EDEBİYAT HARCI/Ali Rıza Navruz
Laçin Yayınları/2003
İkinci Bölüm-Dünden Devamla...
''''
İSTİFHÂM
Hayret, sevgi, nefret gibi duyguların tesirinde dikkat çekmek veya hisleri kuvvetlendirmek maksadıyla sözün nidâ temenni soru şeklinde söylenmesi sanatıdır. Örnek:
“Neden öyle mâtemlerle eyyâmın perîşandır?
Niçin bir damlacık göğsünde bir umman perişandır.”
(M. Akif Ersoy)
Örnek:
SUZANNA
Ve Suzanna’nın omuzları çökük,
Boynu bükük.
Pembe, beyaz, mor renkleri arar ufukta;
Gözleri dalgın...
Suzanna müthiş yorgun,
Suzanna güne dargın...
Ah Suzanna!
Söyle kimler çaldı umutlarını?
Hangi hoyrat el kırdı yeşeren dallarını.
Gece Hissiz,
Gece loş mu Suzanna?
Neden gölge esirger bir akasya ağacı?
Sahilinden geçmiyor mu martılar?
Ve neden Suzanna, neden,
Sana mekan kuytular?..
Ah Suzanna!
Söyle kimler senden intikam almaktalar?
Neden boynunu büker,
Saksında sardunyalar?..
Bu yalnızlık aklına,
Nerden düştü Çar- naçar?
Üzülme sen Suzanna,
Bakarsın soldurulan bir tek gülün yerine;
Yüzlerce mor menekşe,
Binlerce Sümbül açar...
Ah Suzanna ah!
Kim söyledi güneşin zevâle döndüğünü?
Mehtaplı gecelerde,
Yıldızın söndüğünü?..
(Ali Rıza Navruz)
RÜCÛ
Söylenen bir sözü geri çevirip, onun yerine daha güçlü bir düşünceyi söylemektir. Bu arada önceki sözden vazgeçme olayı yoktur.
Örnek:
“Erbâb-ı teşâur çoğalıp şair azaldı
Yok yok değil, şairin ancak adı kaldı.”
(Nâci)
*
“Suya hasretim hasret, sana olduğu kadar...
Bir avuç bir damla.
Hayır!.. Sen kadar büyük
Bir suya.
(Halime Jüpiter)
KAT’
Sözü, etkisini daha da artırmak için, arkası kendiliğinden anlaşılacağı ve susmanın söylemekten etkili olacağı bir noktada kesmektir. Genellikle düz yazıda kullanılır.
Örnek:
TEREDDÜT
Sarâhaten acaba söylesem darılmaz mı?
Darılmak âdeti, bilmem ki çapkının naz mı?
Desem ki;“ Ben seni…”yok dinlemez ki hiddet eder.
Niçin, bu sözde ne var? Sanki hiddet etse ne der?
Desem ki, “ben seni pek...” ya kızar konuşmazsa
Derim; “bu çektiğim insaf edin, eğer azsa?...
Desem ki, “Ben seni pek çok...” hayır, kızar bilirim.
Tereddüdüm acaba hiddetinden az mı elim?
Desem ki; “Ben seni pek çok…” sakın gücenme emi;
Sakın gücenme, eğer anladınsa sevdiğimi.
(Orhan Seyfi Orhon)
TERDİT(Şaşırtma)
Sözü, karşısındakini merakta bırakacak şekilde ve çarpıcı bir sonuçla bitirme sanatıdır.
Örnek:
BİZ İNSANLAR
“İnsanız, en şerefli mahlukuz!”
Deyip de pek fazla
Övünmemiz haksız:
Atamız elma çaldı cennetten,
Biz, o hırsızların çocuklarıyız...”
(Orhan Seyfi Orhon)
*
“Dişin mi ağrıyor, çek kurtul.
Başın mı ağrıyor, bir çeyreğe iki aspirin.
Verem misin, üzülme, onun da çaresi var,
Ölür gidersin...”
(Sabri Soran)
*
LADES
Vaktiyle yazdığım gibi
Uzayacağa benzer
Tutuştuğumuz lades.
Bak kaç sene geçti;
Aldatamadın beni,
Ölüm kardeş.
(Behçet Necatigil)
'''
Arkası Yarın...
Ali Rıza Navruz
EDEBİYATÇI HARCI-2
Mustafa Cengiz
TAÇLARDA KÖTÜYSENİZ KAYBEDER, İYİYSENİZ MAÇI KAZANIRSINIZ!
KADİR DAYIOĞLU
ÜNİVERSİTELERİMİZ NE HALDE?
Faruk Ergan
SORUMLULUK MAKAMI
Mustafa Cengiz CENK MEYDANI
AĞUSTOS İHRACAT RAKAMI 333, İTHALATI İSE 163 MİLYON DOLAR
Mehmet Arpa
Neden Seni Kaybetmekten Korkmuyorlar?
Mustafa Temizer
FON VURGUNU… MİLLET CELADINA AŞIK!?..
Çınar Can Özyürek
YENİ ROMANlM YOLDA
Ali İhsan Öztürk
NEDEN SEVİLMİYOR?!
Nilgun Batıyeli
Toplumun Tahammül Sınırı Nerede?















