Özgür Özel liderliğinde kurulan Yeni Parti’nin, “Ortak Gelecek İçin” başlığı taşıyan “Parti Programı” yayınlandı (https://yeni-parti.org/, 24.07.2026). Güzel hazırlanmış. Parti’nin anayasası. Kırk bir sayfadan oluşuyor. “Bu kara düzen değişecek!” sloganı hedef alınmış.
Parti, programdan iki gün önce yayınlanan “tüzüğünde” şöyle tanımlanmış: Yeni Parti, (1) Türkiye’nin demokrasi ittifakını kuran ve temsil eden çağdaş sosyal demokrat bir partidir. (2) Temel ilkelerimiz, Cumhuriyet’in ulusal egemenliği esas alan kurucu felsefesi ile Büyük Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün özgürlüğe, eşitliğe ve bağımsızlığa, yurttaşlık bilincine, çağdaş uygarlık hedefine dayanan bağımsız, demokratik ve egemen Türkiye idealidir.
Programı okudum. Çok hoşuma gitti. Temennim; “adamın bir oğlu varmış. Kırk türlü yüzme bilirmiş ama suya girince unuturmuş!” durumuna düşmezler. Tüm parti programları güzeldir ama nedense iktidara gelince unuturlar. Bunun tipik örneği AK Parti…
Parti sitesinde yayınlanan “programdan”, zaman zaman alıntılar yapacağım. Bakalım unutmuşlar mı? “Hafızayı beşer nisyan ile malulmüş” ama artık “Google amca” unutmuyor. Yeni Partililerin haberi olsun. Gelelim alıntılara. Önce demokrasiden başlayacağım.
Demokrasi, siyasal iktidarın meşruiyetini halktan aldığı ve iktidarın halkın denetimine açık olduğu bir yönetim biçimidir. Bu nedenle partimize göre demokrasi yalnızca seçimlerden ibaret değildir. Demokrasi; yurttaşların özgürce söz söylediği, yönetime katıldığı, iktidarı denetlediği, haklarını güven içinde kullandığı ve yönetenlerin halka hesap verdiği bir düzendir.
Türkiye’nin ihtiyacı, siyasal yetkileri tek kişide toplayan yönetim anlayışının yerine; hukuk devletini, kuvvetler ayrılığını ve denetim mekanizmalarını, güçlü parlamentoyu, bağımsız yargıyı, yerel demokrasiyi ve aktif yurttaşlığı esas alan yeni bir demokratik düzenin kurulmasıdır.
Yeni Parti, demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğünü birbirinden ayrılmaz ilkeler olarak görür. Yeni Parti iktidarında özgürlüklerin güvence altına alındığı, adaletin herkes için erişilebilir olduğu, devletin liyakatle yönetildiği, kamu kaynaklarının şeffaf kullanıldığı ve hiçbir yurttaşın kimliği, inancı, yaşam tarzı, cinsiyeti veya sosyal statüsü nedeniyle dışlanmadığı bir düzen kurulacaktır. Cumhuriyetimize yurttaşlık bağıyla bağlı olan herkes eşittir. Türk milleti bu anlayışla tanımlanır.
Demokratik Yönetim Reformu
Yeni Parti, halk iradesinin gerçek anlamda yönetime yansıdığı, güçlü ve denetlenebilir bir demokratik sistem kurmayı hedefler. Partimiz, halkın yalnızca seçim günlerinde değil, her gün kamusal kararların parçası olduğu, aktif yurttaşlık temelli bir demokrasi anlayışını savunur.
Güçlü meclise dayalı, kuvvetler ayrılığı ilkesini esas alan bir parlamenter sistem kurulacaktır.
Meclis’in yasama ve denetim yetkileri güçlendirilecektir.
Hükümet, parlamentoya karşı sorumlu ve denetlenebilir olacaktır.
Cumhurbaşkanlığı makamı tarafsız, birleştirici ve sembolik anayasal sınırlar içinde tanımlanacaktır.
Devlet yönetimi parti çıkarlarından ayrılacak; kurallı ve liyakat ilkesini temel alan bir kamu yönetimi anlayışı esas alınacaktır.
Temel hak ve özgürlüklerin kullanımını sınırlayan bütün keyfi uygulamalara son verilecektir.
Yerel yönetimler idari ve mali alandan güçlendirilecek, yeni ve demokratik bir merkez-yerel dengesi oluşturulacaktır.
Siyasi etik yasası çıkarılacak; siyasetin finansmanı ve kamu görevi anlayışı şeffaflaştırılacaktır.
Kadınların ve gençlerin siyasette eşit temsili için bağlayıcı mekanizmalar kurulacaktır. Üniversite özerkliği, akademik özgürlükler, basın özgürlüğü ve örgütlenme hakkı güvence altına alınacaktır.
Demokrasi, İnsan Hakları ve Hukukun Üstünlüğü
Demokrasi, insan onurunun ve özgür yurttaşlığın temelidir. Yeni Parti, devletin asıl görevinin yurttaşın haklarını sınırlamak değil, bu hakları korumak ve geliştirmek olduğuna inanır.
Demokratik hukuk devleti hukukun üstünlüğüne, eşitliğe, yargısal denetime ve hakların korunması temellerine dayanır. Hukuk herkes için eşit uygulanacaktır.
Hiçbir kişi, makam veya kurum hukukun üstünde olmayacaktır. İdarenin bütün işlem ve kararları yargı denetimine açık olacaktır.
Yurttaşlar, haklarını kullanırken ekonomik, sosyal veya siyasal engellerle karşılaşmayacaktır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve evrensel insan hakları standartları eksiksiz uygulanacaktır.
Sosyal ve ekonomik haklar, medeni ve siyasi haklarla birlikte ele alınacaktır.
Gerçek özgürlük, güçlü yasal güvencelerle birlikte; yoksulluğun, güvencesizliğin, dışlanmanın ve fırsat eşitsizliğinin ortadan kaldırılmasıyla sağlanacaktır.
Partimiz için insan hakları bölünmezdir. Yaşam hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, örgütlenme hakkı, seçme ve seçilme hakkı ne kadar temel ise; eğitim, sağlık, barınma, çalışma, sosyal güvenlik, temiz çevre ve gıdaya erişim hakkı da o kadar temeldir.
Dijital Demokrasi, Medya ve Bilgi Hakkı
Yeni çağda demokrasi, bilgiye özgür ve güvenilir erişim olmadan yaşayamaz. Yeni Parti, dijitalleşme, yapay zekâ ve yeni medya düzeninin yurttaş haklarını güçlendirecek biçimde yönetilmesini savunur.
Bilgiye erişim hakkı, aktif yurttaşlığın ve demokratik denetimin temelidir. Basın ve ifade özgürlüğü güvence altına alınacaktır.
Medya sahipliği ve kamu kaynakları üzerinden kurulan siyasi baskı mekanizmaları sona erdirilecektir.
RTÜK ve benzeri düzenleyici kurumlar bağımsız, tarafsız ve çoğulcu hale getirilecektir. Dijital platformlarda şeffaflık, veri güvenliği ve kişisel hakların korunması sağlanacaktır.
Yanıltıcı ve yanlış bilgiyle mücadele, sansür aracı olarak değil, demokratik ve hak temelli yöntemlerle yürütülecektir.
Kadınlara, çocuklara ve dezavantajlı gruplara yönelik dijital şiddet, istismar ve nefret içerikleriyle etkili biçimde mücadele edilecektir.
Akademik özgürlükler ve bilimsel üretim üzerindeki baskılar kaldırılacaktır.