve TALAS HİSARCIK YOLU ÖZGÜR ÖZEL BAHAR GELDİ KONTRGERİLLA  SIRADAKİ GELSİN! MAHMUT ARIKAN ALTERNATİF YOLLAR MEMUR SEN CUMHURİYET VE NARKOZ DERİN TAHLİLLER ENERJİ GÖRÜNÜMÜ (3) ENERJİ GÖRÜNÜMÜ (2) ENERJİ GÖRÜNÜMÜ (1) KARTAL KAVŞAĞI (6) KARTAL KAVŞAĞI (5) KARTAL KAVŞAĞI (4) KARTAL KAVŞAĞI (3) KARTAL KAVŞAĞI (2) KARTAL KAVŞAĞI (1) TELLAL OLMA; TELLAK OLMA LİDERLERİMİZ HATIRLATALIM DEDİK! İSTİKLAL MARŞI SELO SEN Mİ KURTARACAKSIN! YOLLAR, YOLLAR, YOLLAR… 12 MART DARBESİ NAZIM HİKMET... DENKLEM YANLIŞ… BÂKİ KULLAR EN GÜÇLÜ OLDUĞU ANDA...  ARAMA KURTARMA LOJİSTİK ÜSSÜ DOĞAL GAZ VE PETROL ÜRETİMİMİZ (2024) ABD/İSRAİL-İRAN SAVAŞI DIŞ TİCARET (2025) BÜNYAN OSB GÜCÜK BEREKETİ İLE GELDİ! ŞEHİR HASTANELERİ EVLENME VE BOŞANMA İSTATİSTİKLERİ (2025) KAÇ ÇEŞİT BELEDİYECELİK VAR... YAZIN BİR BAŞKA OLUR RAMAZAN RAMAZANLIK SIRADA TÜRKÜLER VAR KARTAL KAVŞAĞINA TAKTIM DOĞRUSU! BİRAZ GEÇ KALMADINIZ MI? DEVLET HASTANESİ KİM KABAHATLİ? (2) KİM KABAHATLİ? (1) ARACISIZ PİYASA OLMAZ GÜCÜK KAYSERİ NÜFUS (2025) (2) KAYSERİ NÜFUS (2025) DEMİR YOLUNA KIYMAYIN!  OTOYOL VE KÖPRÜLER BİRAZ GEÇ KALMAINIZ MI? GALİBA ANLATAMADIM!.. PARADOKS GACIRTI GUCURTU SANDIK VE “ARAP HAŞİM!” KAYSERİ MOTORLU KARA TAŞIT (2025)     TARİH BİLMEK LAZIM! APTALLIK TARİHLE YÜZLEŞMEK ULAŞIM ÜZERİNE ATIK SULAR TOMTAŞ  ÖNCE REFİK SONRA TARIK… KARI KOCA ERÜ’YE YENİ HASTANE EĞRİ OTURUP DOĞRU KONUŞACAĞIZ SEN DE Mİ TÜRKSÜN PAŞAM? SENCER SOLAKOĞLU TÜSİAD MEKKE VE MEDİNE MAHAL İSİMLERİ KOCASİNAN BULVARI HAVA ULAŞIMI KARGO ve YÜK (2025) DSİ VE BARAJ HAVA ULAŞIMI (2025) ŞARKILARDAN BİR DEMET EMEKLİ MAAŞI BİZİM SOKAĞIN KARI GABA YİL MADURO GİTTİ… KARA KIŞ 2026’YA GİRERKEN GELİR DAĞILIMI BİR ROMAN YAZDIM YENİ YIL KALEİÇİ (2) KALEİÇİ BOŞ VER ABİ!.. BİR BABALAR GÜNÜ SAAT BİR BAŞKADIR BENİM MEMLEKETİM! SAAT TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE AK PARTİ TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE CHP RAPORU BÜYÜDÜK AMA “NE PAHASINA!” MİLLİ DAYANIŞMA YA DA TERÖRSÜZ TÜRKİYE İSTANBULLU KİME DENİR? KATLI KAVŞAKLAR CHP MİTİNGİ KARAKIŞ FAKİR FUKARA BİR ZAMANLAR KAYSERİ GÜZEL BİR ANEKDOT ERÜ DEVLET HASTANESİ CHP (2) CHP (1) YAYA ÜST GEÇİTLERİ BÜYÜMÜŞÜZ! LASKAY HGS ÖNCE REFİK SONRA TARIK… GIDA ZEHİRLENMELERİ AKLI SELİM GALİP GELDİ KİMLERLE AŞIK ATIYORUZ? DÜĞÜN DEĞİL BAYRAM DEĞİL… ÜNİVERSİTELERİMİZ NE DURUMDA? GERÇEKTEN HASTA MIYIZ? YİNE HIZLI TREN VE ADRES BULMA HIZLI TREN MUHABBETİ. MÜJDELER OLSUN ÜNAL ÖZKAN (2) ŞEVKET ÜNAL ÖZKAN (1941-2025) (1) HIZLI TREN NE DURUMDA? ASIL SORUN KAZALAR YİNE HAZAN MEVSİMİ GELDİ… AHMEDİ’Mİ GÖRDÜNÜZ MÜ? LOZAN’DA MI KAYBETTİK? GİRİŞİMCİ HÜRMETÇİ’NİN ÇİMLERİ A’DAN Z’YE... BİR GECEDE CAHİL KALDIK ABDULLAH GÜL VE OSMAN KAVALA VATANDAŞ OLMAK! YAP – BOZ TAHTASI METEOROLOJİ KAVŞAĞI UÇAK YAPIMI CUMHURİYET VE ATATÜRK (3) CUMHURİYET VE ATATÜRK (2)   CUMHURİYET ve ATATÜRK (1) GÜLER MİSİN AĞLAR MISIN? BİRAZ DA ŞİİR HAYAL OLDU!.. DÜNYANIN NERESİNDEYİZ (2) DÜNYANIN NERESİNDEYİZ? (1) ULAŞIM HİZMETLERİ ZAMLANDI DOĞAL GAZNÂME KENTSEL DÖNÜŞÜM RAKINÂĞME HEY ONBEŞLİ! DEVLET ADAMI OLMAK KOLAY DEĞİL MURAT KANTARCI ALİ BAŞYAZICIOĞLU SAĞLIK OCAĞI GACIRTIYI GICIRTIYA... ÇALIŞANIN VE EMEKLİYE ORANI GELDİ İSMET KESİLDİ KISMET! BÖYLE Mİ ESECEKTİ SON GÜNÜMDE… CADDE VE SOKAK İSİMLERİ ÖLÜM BAĞ MUHABBETİ HAVALAR SOĞUMAYA BAŞLADI KATLI KAVŞALAR 2 KATLI KAVŞAKLAR ŞEHRİ! 1 MEHMET NAZIM BEY (3) MEHMET NAZIM BEY (2) MEHMET NAZIM BEY (1886 Kayseri-22? Temmuz 1921 Kütahya) (1) CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ SIRADA ANKARA’DA MI VAR? MİLLETVEKİLLERİNİN PERFORMANSI MİHRİCAN FATURAYI KİM ÖDER? DENKLEM YANLIŞ… BAĞDAN İNİŞ BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI! (2) BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI? (1) ASM FABRİKALAR DOĞURAN FABRİKA, HES KABLO BANKALARDA BORÇ TEMİZLİĞİ BAŞLADI İZMİR’İN KURTULUŞU YAMULA SULAMASI HATIRLAMAKTA YARAR VAR. ASAYİŞ BERKEMAL! ŞAYET SANDIK GELECEKSE REJİMİN GEREĞİ!.. TURPUN BÜYÜĞÜ! KURSAK KAVURGASINI SEVER AHALİNİN HALİ PÜR MELALİ SU KRİZİ İNÖNÜ ATATÜRK’Ü ANLATIYOR KENT HAFIZASI (3) KENT HAFIZASI (2) KAYSERİ HAFIZASI (1) DÜN GEÇTİ GİTTİ TARİHTEN BİR YAPRAK DlŞ BORÇ DEĞİŞEN BİR ŞEY VAR MI? HALİL SEVERCAN SOSYO EKONOMİK SEVİYE (2023) BESİ OSB DOĞA İNTİKAM MI ALIYOR? NEREDEN NEREYE (2) TUHAFLIK YOK MU? NEREDEN NEREYE! (1) HİÇ TEVAZU GÖSTERMEM  EYYAM-I BÂHÛR HÜRMETÇİ SAZLIĞI SUSUZLUK PLASTİK KAZIK HİLMİ KURTOĞLU YOLLARIMIZ (3) YOLLARIMIZA DEVAM (2) YAMULA BARAJI VE HES YOLLARIMIZA DEVAM (1) YOLLARIMIZ AŞIRDIKLARIM! KURAKLIK KAPIMIZl ÇALDI! FAKİR, FUKARA! BİR ŞİİR...  YAKMA YA RABİ! AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (2) AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (1) KÜÇÜK İŞLER (HİSARCIK) TERZİLİK DEDİĞİN NE Kİ? GÜNAYDIN BİLİMSELLİK!.. ÜNİTER DEVLET HAVA ULAŞIMI (HAZİRAN /2025) AGÜ MEZUNİYET TÖREN DEMOKRASİ TRAFİK CEZALARI KASKİ’YE DEVAM SU KESİNTİLERİ TEMMUZ SICAKLARI BASTIRDI SULARIMIZ
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1GALATASARAY3477
  • 2FENERBAHÇE3474
  • 3TRABZONSPOR3469
  • 4BEŞİKTAŞ3460
  • 5RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ3457
  • 6GÖZTEPE3455
  • 7SAMSUNSPOR3451
  • 8ÇAYKUR RİZESPOR3441
  • 9TÜMOSAN KONYASPOR3440
  • 10KOCAELİSPOR3437
  • 11CORENDON ALANYASPOR3437
  • 12GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ3437
  • 13KASIMPAŞA3435
  • 14NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ3434
  • 15İKAS EYÜPSPOR3433
  • 16HESAP3432
  • 17ZECORNER KAYSERİSPOR3430
  • 18MISIRLI3430
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA