BİR ŞAİR-BİR ŞİİR
/Orhan Seyfi Orhon/
""""""""""""""""""""""
Ali Rıza Navruz
Orhan Seyfi Orhon, genellikle aşktan bahsetmiştir desem yalan olmaz. Şairimiz; Yaşanmışlıklardan çok, hayali dünyada beslenmiş, şekillendirilmiş, gerçek dünyadan kopuk aşkı, doğal güzelliklerin melankolisiyle, romantik bir havada işlemiştir. Zamanın kötü koşulları çerçevesinde, belirsizliklerin getirdiği karamsar düşünceleri, aşka sığınarak dağıtmaya çalışmıştır. "Ölürsem yazıktır sana kanmadan", "Benim gönlüm bir kelebek" Ve de "VEDA" gibi şarkıların, hatta benzer 20 adet şarkının sözleri bu tezimizi doğrulamaya yetmektedir…
Cumhuriyet döneminin yeni alfabeye uyarlanması, dilin sadeleştirilerek halka yansıtılmasında büyük rol oynamış, hicivsel tarzını hece vezniyle mısralara dökerek kendisiyle aynı yolu izleyen şair arkadaşlarıyla birlikte "beş hececiler" grubu olarak anılmış ve Milli Edebiyatımızın amacına, eserleriyle destek vermiştir. Daha önceleri aruz vezniyle şiirler yazan şairimiz; yeni lisan anlayışı ve eski özgün Türk tarihi motiflerinin sanatımıza yansıtılması görüşünü benimseyerek hece veznine geçiş yaptı. Zamanla milli edebiyat akımı haline gelen bu hareket Türk aydınları arasında geniş kabul gördü. Sanatı halk edebiyatına yakınlaştırmak, toplumun tüm kısımları için sanat yapmak düşüncesi doğrultusunda bir eğilim böylece ortaya çıktı. Bu fikre ise Ziya Gökalp ve Ali Canip Yöntem’in çıkardığı "Genç Kalemler Dergisi" büyük destek vermiştir.
Toplumu bilinçlendirmek adına meclis-i mebusundaki memuriyetinden ayrılan Orhan Seyfi Fikirlerini geniş kitlelerle paylaşabileceği çeşitli gazetelerde çalıştı. Bu dönemde Enis Behiç Koryürek, Halit Fahri Ozansoy, Yusuf Ziya Ortaç (BACANAK) ve Faruk Nafiz Çamlıbel gibi aynı düşünceleri paylaşan arkadaşlarıyla birlikte Türk Yurdu, Yeni mecmua, Şair ve Büyük Mecmua gibi dergiler yayınladılar. Şiirlerini hece ölçüsüyle ve sade bir dille yazdılar ve edebiyat tarihimize “Beş Hececiler” hecenin beş şairi olarak geçtiler. Ünlü şairimizin ilk şiirleri diğer arkadaşlarıyla birlikte ortaklaşa yayınladıkları "HIYABAN" dergisinde yayınlandı. Adını tanınır hale gelmesine 1917 yılında yeni Mecmua adlı dergide çıkan şiirlerinin halk tarafından çok beğenilmesi neden olmuştur. Hece şairi olarak anılmaya başladıktan sonra ise, Yusuf ziya Ortaç’la birlikte Papağan, Çınaraltı, Güneş ve Akbaba gibi dergiler yayınladı. Bir çeşit mizah dergisi olan Akbaba dergisinde garip akımını ve bu akımı benimseyen şairleri alaya alan hicivsel ve mizahi yazılar yazdı. Orhan Seyfi 1919 yılında "Fırtına ve Kar" adlı şiir kitabını yayınladı. Bu kitaptaki aruz vezinli şiirlerinde, ritimsel bir coşkuya dönüşen akıcı ve oldukça yalın bir dil kullanmıştır. Ayrıca tarihsel folklor öğelerine de fazlasıyla yer vermiştir. Kurtuluş savaşı döneminde İstanbul hükümeti yanlısı yayınlar yapan "Aydede" adlı dergide şiirleri ve makaleleri yayınlandı. Yine bu dönemde "Peri Kızıyla Çoban" adında şiir kitabını yayınladı. Bu şiirlerinde klasik edebiyattan ayrılma isteğini kinayeli bir şekilde ifade ediyor, ayrıca sosyal olayları hicivsel bir üslupla işliyordu. Yine bu çalışmasında divan şiirine özgü aruz vezni kalıplarını modern ve sade hece ölçüsüne uyarlayarak oldukça hoş bir dönüşüm ortaya koydu. Orhon 1922 yılında, bu kitaptaki şiirlerine yenilerini de ekleyerek "Gönülden Sesler" adıyla yayınladı. 1964 yılında Yusuf Ziya Ortaç bu kitaptaki aruz vezinli şiirlerini "Kervan" hece şiirlerini de yine "Gönülden Sesler" adıyla yayınlamıştır.
Milli Mücadele şairi olarak sosyal konulara olan ilgisini pratik hayata da aktarmaya karar veren şair 1946 yılında CHP'nin Zonguldak Milletvekili olarak meclise girdi. Orhon 1941 yılında eski şiirlerinin de yer aldığı "O Beyaz Bir Kuştu" isimli kitabını çıkardı. Bu kitabında zarif ve ince anlatımlı nesirlerine de yer verdi. 1944 yılında "Çocuk Adam" isminde bir de hikâye kitabı çıkarmıştır.
1953’de ise İstanbul Fethi adlı şiir kitabında aruz veznine modern bir form vererek sekizer beyitlik manzumeler yazdı. Çocuk Edebiyatına da eğilen şairimiz 1962 yılında "İşte Sevdiğim Dünya" kitabıyla yeni şiir anlayışına duyduğu özlemi dile getiriyordu.
Orhan Seyfi Orhon 22 Ağustos 1972 yılında hayata veda etti. Allahtan rahmet diliyorum kendisine. Allah mekânını cennet eylesin… 1972-1890
ESERLERİ:
ŞİİR:
Fırtına ve Kar (1919), Peri Kızı ile Çoban Hikâyesi (1919), Gönülden Sesler (1922), O Beyaz Bir Kuştu (1941), Kervan (1946), Hicivler (1950), İşte Sevdiğim Dünya (1965)
DÜZ YAZI: Fiskeler (1922) Asri Kerem (1942) Dün Bugün Yarın (1943) Kulaktan Kulağa (1943) Gençlere Açık Mektup (1951) Düğün Gecesi (1957)
VEDA
"""""""
Beste: Yusuf Nalkesen
Makam: Muhayyer Kürdi
Güfte: Orhan Seyfi Orhon
^^
Hani o bırakıp giderken seni
Bu öksüz tavrını takmayacaktın?
Alnına koyarken veda buseni
Yüzüne bu türlü bakmayacaktın?
Hani ey gözlerim bu son vedada,
Yolunu kaybeden yolcunun dağda
Birini çağırmak için imdada
Yaktığı ateşi yakmayacaktın?
Gelse de en acı sözler dilime
Uçacak sanırdım birkaç kelime...
Bir alev halinde düştün elime
Hani ey gözyaşım akmayacaktın?
KADİR DAYIOĞLU
BÜYÜKLERE MASALLAR...
Mustafa Cengiz
TARAFTAR TRANSFERİ BEKLİYOR!
Mustafa Cengiz CENK MEYDANI
AÇLIK SINIRI NEDİR, NASIL HESAPLANIR, NEYE YARAR?
VÜSELA ALİ-İLETİŞİM(SİZLİK)
İLETİŞİM KALABALIĞI -2
Mustafa Mete ÖZPINAR
GÜNÜMÜZDE ÜNİVERSİTELER
Ali Rıza Navruz
SADETTİN KAPLAN (Ö:11.06.2016)
Mustafa Göçer
İLERLEYELİM ARKADAŞLAR.
Mustafa Acar
TOROS'UM
Ömer Faruk Kotay
İDDİANIZ OLSUN!
Mustafa Temizer
MİLLETTEN MİLLETE UYARI!
