DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
KADİR DAYIOĞLU
KADİR DAYIOĞLU
Giriş Tarihi : 29-08-2025 14:01

İNÖNÜ ATATÜRK’Ü ANLATIYOR

Bugün 30 Ağustos… Büyük zaferin yüz üçüncü yıl dönümü… Günümüzde Damat Ferit’in, Dürrizade’nin, Mustafa Sabri’nin torunları, yok saysa da, yok saymaya devam etse de “Büyük Gazi” bu milletin gözünde, gönlünde var olmaya ve hem de artarak devam edecek. Bunda kimsenin kuşkusu olmasın.

***

“Daha nice yüzyıllara!” diyerek, laik ve demokratik Türkiye Cumhuriyeti’ne bağlılığımı tekrarlıyor; bu coğrafyayı bizlere vatan yapan Atatürk ve arkadaşlarını özlemle, minnetle anıyorum. Ruhları şâd olsun.

***

Bu vesile ile Mustafa Kemal Paşa ile ilgili iki anekdot veriyorum. Bakınız; “diktatör” denilen bir lider, diğerlerine benziyor mu?

***

Merhum Abdi İpekçi’nin, “asker kaçağı!” rahmetli İsmet Paşa ile yaptığı söyleşiyi, “İnönü Atatürk’ü Anlatıyor” isimli kitapta toplamıştı. Yaz boşluğunda bir kez daha okudum. Bu vesile ile anılan kitaptan bir bölüm aktaracağım.

***

Merhum Paşamız, neden Başbakanlıktan ayrıldığını anlattığı bölümde bu anekdotu vermiş. Paşamız;

Atatürk ile birlikte çalışmamızı iki ayrı devrede izah edebilirim. Başlangıçtan hastalığına kadar şöyle olmuştur: Akşamları bir araya gelir, toplanırız. O coşar, biz coşarız. Meydan okuyucu birtakım konuşmalar olur. Hepimiz katılırız buna... Atatürk dahil, şöyle yapalım, böyle yapalım diye birtakım kararlar alır ve gece geç vakit dağılırız.

***

Ertesi sabah uyanınca düşünürüm: Dün akşam birtakım şeyler konuştuk, birtakım kararlar aldık... Hemen kalkar, Atatürk'e giderim. Onu yatakta iken uyandırırım, oturup konuşuruz. Söylerim: "Dün akşam biz yine coştuk, şunu yapalım, bunu yapalım diye kararlar aldık. Ama olacak şeyler değil, nasıl yapacağız?" "Canım sen bildiğini yap" der bana...

***

Sonra bir devir oldu... Yine aynı şekilde akşamları toplanıp alınmış kararları ertesi sabah görüşmeye gittiğimde artık "Sen bildiğini yap" demiyordu. Israr ediyordu bu sefer... Asabileşiyordu...

***

Esaslı bir değişiklik olmuştu Atatürk'te... Doktorlarına sordum. "Hastalığın bir safhasıdır bu..." dediler. Yani demek istediğim şudur ki, Atatürk'ün sıhhati ciddi olarak bozulduktan sonra sinir hakimiyeti, sinir sükuneti zayıflamıştı. Bu, birlikte çalışmalarımızı etkiliyor ve etrafında telkinler yapanlar için ümitli bir hal yaratıyordu.” (Birinci Basım Cem Yayınevi, 1968)

***

Evet; tekrar soruyorum: günümüzde “Sen bildiğini yap!” diyen bir amire, rastlamak mümkün mü acaba?

***

Bir “bildiğiniz gibi yapın!” hikayesi daha.

***

Biliyorsunuz; AK Parti’nin ilk yıllarında, Ankara-İstanbul arasında, mevcut demiryolunda, seyir hızı artırılmak istenmişti. İstenmişti ama hız artırılınca Adapazarı, Pamukova/Mekece civarında bir kaza olmuş, onlarca (41 kişi) kişi hayatını kaybetmişti… Hatırladınız mı?

***

Kazadan bir hafta kadar öncesi, “hız artırım!” talimatını duyan Demiryolcu, İşletmeci, mühendis Suat Hastorun abi, “Dayıoğlu… Bu emir, bir felaket, habercisi… Kaza da kaçınılmaz, zira bu yollarda bu hız yapılamaz!”, demişti… Suat abi gibi entelektüele ve mühendise çok az rastlanır. Benim, bilgi kaynaklarımdan birisidir… Keşke üniversiteler ve belediyeler, abim ile bir söyleşi yapsa ve arşivlerine koysalar.

***

Ben de yazmıştım. “Taktiri İlâhi” gereği, kaza olmuştu, bir hafta kadar sonra… O sırada bir de anekdot vermiştim yazımda… Mustafa Kemal cephede… Trenleri sevk ve idare eden de Behiç Bey (Erkin), demiryolları umum müdürü… Erkin, Kayseri ve Civarı Elektrik TAŞ’nin “İmtiyaz Mukavelenamesi” ile ilgili Kararnamede, Nafia Vekili olarak imzası bulunan kişi…

***

Gazi’nin yaşça büyük arkadaşı, Kurmay Albay… Sonra, İkinci Harp sırasında Paris Büyükelçisi… İstiklal Harbi kahramanlarından Erkin’in hayatını torunu Emir Kıvırcık, mutlaka okunması gereken, “Büyükelçi” kitaplardan… Yerli ve yabancı devlet arşivlerinden, dedesinin günlük notlarından hazırlamış. Bazı alıntılar Ekşi Sözlükten. Mutlaka okunması gereken bir kitap. Diğeri de Behiç Beyin anıları.

***

Paris büyükelçisi Erkin, Türk vatandaşı olan ve olmayan Yahudileri Nazi soykırımından kurtarmak için çok gayret gösteriyor. Binlerce insanın canını kurtarıyor. Fransa’yı işgal eden Hitler’e ve Nazi işbirlikçisi Fransızlara karşı çıkıyor; dünyaya insanlık dersi veriyor. Fransa’da yaşayan ve soykırım kurbanı olacak 20 bin’e yakın Yahudi’ye Türk vatandaşlığı belgesi verip canlarını kurtarıyor. Neyse!..

***

Gazi, bir “emir!” gönderiyor, Behiç Bey’e… Mealen şöyle; “Bu sevkiyat hızı ile harbi kazanmamız çok zor… Nokta! O nedenle insan ve mühimmat taşıma hızının artırılması gerekmektedir… Nokta! Emrin yerine getirilmemesi halinde, yetkililer Divanı Harbe sevk edilecektir… Nokta!

***

Behiç Bey’in, cevabı yine mealen şöyle: “Emir alınmıştır… Nokta! Ancak, demiryolunun fiziki şartları, hız artırımına imkan vermemektedir… Nokta! İkinci bir emrinizi bekliyoruz… Nokta!

***

Gazi’nin cevabı üç kelime:

“Bildiğiniz gibi yapın…” Nokta…

***

Evet, Milli Mücadele’nin “diktatörü” böyle, “bürokratı” böyle. Nokta…

 

 

KADİR DAYIOĞLU

KADİR DAYIOĞLU

DİĞER YAZILARI BİR ZAMANLAR KAYSERİ GÜZEL BİR ANEKDOT ERÜ DEVLET HASTANESİ CHP (2) CHP (1) YAYA ÜST GEÇİTLERİ BÜYÜMÜŞÜZ! LASKAY HGS ÖNCE REFİK SONRA TARIK… GIDA ZEHİRLENMELERİ AKLI SELİM GALİP GELDİ KİMLERLE AŞIK ATIYORUZ? DÜĞÜN DEĞİL BAYRAM DEĞİL… ÜNİVERSİTELERİMİZ NE DURUMDA? GERÇEKTEN HASTA MIYIZ? YİNE HIZLI TREN VE ADRES BULMA HIZLI TREN MUHABBETİ. MÜJDELER OLSUN ÜNAL ÖZKAN (2) ŞEVKET ÜNAL ÖZKAN (1941-2025) (1) HIZLI TREN NE DURUMDA? ASIL SORUN KAZALAR YİNE HAZAN MEVSİMİ GELDİ… AHMEDİ’Mİ GÖRDÜNÜZ MÜ? LOZAN’DA MI KAYBETTİK? GİRİŞİMCİ HÜRMETÇİ’NİN ÇİMLERİ A’DAN Z’YE... BİR GECEDE CAHİL KALDIK ABDULLAH GÜL VE OSMAN KAVALA VATANDAŞ OLMAK! YAP – BOZ TAHTASI METEOROLOJİ KAVŞAĞI UÇAK YAPIMI CUMHURİYET VE ATATÜRK (3) CUMHURİYET VE ATATÜRK (2)   CUMHURİYET ve ATATÜRK (1) GÜLER MİSİN AĞLAR MISIN? BİRAZ DA ŞİİR HAYAL OLDU!.. DÜNYANIN NERESİNDEYİZ (2) DÜNYANIN NERESİNDEYİZ? (1) ULAŞIM HİZMETLERİ ZAMLANDI DOĞAL GAZNÂME KENTSEL DÖNÜŞÜM RAKINÂĞME HEY ONBEŞLİ! DEVLET ADAMI OLMAK KOLAY DEĞİL MURAT KANTARCI ALİ BAŞYAZICIOĞLU SAĞLIK OCAĞI GACIRTIYI GICIRTIYA... ÇALIŞANIN VE EMEKLİYE ORANI GELDİ İSMET KESİLDİ KISMET! BÖYLE Mİ ESECEKTİ SON GÜNÜMDE… CADDE VE SOKAK İSİMLERİ ÖLÜM BAĞ MUHABBETİ HAVALAR SOĞUMAYA BAŞLADI KATLI KAVŞALAR 2 KATLI KAVŞAKLAR ŞEHRİ! 1 MEHMET NAZIM BEY (3) MEHMET NAZIM BEY (2) MEHMET NAZIM BEY (1886 Kayseri-22? Temmuz 1921 Kütahya) (1) CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ SIRADA ANKARA’DA MI VAR? MİLLETVEKİLLERİNİN PERFORMANSI MİHRİCAN FATURAYI KİM ÖDER? DENKLEM YANLIŞ… BAĞDAN İNİŞ BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI! (2) BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI? (1) ASM FABRİKALAR DOĞURAN FABRİKA, HES KABLO BANKALARDA BORÇ TEMİZLİĞİ BAŞLADI İZMİR’İN KURTULUŞU YAMULA SULAMASI HATIRLAMAKTA YARAR VAR. ASAYİŞ BERKEMAL! ŞAYET SANDIK GELECEKSE REJİMİN GEREĞİ!.. TURPUN BÜYÜĞÜ! KURSAK KAVURGASINI SEVER AHALİNİN HALİ PÜR MELALİ SU KRİZİ KENT HAFIZASI (3) KENT HAFIZASI (2) KAYSERİ HAFIZASI (1) DÜN GEÇTİ GİTTİ TARİHTEN BİR YAPRAK DlŞ BORÇ DEĞİŞEN BİR ŞEY VAR MI? HALİL SEVERCAN SOSYO EKONOMİK SEVİYE (2023) BESİ OSB DOĞA İNTİKAM MI ALIYOR? NEREDEN NEREYE (2) TUHAFLIK YOK MU? NEREDEN NEREYE! (1) HİÇ TEVAZU GÖSTERMEM  EYYAM-I BÂHÛR HÜRMETÇİ SAZLIĞI SUSUZLUK PLASTİK KAZIK HİLMİ KURTOĞLU YOLLARIMIZ (3) YOLLARIMIZA DEVAM (2) YAMULA BARAJI VE HES YOLLARIMIZA DEVAM (1) YOLLARIMIZ AŞIRDIKLARIM! KURAKLIK KAPIMIZl ÇALDI! FAKİR, FUKARA! BİR ŞİİR...  YAKMA YA RABİ! DEMOKRASİ VE LAİKLİK  AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (2) AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (1) KÜÇÜK İŞLER (HİSARCIK) TERZİLİK DEDİĞİN NE Kİ? GÜNAYDIN BİLİMSELLİK!.. ÜNİTER DEVLET HAVA ULAŞIMI (HAZİRAN /2025) AGÜ MEZUNİYET TÖREN DEMOKRASİ TRAFİK CEZALARI KASKİ’YE DEVAM SU KESİNTİLERİ TEMMUZ SICAKLARI BASTIRDI SULARIMIZ
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1GALATASARAY1536
  • 2TRABZONSPOR1534
  • 3FENERBAHÇE1533
  • 4GÖZTEPE1526
  • 5BEŞİKTAŞ1525
  • 6SAMSUNSPOR1525
  • 7GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ1523
  • 8KOCAELİSPOR1519
  • 9RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ1517
  • 10CORENDON ALANYASPOR1517
  • 11TÜMOSAN KONYASPOR1516
  • 12ÇAYKUR RİZESPOR1515
  • 13HESAP1515
  • 14GENÇLERBİRLİĞİ1514
  • 15KASIMPAŞA1514
  • 16İKAS EYÜPSPOR1513
  • 17ZECORNER KAYSERİSPOR1513
  • 18MISIRLI158
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA