DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
KADİR DAYIOĞLU
KADİR DAYIOĞLU
Giriş Tarihi : 16-04-2026 13:31

DEMİRYOLLARI

Ak Partililerde, “kendilerinden öncesini yok saymak!” saplantı haline geldi; halen de devam ediyor… 10. Yıl Marşı’nda geçen; “Demir ağlarla ördük ana yurdu dört baştan” dizesindeki “ördük” sözünden mülhem; “neyi ördünüz?” diye sormuşlardı çok zaman. 

**

Eğri oturup doğru konuşalım… Cumhuriyet dönemini özellikle merhum Atatürk dönemini yok saymaya kalkmak, insaf ölçülerini aşar. Niye? 

**

Bunun için, Cumhuriyetin Osmanlı’dan devraldığı mirasa bir bakmak lazım. Cumhuriyet Osmanlı’dan tıkır tıkır işleyen, üretim yapan, yolları yeterli, şehirleri pırıl pırıl, eski eserleri mamur halde; “yetişmiş beşeri sermayesi” bol bir miras falan devralmadı. Perişan, bir şeyi olmayan, yoksulluk içinde, salgın hastalıklarla boğuşan bir Anadolu devraldı. Bence, onca yapılanı bir yana bırakın, Cumhuriyetin en büyük başarısı, “salgın hastalıklarla” mücadeledeki başarısıdır…

**

Lafı uzatmayalım; 2002’ye kadar yapılanları saymayı bir yana bırakalım, sadece “Demir ağlarla örülen” kısmına değinelim. İstanbul-Bağdat demiryolu dışında, sanırım İzmir-Aydın tarafında kısa bir demiryolu hattı vardı. 

**

Unutmayın; Osmanlı döneminde, haklı olarak çok övünülen Demiryoluna eş, demiryolu döşendi Anadolu’da, erken Cumhuriyet döneminde ama milli TCDD’ı tarafından. 

**

Bu keyfiyeti; “TCDD’nin, 2011 yılı faaliyet raporu”nda açıklanmış. Bakınız nasıl: “1923’te Atatürk ile başlayan demiryolu hamlesiyle 1951’e kadar toplam 3 bin 764 kilometre ana hat yol inşa edildi. Türkiye sınırları içinde Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilmiş 4 bin 136 kilometre ana hat demiryolu vardı.” 

**

“Yan kes bel kes ama insafı elden bırakma!” diye güzel bir sözümüz var. Demek ki, Cumhuriyet’in ilk 27 yılında, bu ülke 3,8 bin km demiryolu yapmış. 1950’de Duraklama devrine girilmiş. 

**

Şimdi, demiryolu bağlamında, bir “duraklamadan” dolayı hesap sorulacaksa, “devamını olduklarını” söyledikleri Demokrat Parti döneminden yani merhum Menderes’ten sormak gerekmez mi? Ne diye, üstü kapalı da olsa, Mustafa Kemal döneminden soruyorsunuz ki?

**

Netice de şunu söylemek boynumuzun borcu olmalı: Küçümsenen, erken Cumhuriyet dönemi de dahil, Cumhuriyeti ilk yetmiş yılında yapılan kamu tesislerinin bir kısmının özelleştirilmesiyle, bu iktidar döneminde, 65 milyar doların üzerinde bir gelir elde edildiğini unutmayın. Henüz satılmayanları, siz ekleyin. 

**

Sözgelimi, bunun içinde kamunun yaptığı yollar, okullar, üniversiteler, hastaneler, limanlar, hava meydanları, devasa su yapıları vs. yok. Yanılmıyorsam; devletin yaptığı 20 milyar doların üzerinde, hidroelektrik tesisler var. Yani demem o ki; bu kadar para, bu kadar tesis herhalde, Osmanlı’dan devralınan “varlıkların” satışından falan elde edilmedi…

**

Yeterli mi? Elbette değil… Ama var; yok sayamazsınız; “neyi ördünüz!” diye soramazsınız? İnsafı elden bırakmayalım. Hukuki, ekonomik, idari ve siyasi yapıyı eleştirelim. Toplumun neredeyse yüzde 85’i köyde yaşıyor; 40 binin üzerinde köy ve bir o kadar da mezra vardı. Unutmayın; hizmet, bir süreçtir; bir zincirin halkaları gibidir… 

**

Elektrik, yol, su gibi altyapı hizmetleri elbette, “talebin” yoğunlaştığı yerlere, bölgelere ve öncelik sırasına göre ulaşacaktı. Elektrik, su, gaz da önce üretilecek, sonra iletilecek, sonra dağıtılacak… Elektriğin, suyun olmadığı yerde “hızlı tren”; doğru dürüst yolun olmadığı yerde “duble yol” mu olur? Hele bir de paran yoksa? 

**

Konunun daha somutlaşabilmesi için, duruyor mu bilmem, Karayolları internet sitesinde, yol inşaatları için, politikalar adım adım anlatılmış, Cumhuriyet döneminde. Lütfen, okusunlar ve “fikir sahibi olamadan bilgi sahibi olsunlar!”, savurup durmasınlar. 

**

Mesela ilk demir yolunu Aydın-İzmir arasında yapılmasının bir nedeni var. Eğenin zirai ürünlerinin İzmir limanına, kısa zamanda ulaşması. “İzmir-Aydın demiryolu (1856-1866), İngiliz sermayeli Ottoman Railway Company (ORC) (Osmanlı Demiryolu Şirketi) tarafından inşa edilmiş”

**

Yine mesela; “’Hicaz Demiryolu’ ya da diğer adıyla ‘Hamidiye Hicaz Demiryolu’, II. Abdülhamid tarafından 1900-1908 yılları arasında Şam ile Medine arasında inşa ettirilen 1.322 kilometre uzunluğundaki demiryolu hattı”. 

**

Berlin-İstanbul-Bağdat Demiryolu, 19'uncu yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı İmparatorluğu topraklarında inşa edilen ve Almanya'nın yüklenici devlet olduğu bir projesi.” Yani, bir Alman projesi olup Almanların petrol bölgelerine kolayca ulaşabilmesi. 

**

Unutmayın; bu ülke; elektrik dağıtım hizmetinin son halkası olan “Köy Elektrifikasyonunu”, Merhum Özal döneminde 1980 ortalarında tamamladı. Ha keza il ve ilçelerin elektrifikasyonu merhum Demirel döneminde tamamlandı. Bu bir basit mühendislik gereği. Başka türlü de olmazdı.

**

Merhum Demirel’e sordular: “AK Partililer bizden önce bir şey yoktu” diyorlar. Ne dersiniz?” Yanıtı çok açık ve yalın: “Öyle mi, diktirdiğim direkleri bir söksünler bakalım ülke ne hale geliyor?”

**

Demem o ki; olayları, kendi nesnel koşulları içerisinde değerlendirmek gerekir. Öyle ya; mükemmel işleyen bir Osmanlı, ne diye yıkılacaktı ki? En kötüsü, bugünkü “Büyük Britanya” gibi olurdu.  Ama “yıkıldı”. Bu yıkılışı, sadece “dış güçlere” mal etmek doğru değil. Hiç mi bizim kabahatimiz yok? O nedenler; her şeyi kendi zemininde konuşmak gerekir. 

**

“Retçilik” devam ederse, bir sonraki gelecekler de sizi reddeder. Ölmez sağ kalırsak, herhalde, Tayyip bey ve belediyeleri döneminde yapılan güzel hizmetleri savunmak da yine bize düşecek.

KADİR DAYIOĞLU

KADİR DAYIOĞLU

DİĞER YAZILARI DÜN GEÇTİ GİTTİ ASANSÖR TAKIM GARİP BİR CENAZE TÖRENİ VE ERKİLET DEPREMSELLİK JAPONYA'DA YILIN KİTABI ÖZGÜR ÖZEL ÇOK SERT KONUŞTU İŞLER TERS GİDERSE HIZLI TREN HİKAYESİ KAYSERİ LİSESİ’NİN NURA KOŞAN GENÇLERİ BİR KENTİN ÖLÜMÜ İBB DAVASI ve HUKUK SOKAĞIN SESLERİ!.. KAYSERİ’DE İLK MATBA ve KİTAP FUARI TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER TRAFİK NE HALDE? KENT HAFIZASI NE OLACAK KAYSERİSPOR’UN HALİ? BİRAZ TARİH BİLMEK LAZIM KISSADAN HİSSE SİYASET İYİCE ISINIYOR. OKULDA VAHŞET NAZMİ TOKER İLKOKULU MERKEZ BANKASI'NIN ZARARI NASIL OKUNMALI? MACARİSTAN SEÇİMLERİ HAVALAR ve TALAS HİSARCIK YOLU ÖZGÜR ÖZEL BAHAR GELDİ KONTRGERİLLA  SIRADAKİ GELSİN! MAHMUT ARIKAN ALTERNATİF YOLLAR MEMUR SEN CUMHURİYET VE NARKOZ DERİN TAHLİLLER ENERJİ GÖRÜNÜMÜ (3) ENERJİ GÖRÜNÜMÜ (2) ENERJİ GÖRÜNÜMÜ (1) KARTAL KAVŞAĞI (6) KARTAL KAVŞAĞI (5) KARTAL KAVŞAĞI (4) KARTAL KAVŞAĞI (3) KARTAL KAVŞAĞI (2) KARTAL KAVŞAĞI (1) TELLAL OLMA; TELLAK OLMA LİDERLERİMİZ HATIRLATALIM DEDİK! İSTİKLAL MARŞI SELO SEN Mİ KURTARACAKSIN! YOLLAR, YOLLAR, YOLLAR… 12 MART DARBESİ NAZIM HİKMET... DENKLEM YANLIŞ… BÂKİ KULLAR EN GÜÇLÜ OLDUĞU ANDA...  ARAMA KURTARMA LOJİSTİK ÜSSÜ DOĞAL GAZ VE PETROL ÜRETİMİMİZ (2024) ABD/İSRAİL-İRAN SAVAŞI DIŞ TİCARET (2025) BÜNYAN OSB GÜCÜK BEREKETİ İLE GELDİ! ŞEHİR HASTANELERİ EVLENME VE BOŞANMA İSTATİSTİKLERİ (2025) KAÇ ÇEŞİT BELEDİYECELİK VAR... YAZIN BİR BAŞKA OLUR RAMAZAN RAMAZANLIK SIRADA TÜRKÜLER VAR KARTAL KAVŞAĞINA TAKTIM DOĞRUSU! BİRAZ GEÇ KALMADINIZ MI? DEVLET HASTANESİ KİM KABAHATLİ? (2) KİM KABAHATLİ? (1) ARACISIZ PİYASA OLMAZ GÜCÜK KAYSERİ NÜFUS (2025) (2) KAYSERİ NÜFUS (2025) DEMİR YOLUNA KIYMAYIN!  OTOYOL VE KÖPRÜLER BİRAZ GEÇ KALMAINIZ MI? GALİBA ANLATAMADIM!.. PARADOKS GACIRTI GUCURTU SANDIK VE “ARAP HAŞİM!” KAYSERİ MOTORLU KARA TAŞIT (2025)     TARİH BİLMEK LAZIM! APTALLIK TARİHLE YÜZLEŞMEK ULAŞIM ÜZERİNE ATIK SULAR TOMTAŞ  ÖNCE REFİK SONRA TARIK… KARI KOCA ERÜ’YE YENİ HASTANE EĞRİ OTURUP DOĞRU KONUŞACAĞIZ SEN DE Mİ TÜRKSÜN PAŞAM? SENCER SOLAKOĞLU TÜSİAD MEKKE VE MEDİNE MAHAL İSİMLERİ KOCASİNAN BULVARI HAVA ULAŞIMI KARGO ve YÜK (2025) DSİ VE BARAJ HAVA ULAŞIMI (2025) ŞARKILARDAN BİR DEMET EMEKLİ MAAŞI BİZİM SOKAĞIN KARI GABA YİL MADURO GİTTİ… KARA KIŞ 2026’YA GİRERKEN GELİR DAĞILIMI BİR ROMAN YAZDIM YENİ YIL KALEİÇİ (2) KALEİÇİ BOŞ VER ABİ!.. BİR BABALAR GÜNÜ SAAT BİR BAŞKADIR BENİM MEMLEKETİM! SAAT TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE AK PARTİ TERÖRSÜZ TÜRKİYE VE CHP RAPORU BÜYÜDÜK AMA “NE PAHASINA!” MİLLİ DAYANIŞMA YA DA TERÖRSÜZ TÜRKİYE İSTANBULLU KİME DENİR? KATLI KAVŞAKLAR CHP MİTİNGİ KARAKIŞ FAKİR FUKARA BİR ZAMANLAR KAYSERİ GÜZEL BİR ANEKDOT ERÜ DEVLET HASTANESİ CHP (2) CHP (1) YAYA ÜST GEÇİTLERİ BÜYÜMÜŞÜZ! LASKAY HGS ÖNCE REFİK SONRA TARIK… GIDA ZEHİRLENMELERİ AKLI SELİM GALİP GELDİ KİMLERLE AŞIK ATIYORUZ? DÜĞÜN DEĞİL BAYRAM DEĞİL… ÜNİVERSİTELERİMİZ NE DURUMDA? GERÇEKTEN HASTA MIYIZ? YİNE HIZLI TREN VE ADRES BULMA HIZLI TREN MUHABBETİ. MÜJDELER OLSUN ÜNAL ÖZKAN (2) ŞEVKET ÜNAL ÖZKAN (1941-2025) (1) HIZLI TREN NE DURUMDA? ASIL SORUN KAZALAR YİNE HAZAN MEVSİMİ GELDİ… AHMEDİ’Mİ GÖRDÜNÜZ MÜ? LOZAN’DA MI KAYBETTİK? GİRİŞİMCİ HÜRMETÇİ’NİN ÇİMLERİ A’DAN Z’YE... BİR GECEDE CAHİL KALDIK ABDULLAH GÜL VE OSMAN KAVALA VATANDAŞ OLMAK! YAP – BOZ TAHTASI METEOROLOJİ KAVŞAĞI UÇAK YAPIMI CUMHURİYET VE ATATÜRK (3) CUMHURİYET VE ATATÜRK (2)   CUMHURİYET ve ATATÜRK (1) GÜLER MİSİN AĞLAR MISIN? BİRAZ DA ŞİİR HAYAL OLDU!.. DÜNYANIN NERESİNDEYİZ (2) DÜNYANIN NERESİNDEYİZ? (1) ULAŞIM HİZMETLERİ ZAMLANDI DOĞAL GAZNÂME KENTSEL DÖNÜŞÜM RAKINÂĞME HEY ONBEŞLİ! DEVLET ADAMI OLMAK KOLAY DEĞİL MURAT KANTARCI ALİ BAŞYAZICIOĞLU SAĞLIK OCAĞI GACIRTIYI GICIRTIYA... ÇALIŞANIN VE EMEKLİYE ORANI GELDİ İSMET KESİLDİ KISMET! BÖYLE Mİ ESECEKTİ SON GÜNÜMDE… CADDE VE SOKAK İSİMLERİ ÖLÜM BAĞ MUHABBETİ HAVALAR SOĞUMAYA BAŞLADI KATLI KAVŞALAR 2 KATLI KAVŞAKLAR ŞEHRİ! 1 MEHMET NAZIM BEY (3) MEHMET NAZIM BEY (2) MEHMET NAZIM BEY (1886 Kayseri-22? Temmuz 1921 Kütahya) (1) CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ SIRADA ANKARA’DA MI VAR? MİLLETVEKİLLERİNİN PERFORMANSI MİHRİCAN FATURAYI KİM ÖDER? DENKLEM YANLIŞ… BAĞDAN İNİŞ BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI! (2) BİZİM NESİL ÇOK MU ŞANSLI? (1) ASM FABRİKALAR DOĞURAN FABRİKA, HES KABLO BANKALARDA BORÇ TEMİZLİĞİ BAŞLADI İZMİR’İN KURTULUŞU YAMULA SULAMASI HATIRLAMAKTA YARAR VAR. ASAYİŞ BERKEMAL! ŞAYET SANDIK GELECEKSE REJİMİN GEREĞİ!.. TURPUN BÜYÜĞÜ! KURSAK KAVURGASINI SEVER AHALİNİN HALİ PÜR MELALİ SU KRİZİ İNÖNÜ ATATÜRK’Ü ANLATIYOR KENT HAFIZASI (3) KENT HAFIZASI (2) KAYSERİ HAFIZASI (1) DÜN GEÇTİ GİTTİ TARİHTEN BİR YAPRAK DlŞ BORÇ DEĞİŞEN BİR ŞEY VAR MI? HALİL SEVERCAN SOSYO EKONOMİK SEVİYE (2023) BESİ OSB DOĞA İNTİKAM MI ALIYOR? NEREDEN NEREYE (2) TUHAFLIK YOK MU? NEREDEN NEREYE! (1) HİÇ TEVAZU GÖSTERMEM  EYYAM-I BÂHÛR HÜRMETÇİ SAZLIĞI SUSUZLUK PLASTİK KAZIK HİLMİ KURTOĞLU YOLLARIMIZ (3) YOLLARIMIZA DEVAM (2) YAMULA BARAJI VE HES YOLLARIMIZA DEVAM (1) YOLLARIMIZ AŞIRDIKLARIM! KURAKLIK KAPIMIZl ÇALDI! FAKİR, FUKARA! BİR ŞİİR...  YAKMA YA RABİ! DEMOKRASİ VE LAİKLİK  AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (2) AGÜ MEZUNİYET TÖRENİ (1) KÜÇÜK İŞLER (HİSARCIK) TERZİLİK DEDİĞİN NE Kİ? GÜNAYDIN BİLİMSELLİK!.. ÜNİTER DEVLET HAVA ULAŞIMI (HAZİRAN /2025) AGÜ MEZUNİYET TÖREN DEMOKRASİ TRAFİK CEZALARI KASKİ’YE DEVAM SU KESİNTİLERİ TEMMUZ SICAKLARI BASTIRDI SULARIMIZ
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1GALATASARAY3377
  • 2FENERBAHÇE3373
  • 3TRABZONSPOR3369
  • 4BEŞİKTAŞ3359
  • 5GÖZTEPE3355
  • 6RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ3354
  • 7SAMSUNSPOR3348
  • 8ÇAYKUR RİZESPOR3340
  • 9TÜMOSAN KONYASPOR3340
  • 10CORENDON ALANYASPOR3337
  • 11KOCAELİSPOR3337
  • 12GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ3337
  • 13İKAS EYÜPSPOR3332
  • 14KASIMPAŞA3332
  • 15NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ3331
  • 16HESAP3329
  • 17MISIRLI3327
  • 18ZECORNER KAYSERİSPOR3327
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA