2025’te küresel ticaret, değer bazında %7,2 artışla 26,3 trilyon dolar gibi devasa bir hacme ulaştı.
Türkiye’nin küresel ticaretteki payı yüzde 1,00 düzeyinde seyretmekte.
Aslında bu oran, bir çok konu da geçerli. Yani, ülkemiz, dünyanın “zekatı” bile değil. Hakeza, Kayseri’de ülkemizin yüzde 1-2’si arasında bir yerde. Buna yüzde 1,5’te diyebiliriz.
Türkiye’nin 2025 yılı dış ticareti;
• İhracat, %4,5 oranında artarak 273 milyar 434 milyon dolar,
• İthalat, %6,3 oranında artarak 365 milyar 524 milyon dolar,
• Dış ticaret hacmi, %5,5 oranında artarak 638 milyar 9588 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Makroekonomik istikrarımızın en önemli güvencesi olan ihracatın ithalatı karşılama oranını da %74,8 seviyesine çıkardık. Bu başarının mimarı, hiç şüphesiz sayıları 160 bini aşan fedakâr ihracatçılarımız. Geride bıraktığımız yıl, ihracatçılara 13 bine yakın yeni firma katıldı.
25 ilimiz ve 24 sektörümüz 1 milyar dolar barajını aştı. “İlk 1000” firmamız, 142 milyar dolarlık performansla toplam mal ihracatımızın %52,1’ini; 39,8 milyar dolarla da toplam hizmet ihracatımızın %32,5’ini gerçekleştirdi. Firmalarımızın ulaştığı bin 647 kişilik ortalama istihdam, ihracatın ülkemiz için en büyük aş ve iş kapısı olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
“İlk 1000” İhracatçı listemizde 434 firma ile zirvede yer alan İstanbul’u, 86 firma ile İzmir, 60 firma ile Gaziantep, 58 firma ile Kocaeli ve 57 firma ile Ankara takip etti.
KAYSO Başkanı Mehmet Büyüksimitci; Kayseri Serbest Bölgede faaliyet gösteren ve TİM tarafından açıklanmayan 4 firmanın da eklenmesiyle, ilk 1000 ihracatçı arasında Kayseri’den toplam 19 firmanın bulunduğunu ifade etti. Demek ki, TİM verilerine göre 15 firmamız gözüküyor, “ilk 1000”e giren.
Tabii, yukarıda verilen şehir rakamlarına bakınca, Kayseri’nin “ilk 1000”e giren firma sayısının denli düşük olduğunu görüyoruz. Demek ki Kayseri üretimi genellikle iç piyasaya hitap ediyor. O nedenle, bunun nedenlerini araştırmak gerekir. Öyle bir cümle ile “tebrik etmek”, “başarı dilemekle” olmuyor bu iş.
Tabii, ülkemiz, yılda şu kadar yüz milyar dolar ihracat yapıyor ama “ihracatın kompozisyonunu” da bilmek lazım. Ne kadar “enerji/emek yoğun”, ne kadar “yüksek teknoloji” içeriyor; “ithalatın payı” nedir? Bunları bilmeden, yapılacak her türlü yorum havda kalır, siyasetin konusu olmaktan başka bir anlam ifade etmez.
Ocak-Aralık 2025 döneminde "ISIC Rev.4" sınıflamasına göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,3 olarak tespit edildi. Bu dönemde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,8 oldu.
Bu oran daha yüksek seviyeler çıkmadıkça sanayileşme pek anlamlı değil. İhracatımızın artışı ile övünelim ama bunu da bilelim.
Mesela; Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin toplam dış ticaretinde yüksek teknoloji ürünlerinin payı %19 seviyesindedir. Birlik dışına yapılan toplam yüksek teknoloji ihracatı 501 milyar avroya ulaşırken, bu ihracatta öne çıkan alt sektörlerin dağılımı şu şekildedir:
- Eczacılık ve İlaç Ürünleri: %33
- Elektronik ve Telekomünikasyon: %19
- Havacılık ve Uzay Sanayii: %18
Şimdi bir yıl geriye gidiyorum. Sektörel olarak 2024 yılında en çok ihracat gerçekleştiren ilk üç sektör, sırasıyla, 37,2 milyar dolar ile Otomotiv, 30,8 milyar dolar ile Kimyevi Maddeler/Mamulleri ve 17,9 milyar dolar ile Hazır giyim ve Konfeksiyon sektörü olmuş.
TİM sektörel sınıflandırmasına göre 2024 yılında 13 sektör ihracat değerini artırmış. 2024 yılında Türkiye’nin en fazla ihracat gerçekleştirdiği ülke 20,4 milyar dolar ile Almanya olmuştur. Almanya’yı 16,4 milyar dolar ile ABD ve 15,3 milyar dolar ile Birleşik Krallık izlemiş.
Irak ve İtalya da 13 milyar dolarlık ihracat ile ilk beşte yer almıştır. Türkiye’nin toplam ihracatında Avrupa ülkelerinin payı yüzde 56,8’e, AB’nin payı ise yüzde 41,5’e yükselmiş.
2024 yılında 125,9 milyar dolar ile en fazla ihracat gerçekleştiren ilimiz İstanbul. Bunu 16,9 milyar dolar ile İzmir, 15,0 milyar dolar ile Ankara, 13,2 milyar dolar ile Kocaeli, 12,4 milyar dolar ile Bursa ve 10,3 milyar dolar ile Gaziantep takip etmekte.
En çok ihracat gerçekleştiren “ilk 20 il “arasından bir önceki yıla göre ihracatını en çok artıran il yüzde 83,8 ile Çorum olmuş. Bunu yüzde 31,1 ile Hatay, yüzde 25,7 ile Trabzon, yüzde 16,8 ile Ankara ve yüzde 12,4 ile Eskişehir takip etmiş.
2024 yılında en çok ihracat gerçekleştiren “20 il” arasından İstanbul, Tekirdağ, İzmir, Gaziantep, Bursa ve Antalya olmak üzere altı ilin ihracatı bir önceki yıla göre azalış göstermiştir. Kayseri, 3.751 milyar dolar ile on birinci sırada, ihracatı az da olsa artan iller arasında.
29 Haziran 2026 Facebook yazısı