EMEKLİ MAAŞI

Emekliler hesaplamaya başladı, “maaşım ne olacak?” SSK ve BAĞKUR emeklileri ile memur emeklilerinin statüleri faklı olduğundan elbette maaşları da faklı olacak. Bir de dul ve yetim aylıkları var. Sanırım toplam 17 milyon kişi. Dul ve yetimleri çıktığımızda bu sayı 13 milyon civarında. Tabii, sistem dinamik olduğundan ölen ve yeni katılımlarla bu sayı değişebilir ama mertebe böyle.

Ama unutmayın, maaşlar arasında uzun boylu fark yok aralarında. SSK ve BAĞKUR emeklileri için yığılma 19 bin ile 25 bin bandında. Tabiri amiyane ile; “bozdur bozdur harca!”

Allah özellikle kiracıların yardımcısı olsun; sadece kira geliri ile geçinenlerin de… “Çeksen üzülür, çekmesen büzülür”, türünden bir şey. Kiracı ne yapsın, mülk sahibi ne yapsın? Sanırım mal sahibi ile kiracı arasında ki sorunlar giderek artacak.

Bu ücretlerle ne kira ödenebilir ve ne de hayat idame ettirilebilir. “Yoksulluk” ve “yoksunluk” oranı nedir? Bunların genel tanımı ve 2025 sonuçları şöyle veriliyor TÜİK tarafından:

Toplumun genel düzeyine göre belirli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler göreli anlamda yoksul sayılmaktadır. Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan (değil ama ortalama diyebiliriz) gelirinin %60'ına göre son yılda ve aynı zamanda önceki üç yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna göre, 2025 yılı sonuçlarına göre sürekli yoksulluk oranı %13,6 oldu.

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı hesabında hane düzeyinde sorgulanan değişkenler; otomobil sahipliği, ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek yiyebilme, evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme ve mobilyaları eskidiğinde değiştirebilme durumudur.

Bu oran için fert düzeyinde toplanan değişkenler ise; eskimiş giysileri yerine yenisini alabilme, düzgün iki çift ayakkabıya sahip olabilme, ayda en az bir kez tanıdıkları ile toplanabilme, ücretli boş zaman faaliyetlerine katılabilme, kendini iyi hissetmek için bir miktar para harcayabilme ve kişisel amaçlı kullanım için internet sahipliği olarak belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen on üç maddenin en az yedisini ekonomik nedenlerle karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan maddi ve sosyal yoksunluk oranı; 2025 yılı sonuçlarında %11,9 olarak tahmin edildi.

Yukarıda verdiğim tablo TÜİK’e ait. Tabii, “çalışma hayatı” ile ilgili çeşitli araştırmalar yapılır. Farklı sonuçlar çıkabilir ama hepsi de bir gerçeğin farklı yüzleri. Ben Devrimci İşçi Sendikaları’nın altı ay kadar önce yaptığı çalışmadan bir alıntı yapacağım; bir ayna tutacağım.

DİSK-AR tarafından hazırlanan ve 13 Temmuz 2025’te kamuoyuyla paylaşılan araştırmadan özet bulgular şöyle:

Emeklilerin nüfus içindeki payı artarken pastadaki payı düşüyor.
Türkiye’de emekli aylıkları dibe doğru eşitleniyor!
Türkiye’de ortalama emekli aylığı 2003’te asgari ücretin yüzde 36 üzerinde iken günümüzde asgari ücretin yüzde 22 altına geriledi!
2002’de ortalama emekli aylığının kişi başına GSYH’ye oranı yüzde 46,4 iken 2025’te bu oran yüzde 29’a geriledi.
Emekli aylığı ve hak sahiplerine yapılan ödemelerin GSYH’ye oranı AB-27 ülkelerinde ortalama yüzde 9,8 iken Türkiye’de yüzde 3,7’dir.
2009-2024 arasında Sosyal Güvenlik Kurumu’na yapılan bütçe transferlerinin Bütçe ve GSYH’ye oranı ciddi biçimde düştü.
2025 yılının ilk yarısında ortalama emekli aylığı 17.252 TL ortalama işçi emekli aylığı ise 17.089 TL’dir! Buna karşın en düşük emekli aylığı 14.469 TL’dir.
Emekliler ve onların hak sahipleri, işçilerden sonra Türkiye’nin en büyük toplumsal grubu durumundadır: 2024 itibarıyla emekli ve hak sahipleri Türkiye nüfusunun yüzde 18,5’ini oluşturuyor.
15,9 milyon emekli ve hak sahibi kişi sayısı ile Türkiye, Avrupa ülkeleri içinde emekli ve hak sahibi sayısının en fazla olduğu üçüncü ülkedir.
“Türkiye’de emekli sayısı çok fazla, aktif/pasif oranı çok düşük” iddiası doğru değildir.
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışanlar aktif sigortalılara dahil edildiğinde aktif-pasif oranı 2024 yıl sonu itibarıyla 1,75’tir.
Avrupa ülkelerinde ortalama aktif/pasif oranı ortalama 1,5’tir.
Düşük emekli aylıkları sebebiyle milyonlarca emekli tekrar çalışıyor veya iş arıyor: 2002 yılında yüzde 36,6 olan çalışan veya iş arayan emeklilerin oranı Aralık 2024’te yüzde 65,7’ye yükseldi.

ETİKETLER:

KADİR DAYIOĞLU

DİĞER YAZILARI KAYSERİ NÜFUS (2025) DEMİR YOLUNA KIYMAYIN! OTOYOL VE KÖPRÜLER BİRAZ GEÇ KALMAINIZ MI? GALİBA ANLATAMADIM!.. PARADOKS GACIRTI GUCURTU SANDIK VE “ARAP HAŞİM!” KAYSERİ MOTORLU KARA TAŞIT (2025) TARİH BİLMEK LAZIM! APTALLIK TARİHLE YÜZLEŞMEK ULAŞIM ÜZERİNE ATIK SULAR TOMTAŞ ÖNCE REFİK SONRA TARIK… KARI KOCA ERÜ’YE YENİ HASTANE EĞRİ OTURUP DOĞRU KONUŞACAĞIZ SEN DE Mİ TÜRKSÜN PAŞAM? SENCER SOLAKOĞLU TÜSİAD MEKKE VE MEDİNE MAHAL İSİMLERİ KOCASİNAN BULVARI HAVA ULAŞIMI KARGO ve YÜK (2025) DSİ VE BARAJ HAVA ULAŞIMI (2025) ŞARKILARDAN BİR DEMET BİZİM SOKAĞIN KARI GABA YİL MADURO GİTTİ… KARA KIŞ 2026’YA GİRERKEN GELİR DAĞILIMI BİR ROMAN YAZDIM YENİ YIL KALEİÇİ (2) KALEİÇİ BOŞ VER ABİ!.. BİR BABALAR GÜNÜ SAAT BİR BAŞKADIR BENİM MEMLEKETİM! SAAT TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE AK PARTİ TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE CHP RAPORU BÜYÜDÜK AMA “NE PAHASINA!” MİLLİ DAYANIŞMA YA DA TERÖRSÜZ TÜRKİYE İSTANBULLU KİME DENİR? KATLI KAVŞAKLAR CHP MİTİNGİ KARAKIŞ FAKİR FUKARA BİR ZAMANLAR KAYSERİ GÜZEL BİR ANEKDOT ERÜ DEVLET HASTANESİ CHP (2) CHP (1) YAYA ÜST GEÇİTLERİ BÜYÜMÜŞÜZ! LASKAY HGS ÖNCE REFİK SONRA TARIK… GIDA ZEHİRLENMELERİ AKLI SELİM GALİP GELDİ KİMLERLE AŞIK ATIYORUZ? DÜĞÜN DEĞİL BAYRAM DEĞİL… ÜNİVERSİTELERİMİZ NE DURUMDA? GERÇEKTEN HASTA MIYIZ? YİNE HIZLI TREN VE ADRES BULMA HIZLI TREN MUHABBETİ. MÜJDELER OLSUN ÜNAL ÖZKAN (2) ŞEVKET ÜNAL ÖZKAN (1941-2025) (1) HIZLI TREN NE DURUMDA? ASIL SORUN KAZALAR YİNE HAZAN MEVSİMİ GELDİ… AHMEDİ’Mİ GÖRDÜNÜZ MÜ? LOZAN’DA MI KAYBETTİK? GİRİŞİMCİ HÜRMETÇİ’NİN ÇİMLERİ A’DAN Z’YE... BİR GECEDE CAHİL KALDIK ABDULLAH GÜL VE OSMAN KAVALA VATANDAŞ OLMAK! YAP – BOZ TAHTASI METEOROLOJİ KAVŞAĞI UÇAK YAPIMI CUMHURİYET VE ATATÜRK (3) CUMHURİYET VE ATATÜRK (2) CUMHURİYET ve ATATÜRK (1) GÜLER MİSİN AĞLAR MISIN? BİRAZ DA ŞİİR HAYAL OLDU!.. DÜNYANIN NERESİNDEYİZ (2) DÜNYANIN NERESİNDEYİZ? (1) ULAŞIM HİZMETLERİ ZAMLANDI DOĞAL GAZNÂME KENTSEL DÖNÜŞÜM RAKINÂĞME HEY ONBEŞLİ! DEVLET ADAMI OLMAK KOLAY DEĞİL MURAT KANTARCI ALİ BAŞYAZICIOĞLU SAĞLIK OCAĞI GACIRTIYI GICIRTIYA... ÇALIŞANIN VE EMEKLİYE ORANI GELDİ İSMET KESİLDİ KISMET! BÖYLE Mİ ESECEKTİ SON GÜNÜMDE… CADDE VE SOKAK İSİMLERİ ÖLÜM BAĞ MUHABBETİ HAVALAR SOĞUMAYA BAŞLADI KATLI KAVŞALAR 2 KATLI KAVŞAKLAR ŞEHRİ! 1 MEHMET NAZIM BEY (3) MEHMET NAZIM BEY (2) MEHMET NAZIM BEY (1886 Kayseri-22? Temmuz 1921 Kütahya) (1) CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ SIRADA ANKARA’DA MI VAR? MİLLETVEKİLLERİNİN PERFORMANSI MİHRİCAN FATURAYI KİM ÖDER? DENKLEM YANLIŞ… BAĞDAN İNİŞ BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI! (2) BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI? (1) ASM FABRİKALAR DOĞURAN FABRİKA, HES KABLO BANKALARDA BORÇ TEMİZLİĞİ BAŞLADI İZMİR’İN KURTULUŞU YAMULA SULAMASI HATIRLAMAKTA YARAR VAR. ASAYİŞ BERKEMAL! ŞAYET SANDIK GELECEKSE REJİMİN GEREĞİ!.. TURPUN BÜYÜĞÜ! KURSAK KAVURGASINI SEVER AHALİNİN HALİ PÜR MELALİ SU KRİZİ İNÖNÜ ATATÜRK’Ü ANLATIYOR KENT HAFIZASI (3) KENT HAFIZASI (2) KAYSERİ HAFIZASI (1) DÜN GEÇTİ GİTTİ TARİHTEN BİR YAPRAK DlŞ BORÇ DEĞİŞEN BİR ŞEY VAR MI? HALİL SEVERCAN SOSYO EKONOMİK SEVİYE (2023) BESİ OSB DOĞA İNTİKAM MI ALIYOR? NEREDEN NEREYE (2) TUHAFLIK YOK MU? NEREDEN NEREYE! (1) HİÇ TEVAZU GÖSTERMEM EYYAM-I BÂHÛR HÜRMETÇİ SAZLIĞI SUSUZLUK PLASTİK KAZIK HİLMİ KURTOĞLU YOLLARIMIZ (3) YOLLARIMIZA DEVAM (2) YAMULA BARAJI VE HES YOLLARIMIZA DEVAM (1) YOLLARIMIZ AŞIRDIKLARIM! KURAKLIK KAPIMIZl ÇALDI! FAKİR, FUKARA! BİR ŞİİR... YAKMA YA RABİ! DEMOKRASİ VE LAİKLİK AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (2) AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (1) KÜÇÜK İŞLER (HİSARCIK) TERZİLİK DEDİĞİN NE Kİ? GÜNAYDIN BİLİMSELLİK!.. ÜNİTER DEVLET HAVA ULAŞIMI (HAZİRAN /2025) AGÜ MEZUNİYET TÖREN DEMOKRASİ TRAFİK CEZALARI KASKİ’YE DEVAM SU KESİNTİLERİ TEMMUZ SICAKLARI BASTIRDI SULARIMIZ