DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
KADİR DAYIOĞLU
KADİR DAYIOĞLU
Giriş Tarihi : 09-11-2025 11:59

LOZAN’DA MI KAYBETTİK?

Bu yazıyı paylaşmamın nedeni “on iki adaları” Lozan da kaybettiğimizi iddia eden “bizim ecmaini” bilgi sahibi yapmak içindir. Tabii, ne kadar yansıma bulur bilemem. Öyle ya, bu ülkede, “bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak” çok kolay. Hiç okuma zahmetine katlanmıyoruz, kulaklarımıza “üflenenlerle” yetiniyoruz. 

***

Nihal Atsız’ın manevi babası, “Türkçü” Rıza Nur’un “Hatıratı”; “Lozan Zafer mi, Hezimet mi?”; “Yalan söyleyen Tarih” kitapları “bizim ecmainin” başucu kitapları. İdeologları da Fesli Kadir vs.

***

Mesela, ülkemize “popüler tarihi” sevdiren Ahmet Refik Altınay’ın, “Felaket Seneleri” (1683-1699) kitabını bilmezler, bilseler bile okumazlar. Okusunlar da görsünler, yere göğe sığdıramadıkları padişahın, paşaların, yeniçerinin/askerin halini, on yedinci yüz yılda.

***.

Okusunlar ki, Osmanlı’nın çöküşünün, “Gavur Padişahlarla” başlamadığını, hele hele bugün ölüm yıldönümünde anacağımız, Mustafa Kemal Atatürk’ün yıkmadığını. Atatürk yıkılan Osmanlı’yı kucağında buldu. Sadece cenazesini kaldırdı.

***

Eğe ve 12 Adalar konusu da bu cümleden. Neymiş efendim, Eğe ve 12 Adaları Lozan da vermişiz. Şimdi kaynağını kaydetmediğim, Yusuf Halaçoğlu Hocamızın, konu ile ilgili bir yazısını bir bölümünü aktaracağım. “Ben de altına imzamı atarım...” Aslında bu konuda çok eser var ama kim okur kim dinler. Bozuk plak gibi tekrar edip dururlar. 

***

Halaçoğlu, “12 adaları 1912 de verdik”, diyor .... Nere de mi Lozan şehrini Ouchy (UŞİ) semtinde yapılan (Uşi) antlaşması ile. Meydanlarda Lozan da verdik deyip algı yaratması bundan.

***

Hemen bir not düşeyim: Lozan şehrinde yapılan (Uşi) antlaşması ile Lozan Antlaşması karıştırırlar. Aslında, bilenlerin işine de öyle geliyor.  Zira, Lozan Antlaşmasına, daha on bir yıl var (24 Temmuz 1923). Bu antlaşma da Lozan kentinde yapıldı. Kurnazlıkları da burada. 12 Adaların verildiği antlaşmanın adı da, dedim “Uşi Antlaşması”

***

Araştırmayan halk da "savaşı cephede kazandık adaları masada verdik" e inandırıldı... Mustafa Kemal'e laf etmekten korkanlar da günah keçisi İsmet İnönü’yü seçtiler.

***

Neyse dönelim Hocamıza: Osmanlı Devleti, 12 Adalar olarak bilinen adaları İtalya'ya bırakıyor... Sene 1912, Uşi Antlaşması ile... Fakat geçici olarak… Antlaşma şartlarına uyulduğu takdirde adalar tekrar Osmanlı Devleti'ne geri verilecek. Fakat Osmanlı Devleti şartlara uyum sağlayamıyor.

***

Yine benden bir ilave daha, netameli konu KıbrısKıbrıs’ı 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşında yenilince, “Sultan Hamid” döneminde, Berlin Antlaşması ile İngiltere’nin kullanımına verdik. Daha sonra, 1915’de İngiltere Kıbrıs’ı “ilhak etti”; kendi mülküne kattı. Lozan Antlaşması’nda da “1915 ilhakını kabul ederiz” dedik. 

***

Ne yapacaktık ki sanki? 1960’larda bile denizaşırı harekâtı yapma kabiliyeti olmayan bir ordu ile Ege ve On İki adaları nasıl zapt edebilecektik ki? Unutmayın, Kıbrıs’a 1970’lerin başında çıkabildik. Yine unutmayın, Osmanlı bir deniz devleti değildi. İnebahtı’nda, Navarin’de, Çeşme’de donanmanı yaktıklarında çaresizdik. 

***

Mesela, Girit’in fethi, yirmi küsur yıl sürdü… Sanırım, Venedikliler olacak, savaş sürerken, Çanakkale Boğazı’nı kapattılar, ordu ile İstanbul’un irtibatını kestiler. Payitaht, ya gelirlerse, İstanbul’u işgal ederlerse, telaşına kapıldı. 

***

Henüz, on yedinci yüz yıldayız… Allah’tan, Köprülü ailesi, sadarete geldi de İmparatorluğu toparladı. İşte Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, Kara Mehmet Paşa, Budin Beylerbeyi Süleyman Paşa, seksen yaşında Budin’i savunan Abdi Paşa Merzifonluların yetiştirdiği devlet adamları. Padişah da 4. Mehmet.

***

Tabii, bunlarında sıkıntısı, askerin o eski asker olmayışı, kazandıkları ganimeti kaybetme korkusu vs. İkinci Viyana bozgunu, Budin’in kaybı, Macaristan’ın elimizden çıkışı bu dönemde… Kahraman ve şehit Abdi Paşa da Osmanlı’nın Macaristan’da ki son yöneticisi. “Kahraman Asker” diye anılır. Macarlar, Abdi paşaya hürmet etmişler ve hatırasına kabrini imar ederek üzerine Türkçe ve Macarca Paşayı metheden ve şehadet tarihi bulunan bir mezar taşı koymuşlardır.

***

Hocamız devam ediyor: Bu yüzden 3 yıl sonra yani 1915' te Londra'da bu konu gündeme geliyor ve Londra Paktı denilen anlaşmada bu adaların tamamı bu sefer geçici değil tamamen İtalya'ya bırakılıyor.

*** 

Hala devletin adı Osmanlı Devleti, Cumhuriyet Devleti henüz kurulmamış. İstiklal savaşı henüz başlamamış... 

***

Aynı sene bir de Çanakkale Boğazı'na dayanıyorlar; Çanakkale Savaşı'nı yapıyoruz...Yani yıl 1915,  Biz Çanakkale de ölüme meydan okurken, 12 adalarda İtalyanlar var. Yani 12 Adalar önce i' de, sonra da 1915’te Londra'da İtalya'ya verilmiş... Yani ne teslim eden heyette ve ne de yönetici kademesinde, İsmet İnönü yok… Mustafa Kemal de…

***

Biliyorsunuz, 12 Adalar, 2. Harp sonuna kadar İtalya ve Almanlar’da kaldı. Şimdi soru şu: Bu Adaları, İtalya ve Almanya’ya direnen Yunanistan’a değil de bize mi vereceklerdi sanki? 

 

KADİR DAYIOĞLU

KADİR DAYIOĞLU

DİĞER YAZILARI SEN DE Mİ TÜRKSÜN PAŞAM? SENCER SOLAKOĞLU TÜSİAD MEKKE VE MEDİNE MAHAL İSİMLERİ KOCASİNAN BULVARI HAVA ULAŞIMI KARGO ve YÜK (2025) DSİ VE BARAJ HAVA ULAŞIMI (2025) ŞARKILARDAN BİR DEMET EMEKLİ MAAŞI BİZİM SOKAĞIN KARI GABA YİL MADURO GİTTİ… KARA KIŞ 2026’YA GİRERKEN GELİR DAĞILIMI BİR ROMAN YAZDIM YENİ YIL KALEİÇİ (2) KALEİÇİ BOŞ VER ABİ!.. BİR BABALAR GÜNÜ SAAT BİR BAŞKADIR BENİM MEMLEKETİM! SAAT TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE AK PARTİ TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE CHP RAPORU BÜYÜDÜK AMA “NE PAHASINA!” MİLLİ DAYANIŞMA YA DA TERÖRSÜZ TÜRKİYE İSTANBULLU KİME DENİR? KATLI KAVŞAKLAR CHP MİTİNGİ KARAKIŞ FAKİR FUKARA BİR ZAMANLAR KAYSERİ GÜZEL BİR ANEKDOT ERÜ DEVLET HASTANESİ CHP (2) CHP (1) YAYA ÜST GEÇİTLERİ BÜYÜMÜŞÜZ! LASKAY HGS ÖNCE REFİK SONRA TARIK… GIDA ZEHİRLENMELERİ AKLI SELİM GALİP GELDİ KİMLERLE AŞIK ATIYORUZ? DÜĞÜN DEĞİL BAYRAM DEĞİL… ÜNİVERSİTELERİMİZ NE DURUMDA? GERÇEKTEN HASTA MIYIZ? YİNE HIZLI TREN VE ADRES BULMA HIZLI TREN MUHABBETİ. MÜJDELER OLSUN ÜNAL ÖZKAN (2) ŞEVKET ÜNAL ÖZKAN (1941-2025) (1) HIZLI TREN NE DURUMDA? ASIL SORUN KAZALAR YİNE HAZAN MEVSİMİ GELDİ… AHMEDİ’Mİ GÖRDÜNÜZ MÜ? GİRİŞİMCİ HÜRMETÇİ’NİN ÇİMLERİ A’DAN Z’YE... BİR GECEDE CAHİL KALDIK ABDULLAH GÜL VE OSMAN KAVALA VATANDAŞ OLMAK! YAP – BOZ TAHTASI METEOROLOJİ KAVŞAĞI UÇAK YAPIMI CUMHURİYET VE ATATÜRK (3) CUMHURİYET VE ATATÜRK (2)   CUMHURİYET ve ATATÜRK (1) GÜLER MİSİN AĞLAR MISIN? BİRAZ DA ŞİİR HAYAL OLDU!.. DÜNYANIN NERESİNDEYİZ (2) DÜNYANIN NERESİNDEYİZ? (1) ULAŞIM HİZMETLERİ ZAMLANDI DOĞAL GAZNÂME KENTSEL DÖNÜŞÜM RAKINÂĞME HEY ONBEŞLİ! DEVLET ADAMI OLMAK KOLAY DEĞİL MURAT KANTARCI ALİ BAŞYAZICIOĞLU SAĞLIK OCAĞI GACIRTIYI GICIRTIYA... ÇALIŞANIN VE EMEKLİYE ORANI GELDİ İSMET KESİLDİ KISMET! BÖYLE Mİ ESECEKTİ SON GÜNÜMDE… CADDE VE SOKAK İSİMLERİ ÖLÜM BAĞ MUHABBETİ HAVALAR SOĞUMAYA BAŞLADI KATLI KAVŞALAR 2 KATLI KAVŞAKLAR ŞEHRİ! 1 MEHMET NAZIM BEY (3) MEHMET NAZIM BEY (2) MEHMET NAZIM BEY (1886 Kayseri-22? Temmuz 1921 Kütahya) (1) CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ SIRADA ANKARA’DA MI VAR? MİLLETVEKİLLERİNİN PERFORMANSI MİHRİCAN FATURAYI KİM ÖDER? DENKLEM YANLIŞ… BAĞDAN İNİŞ BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI! (2) BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI? (1) ASM FABRİKALAR DOĞURAN FABRİKA, HES KABLO BANKALARDA BORÇ TEMİZLİĞİ BAŞLADI İZMİR’İN KURTULUŞU YAMULA SULAMASI HATIRLAMAKTA YARAR VAR. ASAYİŞ BERKEMAL! ŞAYET SANDIK GELECEKSE REJİMİN GEREĞİ!.. TURPUN BÜYÜĞÜ! KURSAK KAVURGASINI SEVER AHALİNİN HALİ PÜR MELALİ SU KRİZİ İNÖNÜ ATATÜRK’Ü ANLATIYOR KENT HAFIZASI (3) KENT HAFIZASI (2) KAYSERİ HAFIZASI (1) DÜN GEÇTİ GİTTİ TARİHTEN BİR YAPRAK DlŞ BORÇ DEĞİŞEN BİR ŞEY VAR MI? HALİL SEVERCAN SOSYO EKONOMİK SEVİYE (2023) BESİ OSB DOĞA İNTİKAM MI ALIYOR? NEREDEN NEREYE (2) TUHAFLIK YOK MU? NEREDEN NEREYE! (1) HİÇ TEVAZU GÖSTERMEM  EYYAM-I BÂHÛR HÜRMETÇİ SAZLIĞI SUSUZLUK PLASTİK KAZIK HİLMİ KURTOĞLU YOLLARIMIZ (3) YOLLARIMIZA DEVAM (2) YAMULA BARAJI VE HES YOLLARIMIZA DEVAM (1) YOLLARIMIZ AŞIRDIKLARIM! KURAKLIK KAPIMIZl ÇALDI! FAKİR, FUKARA! BİR ŞİİR...  YAKMA YA RABİ! DEMOKRASİ VE LAİKLİK  AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (2) AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (1) KÜÇÜK İŞLER (HİSARCIK) TERZİLİK DEDİĞİN NE Kİ? GÜNAYDIN BİLİMSELLİK!.. ÜNİTER DEVLET HAVA ULAŞIMI (HAZİRAN /2025) AGÜ MEZUNİYET TÖREN DEMOKRASİ TRAFİK CEZALARI KASKİ’YE DEVAM SU KESİNTİLERİ TEMMUZ SICAKLARI BASTIRDI SULARIMIZ
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1GALATASARAY1843
  • 2FENERBAHÇE1842
  • 3TRABZONSPOR1838
  • 4GÖZTEPE1732
  • 5BEŞİKTAŞ1729
  • 6RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ1826
  • 7SAMSUNSPOR1826
  • 8GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ1824
  • 9KOCAELİSPOR1823
  • 10CORENDON ALANYASPOR1821
  • 11GENÇLERBİRLİĞİ1819
  • 12ÇAYKUR RİZESPOR1718
  • 13TÜMOSAN KONYASPOR1717
  • 14KASIMPAŞA1816
  • 15HESAP1816
  • 16ZECORNER KAYSERİSPOR1715
  • 17İKAS EYÜPSPOR1713
  • 18MISIRLI189
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA