DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Ali Rıza Navruz
Ali Rıza Navruz
Giriş Tarihi : 02-12-2022 11:16

"AĞLASAM SESİMİ DUYAR MISINIZ?"

Dünden sonra, yarından önceki günlerdeyiz. Aylardan Kasımı da sağ salim geçip ulaştık Aralık ayına. Çok şükür ki nefes alacak vaktimiz var şu an için. Dünkü günlerde gitmiş olanlara da duamız olsun bu günlerden sevgili dostlar, rahmetle anarak! Kasım ayının bizlerden cismen ayırmış olduğu şairlerimizden birisi de garip bir şair olarak bildiğimiz Orhan Veli'dir. O ki bir taş atan şairdir edebiyatımızın durgun şiir gölüne. Ve dalgalandırandır o gölün suyunu dalga dalga…

Bir insanı, herhalde kendisinden iyi tanıyan olamaz. Bu nedenle ben de mikrofonumu Orhan Veli’ye tutuyor ve soruyorum kendisine: "Kimsin sen ey Orhan veli?" Abartısız ve doğal bir ifade tarzı ile başlıyor kendisini tanıtmaya: "1914’te doğdum. 1 yaşında kurbağadan korktum. 9 yaşında okumaya, 10 yaşında yazmaya merak sardım. 13’te Oktay Rıfat’ı, 16’da Melih Cevdet Anday’ı tanıdım. 17 yaşında bara gittim. 18’de rakıya başladım. 19’dan sonra avarelik devrim başlar. 20 yaşından sonra da para kazanmasını ve sefalet çekmesini öğrendim. 25’inde başımdan bir otomobil kazası geçti. Çok âşık oldum. Hiç evlenmedim. Son söz olarak da diyor ki: "Bir de sevgilim vardır pek muteber/ İsmini söyleyemem/ Edebiyat tarihçileri bulsun…”

Edebiyat tarihçileri bu konuda ne buldu bilemem ama haytalığına, pervasızlığına, sınırsızlığına bahane olarak güzel havaları gösteren ve "beni böyle havalar mahvetti" diye bahaneler üreten Orhan Veli; "Ağlasam sesimi duyar mısınız mısralarımda/ Dokunabilir misiniz gözyaşlarıma, ellerinizle" derken bildiği bir yeri hep duyar fakat bir türlü anlatamaz bizlere… Bir gece Ankara belediyesinin açtığı bir  çukura düşer garibim şair. İki gün sonra İstanbul’da bir arkadaşının evindedir. Burada geçirdiği bir beyin kanaması sonucu 14 Kasım 1950’de vefat eder… Yaş 36.

 Bando heyeti şefi Veli Kanık’ın oğlu Orhan Veli dendiğinde; İstanbul’u yedi tepeden seyreden değil de, sadece gözleri kapalı dinleyen, serin serin kapalı çarşısını, cıvıl cıvıl Mahmutpaşa'sını ve lodosa karışan çekiç seslerini duyan; "Böyle mi görünür gökyüzü her zaman?/Her zaman güzel mi bu kadar, bu eşya, bu pencere” derken işin içinde iş arayan bir şair akla gelir. Onun ruhunda her şey birdenbire olur; “aşk birdenbire, sevinç birdenbire…” Hatta filiz birdenbire oluşur, tomurcuk birdenbire… Bir de 'garip akımı' akla gelir onun adıyla. Diğer ismiyle I.yeni… Orhan Veli en çok da bu akımla birlikte anılır. Türk edebiyatında 1940’lara gelindiğinde, heceyi hemen hemen yalnızca Behçet Kemal sürdürmektedir. Ahmet Muhip Dıranas, Cahit Sıtkı Tarancı, Cahit Külebi gibi şairler de değişik çizgilerde serbest tarz şiirler yazmaktadırlar. Garip akımı işte tam bu ortamda doğar. Sene 1936. Eski şiire tepki olarak doğan bu akım üç şairimizin adına bağlanır: Orhan Veli Kanık, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet Anday. Bu yeni akıma özellikle Nurullah Ataç destek vermektedir. Bu üç arkadaş şiirlerini 'GARİP' isimli bir kitapta toplarlar… Orhan Veli’nin yazmış olduğu garip kitabındaki önsöz bir bakıma bu yeni şiir akımının bildirisidir de.

Orhan Veli Kanık 1945 yılında çıkardığı 'Vazgeçemediğim' isimli kitabıyla şiirini değiştirir. Akıldan duyguya kayış vardır bundan sonra. Mizah ve şaşırtma bırakılır yer yer kafiye ve sıfata başvurulur. Ayrıca sözcük tekrarlarından ve müzikten yararlanılır. Asım Bezirci'nin deyişine göre bu dönemde halk şiirinin dil ve deyişine özenilir…

Garip akımı olumlu ya da olumsuz olarak pek çok eleştiri almıştır. Sonuç ne olursa olsun benim şahsi fikrim şudur: bu akım geleneksel şiirimizi yok edememiştir. Bunun yanında Türk şiiri yeni bir biçim ve söyleyiş kazanmıştır Garipçilerle. Şiir bir yerde de sokaktaki insanın duyarlılığına açılmıştır. 1954-1960 yılları arasında hükmünü sürdüren II. Yeni akımının da ortaya çıkması bu garip akımı sayesinde olmuştur. II. Yeni de, bir yerde toplumcu şiir akımını doğurduğuna göre –tepki ile- demek ki garipçiler; Türk şiirinin gelişim sürecini oldukça etkilemiştir..

 Orhan Velinin yayınlanmış şiir kitapları: 1-Garip (1941), 2-Vazgeçemediğim (1945), 3-Destan Gibi (1946), Yenisi (1947), Karşı (1949

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
Ali Rıza Navruz

Ali Rıza Navruz

DİĞER YAZILARI RÜZGÂRLARIN TÜRKÜSÜ MOLE/KÜL TANlYALlM LEYÂL DİYECEKTİM Kİ ÜŞÜRÜZ… AŞK AŞK SABÂ RÜZGÂRI /Şiir Adına/ BİR ŞAİR ÖLÜNCE... BİR EFSANE COĞRAFYASI 'ŞİREMENLİ' KIŞ LASTİĞİ --- "Görəsən ömrümün qışımı gəldi?" A.GANİ AŞlK ve ŞİİRİ MORUN ÖTESİNDEKİ SES AHMET HAMDİ TANPINAR ANlSlNA- Mehmet Emin Yurdakul BİR ŞAİR-BİR ŞİİR deneme üzerine BİR NEŞVE-İ ÇİNGENE GAMZELİM AYDEMİR DOĞAN 'Aydede' Uçukladı Serenadlarım... SANATIN BADEM GÖZLÜLERİ SAYlKLAMALAR ŞİİR ÜZERİNE BİR SÖYLEŞİ PUTKlRAN YALNIZLIK VE ŞAİR "EL HÜKMÜ LİMEN GALEBE" lClP SEPLİ SÖZ ah sesimi boğan sus/kum!!! GÖZLERİN Bunu bil/ESİN ÇEKİLİN AYAKUCUMDAN OCAK ve OCAKBAŞI... BİR HİKÂYE KİTABI ÜZERİNE "SON KURŞUN" FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL SÜR DE GİTSİN PUSULA GÖNÜL KARA TREN SAHİBİNİ BULAN ŞARKI… YAĞMUR YAĞIYOR VE SEN YOKSUN /hıç-kırıklar/ KİTAP VE KİTAP OKUMAK… MAVİ GÖMLEK VE AHIR SEKİSİ DİLRUBA ŞARKILAR DAĞLAR ÖZGE LEYLÂ /HİÇ GİYİLMEMİŞ/ MOR YAZMALI KIZ BİR EFSANE COĞRAFYASI Ş İ R E M E N L İ… TANDIRNÂME KİTAP TANITIMI -----------: “HAYAT BAHÇESİ” ve BAHÇİVANI GÖZLERİN FAZIL HÜSNÜ DAĞLARCA YEL BAYRAĞI VE SERVİ "UMUT YOK OLUNCA AT KOŞMAZMIŞ" ŞEHRİMİZ 5. KİTAP FUARI VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ… BİR KIYAK ŞİİR PROGRAMI... AH O HARMAN GECELERİ AH!.. RAHMETLE... E L L E R İ N KÖY TÜRKÜLERİMİZ MUSTAFA YARALI VE ŞİİRİ DÜŞ ARDI GİDİŞLER "ISLAK HAYÂL…" E S İ L A BİR SEVDA MATALI YOKLUĞUNA YAPIŞMAK VEFATININ 49.YILINDA ŞUKÛFE NİHAL BAŞAR... Z E K İ  M Ü R E N (Ö:24.09.1996) 26.ÖLÜM YILDÖNÜMÜNDE RAHMETLE… BİR FASL-I AKŞAM DEMİNDE… HÜSNÜHÂL KON KAFE'DEN BU GÜNE GARİPLİĞİM… KÖY TÜRKÜLERİMİZ AYRILIK GÖZ İLE KAŞ ARASIDIR MORUN ÖTESİNDEKİ SES HEMŞEHRİMİZ DR. RAHMİ DUMAN AHİRETE GÖÇ EDEN DEĞERLERİMİZ BATMA Kİ UFKUMDAN KIRILAN DALIN TÜRKÜSÜ YALNIZLIK VE ŞAİR /HİÇ GİYİLMEMİŞ/ YAĞMUR SAF/SU TATLI… 'KALENİN BURCUNDAYIM' ANNE
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Galatasaray2151
  • 2Fenerbahçe2145
  • 3Başakşehir FK2140
  • 4Beşiktaş2039
  • 5Adana Demirspor2138
  • 6Trabzonspor2138
  • 7Kayserispor2132
  • 8Konyaspor2127
  • 9Gaziantep FK2125
  • 10Alanyaspor2125
  • 11Fatih Karagümrük2023
  • 12MKE Ankaragücü2022
  • 13Kasımpaşa2122
  • 14Sivasspor2121
  • 15Antalyaspor2021
  • 16Giresunspor2121
  • 17Hatayspor2020
  • 18İstanbulspor2118
  • 19Ümraniyespor2114
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA